Ahmet bir A noktasından B noktasına dakikada 200 m hızla gidip, 120 m hızla geri dönüyor. Gidiş dönüş süresi 8 dakika olduğuna göre, AB arası kaç metredir?
Cevap:
Problemin Özeti
- Ahmet, A ile B noktası arasını gidip dönüyor.
- A \to B yolunda hızı: 200 m/dakika
- B \to A yolunda hızı: 120 m/dakika
- Toplam süre: 8 dakika
- AB arasındaki mesafe: x metre (sorulan)
Adım Adım Çözüm
1. Gidiş ve Dönüş Süreleri
Gidiş süresi:
Dönüş süresi:
Toplam süre:
Yani:
2. Payda Eşitle ve Topla
En küçük ortak kat: 600
Toplamları:
3. Denklemin Çözümü
Sonuç
AB arası mesafe:
- 600 metredir.
Önemli Noktalar:
- Soruda verilen hız ve süreler aynı birimde (dakika ve metre), bu nedenle doğrudan işlem yapılabilir.
- Gidiş-dönüş, toplam mesafe formüllerinde dikkat edin.
Soru: Ahmet’in A ve B noktaları arasındaki mesafeyi bulmamız isteniyor.
Çözüm:
Ahmet’in hareketi iki yönlü bir hareket ve hızlar ile süreler verilmiş. Soruyu çözerken şu adımları takip edelim:
Giden ve Dönen Yönlerin Bilgileri:
- Ahmet A noktasından B noktasına, dakikada 200 m hızla gidiyor.
- Daha sonra, B noktasından A noktasına dakikada 120 m hızla geri dönüyor.
- Gidiş-dönüş süresi: 8 dakika toplamdır.
Soruda A-B mesafesini bulmamız istenmektedir.
Adım 1: Eşitlik Kurma
Ahmet’in gidiş süresi ile dönüş süresini ayrı ayrı inceleyerek toplam süre eşitliğini yazalım:
Gidiş süresi = T1
Dönüş süresi = T2
Toplam süre:
Adım 2: Mesafe Formülünü Kullanma
Mesafe formülü:
Gidiş yönündeki mesafe:
Dönüş yönündeki mesafe:
Adım 3: Mesafeler Eşittir
Gidiş yönündeki mesafe, dönüş yönündeki mesafeye eşit olduğu için:
Bu eşitliği toplam süre eşitliğiyle birleştirerek çözebiliriz.
Adım 4: İki Denklemi Çözme
Denklem 1:
Denklem 2:
İkinci denklemden:
Denklem 1’e T2 yerine yazalım:
T1’i bulduktan sonra T2’yi hesaplayalım:
Adım 5: A-B Arasındaki Mesafe
Gidiş yönünde mesafeyi hesaplayalım:
Sonuç:
A-B arası mesafe 600 metredir.
Soru 6’nın Çözümü
Akıntıya Karşı Yüzme Mesafesi Hesaplama:
Soruda Verilenler:
- Akıntıya karşı hız: 16 m/dakika
- Akıntı yönünde hız: 24 m/dakika
- Toplam süre: 15 dakika
Akıntının Etkisini Bulalım
Akıntının hız farkından etkisi:
Yüzücünün Akıntıya Karşı Mesafesi:
Yüzücünün akıntıya karşı yüzme hızı:
Toplam mesafe:
Sonuç:
Akıntıya karşı yüzülen mesafe: 180 metredir.
3. Ahmet bir A noktasından B noktasına dakikada 200 m hızla gidip, 120 m hızla geri dönüyor. Gidiş dönüş süresi 8 dakika olduğuna göre, AB arası kaç metredir?
İçindekiler
- Sorunun Özeti ve Tanımlar
- Verilenler ve Bilinmeyenler
- Çözüm: Adım Adım Hesaplama
- a. Gidiş Süresi
- b. Dönüş Süresi
- c. Toplam Süreden Denklem Kurma
- d. x Değerinin Hesaplanması
- Çözüm Tablosu
- Özet ve Sonuç
1. Sorunun Özeti ve Tanımlar
Ahmet, A’dan B’ye dakikada 200 m hızla gidiyor, B’den A’ya ise dakikada 120 m hızla geri dönüyor. Gidiş dönüş süresi toplamda 8 dakika. AB arası mesafe soruluyor.
