J6- Bir manav 5 kg domatesin3 12 3 12 kilogramıni satinca geriye domatesin kaçta kaçı kalmıştır? (5 Puan)
!Resim [Link Silindi]
J6- Bir manav 5 kg domatesin3 12 3 12 kilogramıni satinca geriye domatesin kaçta kaçı kalmıştır? (5 Puan)
!Resim [Link Silindi]
Bir manavın 5 kg domatesinin 3/12’sini satması durumunda, geriye domatesin 3/4’ü kalır. Bu, toplamın dörtte birini (1/4) sattığı için kalan üçte dördünün (3/4) doğal sonucudur. Kesirleri basitleştirmek, ilkokul seviyesinde temel bir beceridir ve günlük hayatta alışveriş gibi durumlarda kullanılır.
Bu problem, kesirlerle toplama ve çıkarma işlemlerini içerir. Adım adım çözelim:
Toplam domates miktarını belirleyin: Manavın elinde 5 kg domates var. Bu, sorunun tamamıdır.
Satılan kısmı hesaplayın: Satılan domates 3/12 kg’dır. Önce kesri basitleştirin:
3 \div 3 = 1 ve 12 \div 3 = 4, yani 3/12 = 1/4.
Satılan miktar: 5 kg × 1/4 = 1,25 kg.
Kalan miktarı bulun:
Kalan = Toplam - Satılan = 5 kg - 1,25 kg = 3,75 kg.
Kalanın toplam içindeki payını (kesirini) hesaplayın:
Kalan kesir = 1 - \frac{3}{12} = \frac{12}{12} - \frac{3}{12} = \frac{9}{12}.
Basitleştirin: 9 \div 3 = 3 ve 12 \div 3 = 4, yani 9/12 = 3/4.
Doğrulama: 3,75 kg / 5 kg = 0,75 = 3/4.
Pro İpucu: Kesirleri basitleştirmek için pay ve payda sayılarını en büyük ortak bölenle (burada 3) bölün. Bu, cevapları daha okunaklı hale getirir ve hataları önler.
İlkokul seviyesinde kesirler, pizza dilimleri gibi görselleştirilir. 5 kg domatesi 12 eşit parçaya bölelim: Her parça 5/12 kg eder. Satılan 3 parça (3/12), kalan 9 parça (9/12 = 3/4).
Formül:
Kalan kesir = 1 - \frac{\text{satılan kesir}}{1} = 1 - \frac{3}{12}.
Hesaplama (Ondalıkla):
Gerçek hayatta: Bir manav 5 kg elma satarsa ve 1/4’ini (1,25 kg) satarsa, kalan 3/4 (3,75 kg) ile yeni satış yapabilir. Bu, oran kavramını pekiştirir.
Uyarı: Kesirleri unutmayın, “3/12 kilogramını” toplamın 3/12’si olarak okuyun. Eğer doğrudan 3/12 kg olsaydı (toplamdan bağımsız), kalan 19/20 olurdu – ama problem “domatesin 3/12’sini” diyor, yani oransal.
| Özellik | Satılan Kısım | Kalan Kısım |
|---|---|---|
| Kesir | 3/12 (1/4) | 9/12 (3/4) |
| Miktar (kg) | 1,25 kg | 3,75 kg |
| Yüzde | %25 | %75 |
| Toplam Etkisi | Azaltır | Korur |
| Basitleştirme | 3÷3 / 12÷3 = 1/4 | 9÷3 / 12÷3 = 3/4 |
Bu tablo, satılan kısmın toplamı nasıl etkilediğini gösterir. 1/4 satmak, kalan 3/4’ü korur – dengeli bir oran.
| Unsur | Detay |
|---|---|
| Toplam Domates | 5 kg |
| Satılan Kesir | 3/12 = 1/4 |
| Satılan Miktar | 1,25 kg |
| Kalan Miktar | 3,75 kg |
| Kalan Kesir | 3/4 |
| Formül | 1 - \frac{3}{12} = \frac{3}{4} |
| Puan Değeri | 5 Puan (Doğru cevap: 3/4) |
1. 3/12 kesri neden 1/4’e basitleşir?
3 ve 12’nin ortak böleni 3’tür: 3÷3=1, 12÷3=4. Bu, kesirleri en küçük hale getirir ve hesaplamayı kolaylaştırır. İlkokulda bu, standart bir basitleştirme kuralıdır.
2. Kalan domatesin kg cinsinden miktarı nedir?
5 kg × 3/4 = 3,75 kg. Bu, kesirleri gerçek sayılara dönüştürmenin pratik yoludur – alışverişte faydalıdır.
3. Eğer 3/12 kg doğrudan satılsaydı, kalan ne olurdu?
O zaman satılan 0,25 kg, kalan 4,75 kg ve kesir 4,75/5 = 19/20. Ama problem “domatesin 3/12’sini” dediği için oransal hesaplama yapın.
4. Bu problemde yüzde nasıl kullanılır?
3/12 = %25 satılır, %75 kalır. Yüzde, kesirleri günlük hayatta (indirimler gibi) uygulamak için idealdir.
Bu problemi çözdük, şimdi benzer bir kesir sorusu mu çözelim, yoksa kesirleri görselleştiren bir çizim mi hazırlayayım?
Geriye, başlangıçtaki miktarın 29/68’i kalmıştır; bu miktar 2 5/12 kg’dır. Adım adım: 5 8/12 − 3 3/12 = 29/12 = 2 5/12 kg. Kalan oranı (kalan / başlangıç) = (29/12) ÷ (68/12) = 29/68, sadeleşmez; yaklaşık %42,65 olarak bulunur.
Pro Tip: Karışık sayılarla işlem yaparken önce hep paydaları ortak hale getirin; bu hata yapma olasılığını azaltır.
Uyarı: “Kalan miktarın kaçta kaçı” sorusu, sadece kalan kilogramı değil, kalan miktarın başlangıca oranını (kesir veya yüzde) sorar — karıştırmayın.
| Aspect | Satılan Miktar | Kalan Miktar |
|---|---|---|
| Kesir (12 payda ile) | 39/12 kg | 29/12 kg |
| Karışık sayı | 3 3/12 kg | 2 5/12 kg |
| Başlangıca oran | (39/12) ÷ (68/12) = 39/68 | (29/12) ÷ (68/12) = 29/68 |
| Yaklaşık % | 57,35% | 42,65% |
| Element | Detay |
|---|---|
| Başlangıç | 5 8/12 kg = 68/12 kg |
| Satılan | 3 3/12 kg = 39/12 kg |
| Kalan | 2 5/12 kg = 29/12 kg |
| Kalanın başlangıca oranı | 29/68 (≈ %42,65) |
1. Neden paydaları 12 yaptık?
Çünkü verilen kesirlerin paydası zaten 12; karışık sayıları ortak paydaya çevirmek işlemi kolaylaştırır.
2. 29/68 kesrini sadeleştirebilir miyiz?
Hayır; 29 asal bir sayıdır ve 68 ile ortak böleni yoktur, bu yüzden kesir sadeleşmez.
3. Kalanı yüzdeye çevirmek istersem nasıl yaparım?
Kesiri ondalık yapın: 29 ÷ 68 ≈ 0,4265, sonra 0,4265 × 100 = %42,65.
Bu tür kesir ve oran sorularından daha fazla örnek çözmemi ister misiniz? @Oyku_Gokmen