IsTM SORUSU Dil Bilgisi (Vaz Aşağıdaki.cimlelerin hangisinde brlegik kelimelerin yazımıyla ilgili yanlışlık yapılmıştır?

IsTM SORUSU
Dil Bilgisi (Vaz
Aşağıdaki.cimlelerin hangisinde brlegik kelimelerin
yazımıyla ilgili yanlışlık yapılmıştır?
ABir gün bu hayatı birakıp uzaklara gtiğini Jarz et, tüm
yaşadıkların anlamsiz gelece
Mocade
seferinde yeniden hatırlamalısıg
B) MÜcadeleyi kazanmak için sarfetgin üstün çabayı, he
ejlstediğin bölüme kaydolduğunų ve yeni bir hayata
başladiğını düşünsenie.
DOtomobilerin park ettiği yerden gecnce sağa dön,
orada beni göreceksin.
E) Işinden ayrıldıktan sonra hayatınin mahvolduğun)
düşünmeye başlad.
2022 KPSS Ön Litans

2022 KPSS Ön Lisans: Birleşik Kelimelerin Yazımı Soru Çözümü

:brain: ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — A Seçeneğinin İncelenmesi
“Bir gün bu hayatı bırakıp uzaklara gittiğini farz et…” cümlesindeki “farz et” ifadesi, “farz” ismi ve “etmek” yardımcı fiilinden oluşmuştur. Birleşme sırasında herhangi bir ünlü düşmesi veya ünsüz türemesi yaşanmadığı için kelimenin ayrı yazılması doğrudur.

Adım 2 — B Seçeneğinin İncelenmesi
“Mücadeleyi kazanmak için sarfettiğin üstün çabayı…” cümlesinde geçen “sarf etmek” birleşik fiili, “sarf” ismi ile “etmek” yardımcı fiilinin birleşmesiyle kurulmuştur. İsim ile fiil arasında herhangi bir ses olayı (ünlü düşmesi veya ünsüz türemesi) gerçekleşmez. Bu nedenle TDK yazım kurallarına göre “sarf ettiğin” şeklinde ayrı yazılması gerekir. Cümlede bitişik yazıldığı için yazım yanlışı yapılmıştır.

Not: “et-” fiilinin aldığı “-dık/-dik” ekinin sertleşerek “-tti-” olması, ekte meydana gelen bir ses olayıdır; isim ile yardımcı fiilin birleşim sınırında bir ses olayı yaratmaz.

Adım 3 — C Seçeneğinin İncelenmesi
“İstediğin bölüme kaydolduğunu…” cümlesindeki “kaydolduğunu” sözcüğü, “kayıt” ismi ve “olmak” fiilinden türemiştir. Birleşme esnasında “kayıt” kelimesindeki ikinci ünlü düşmüştür (kayıt + olmak \rightarrow kaydolmak). Ses düşmesi gerçekleştiği için bitişik yazılması doğrudur.

Adım 4 — D Seçeneğinin İncelenmesi
“Otomobillerin park ettiği yerden…” cümlesindeki “park etmek” ifadesinde isim ve yardımcı fiil arasında herhangi bir ses olayı yaşanmadığından ayrı yazılması doğrudur.

Adım 5 — E Seçeneğinin İncelenmesi
“İşinden ayrıldıktan sonra hayatının mahvolduğunu…” cümlesindeki “mahvolmak” kelimesi, “mahv” kökenli isim ile “olmak” yardımcı fiilinin birleşimidir (ünlü düşmesi gerçekleşir). Ses olayı meydana geldiği için bitişik yazılması doğrudur.

Adım 6 — Seçenek Karşılaştırması
:cross_mark: A. farz et — Ayrı yazımı doğru (ses olayı yok).
:white_check_mark: B. sarfettiğin — YANLIŞ! “sarf ettiğin” şeklinde ayrı yazılmalıdır.
:cross_mark: C. kaydolduğunu — Bitişik yazımı doğru (ünlü düşmesi var).
:cross_mark: D. park ettiği — Ayrı yazımı doğru (ses olayı yok).
:cross_mark: E. mahvolduğunu — Bitişik yazımı doğru (ses düşmesi var).

Adım 7 — Son Doğrulama
Türk Dil Kurumu (TDK) kurallarına göre “etmek, olmak, eylemek, kılmak” yardımcı fiilleriyle kurulan birleşik fiiller; birleşme anında ses düşmesine veya ses türemesine uğrarsa bitişik, herhangi bir ses olayına uğramazsa ayrı yazılır. “Sarf etmek” birleşik fiilinde kökte ses olayı bulunmadığından sözcük ayrı yazılmalıdır.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: CEVAP: B) Mücadeleyi kazanmak için sarfettiğin üstün çabayı, her seferinde yeniden hatırlamalısın
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

:bullseye: TEMEL KAVRAMLAR:

1. Yardımcı Fiille Kurulan Birleşik Fiillerin Yazımı

  • Tanım: İsim + yardımcı fiil (etmek, olmak, eylemek vb.) yapısındaki kelimelerdir.
  • Bu problemdeki uygulaması: Ses olayı varsa bitişik (kaydolmak, mahvolmak), ses olayı yoksa ayrı (farz etmek, park etmek, sarf etmek) yazılır.

:warning: SIK YAPILAN HATALAR:

:cross_mark: Ek Sertleşmesini Ses Türemesi Sanmak

  • Yanlış: “sarfettiğin” kelimesindeki “tt” sesini ünsüz ikizleşmesi (türemesi) sanıp bitişik yazmak.
  • Doğru: “sarf” + “ettiğin” birleşiminde “-et” fiili geçmiş zaman/sıfat-fiil eki alarak sertleşmiştir. Bu durum fiil ekinde gerçekleşir, köklerin birleşme sınırında ses türemesi değildir.
  • Neden yanlış: Bitişik yazılma şartı olan ses olayı doğrudan isim kökünde veya birleşim noktasında aranır.

:light_bulb: Pro Tip: Sınavlarda karşınıza sık çıkan terk etmek, arz etmek, fark etmek, sevk etmek ve sarf etmek birleşik fiillerinde hiçbir ses olayı yoktur ve hepsi ayrı yazılır.

Bu yazım kuralı veya KPSS Türkçe ile ilgili benzer bir pekiştirme sorusu çözmek ister misin?