2. Verilenler ve Bilinmeyenler
- Gidiş Hızı (A→B): v_1 = 200 \ \text{m/dk}
- Dönüş Hızı (B→A): v_2 = 120 \ \text{m/dk}
- Toplam Süre (t_\text{toplam}): 8 dakika
- AB arası mesafe: x \ \text{metre} (bulunacak)
3. Çözüm: Adım Adım Hesaplama
a. Gidişe Harcanan Süre (t_1)
b. Dönüşe Harcanan Süre (t_2)
c. Toplam Süreden Denklem Kurma
Gidiş ve dönüş süresinin toplamı 8 dakikadır:
Yerine yazalım:
d. x Değerini Hesaplama
İlk olarak paydaları eşitleyelim:
- 200 ve 120’nin EKOK’u 600’dür.
Toplayalım:
Denklem:
Her iki tarafı 8 ile sadeleştirip x’i çözelim:
Ama sağ tarafımız 8 idi, yanlış sadeleştirme yaptık.
Denklemi tekrar yazalım:
4. Çözüm Tablosu
| Adım | İşlem | Sonuç |
|---|---|---|
| Gidiş Süresi | x/200 | x/200 |
| Dönüş Süresi | x/120 | x/120 |
| Toplam | x/200 + x/120 = 8 | |
| Payda Eşitleme | 3x/600 + 5x/600 = 8 | 8x/600 = 8 |
| Çözüm | 8x = 4800 \rightarrow x = 600 |
5. Özet ve Sonuç
A ve B noktaları arası mesafe:
Yani, gidişte 200 m/dk, dönüşte 120 m/dk hızla toplam 8 dakikada gidip dönebiliyorsa, AB mesafesi tam olarak 600 metredir.
Kısa Özet:
- Gidiş: x/200, Dönüş: x/120 dakika sürer,
- Toplam süre 8 dakika,
- Denklem çözülünce AB arası 600 metre bulunur.
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Gidiş Hızı | 200 m/dk |
| Dönüş Hızı | 120 m/dk |
| Toplam Süre | 8 dk |
| AB Arası Mesafe | 600 m |
Soru 1: Ahmet bir A noktasından B noktasına dakikada 200 m hızla gidip, 120 m hızla geri dönüyor. Gidiş dönüş süresi 8 dakika olduğuna göre, AB arası kaç metredir?
Cevap:
-
AB mesafesini d (metre) olarak kabul edelim.
-
Gidiş süresi: AB mesafesi (d) / 200 m/dakika
-
Dönüş süresi: AB mesafesi (d) / 120 m/dakika
-
Toplam süre:
d/200 + d/120 = 8 dakikaOrtak payda 600 olduğundan:
1/200 = 3/600 ve 1/120 = 5/600
Toplamı = 8/600 = 1/75Dolayısıyla:
d × (1/75) = 8 ⟹ d = 8 × 75 = 600
Sonuç olarak, AB arası 600 metredir.
Soru 2: Bir yüzücü akıntıya karşı dakikada 16 m hızla, akıntıyla aynı yönde ise dakikada 24 m hızla yüzüyor. Akıntıyla aynı yönde yüzmeye başlayıp bir süre sonra geri dönen yüzücü, 15 dakika sonra ilk harekete başladığı noktaya geldiğine göre, akıntıya karşı kaç metre yüzmüştür?
Cevap:
-
t₁ = akıntıyla aynı yönde yüzdüğü süre (dakika),
t₂ = akıntıya karşı yüzdüğü süre (dakika). -
Toplam süre:
t₁ + t₂ = 15 -
Kat edilen mesafeler eşit olmalı (gidiş = dönüş):
24 × t₁ = 16 × t₂ -
Bu iki denklemi birlikte çözelim:
• 24t₁ = 16t₂ ⟹ t₁ / t₂ = 16 / 24 = 2 / 3
• t₁ + t₂ = 15t₁ = (2/3) × t₂ eşitliğini kullanıp 15 = t₁ + t₂ yerine koyarsak:
(2/3)t₂ + t₂ = (5/3)t₂ = 15Buradan
t₂ = 15 × (3/5) = 9
t₁ = 15 - 9 = 6 -
Akıntıya karşı yüzülen mesafe:
16 m/dakika × t₂ = 16 × 9 = 144 metre
Sonuç olarak, yüzücünün akıntıya karşı yüzdüğü mesafe 144 metredir.
