Isparta Şehir Hastanesinde çalışan Doktor Hasan 7 günde bir, Doktor Nihan 9 günde bir nöbet tutmaktadır

Isparta Şehir Hastanesinde çalışan Doktor Hasan 7 günde bir, Doktor Nihan 9 günde bir nöbet tutmaktadır.
Birlikte ilk nöbetlerini 1 Temmuz 2025’te tuttuklarına göre birlikte ikinci nöbetlerini hangi gün tutarlar?

Doktor Hasan ve Doktor Nihan’ın Birlikte İkinci Nöbet Tarihinin Bulunması

:light_bulb: KULLANILAN FORMÜL / KURAL:
Periyodik olarak tekrarlanan olayların aynı anda gerçekleştiği süreyi bulmak için periyotların En Küçük Ortak Katı (EKOK) hesaplanır:

\text{EKOK}(a, b)

:brain: ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — Birlikte Nöbet Tutma Periyodunu (EKOK) Hesaplama
Doktor Hasan 7 günde bir, Doktor Nihan ise 9 günde bir nöbet tutmaktadır. İki doktorun tekrar birlikte nöbet tutmaları için geçmesi gereken gün sayısı 7 ve 9 sayılarının en küçük ortak katıdır. 7 ve 9 aralarında asal sayılar olduğu için:

\text{EKOK}(7, 9) = 7 \times 9 = 63\text{ gün}

İki doktor, ilk nöbetlerinden 63 gün sonra tekrar birlikte nöbet tutacaktır.

Adım 2 — Geçen Gün Sayısını Aylara Göre Hesaplama
İlk nöbet tarihi 1\text{ Temmuz 2025}'tir. Bu tarihin üzerine 63 gün eklenmelidir:

  • Temmuz Ayı: Toplam 31 gündür. 1\text{ Temmuz}'dan sonra Temmuz ayında kalan gün sayısı:
31 - 1 = 30\text{ gün}
  • Ağustos Ayı: Toplam 31 gündür. Ağustos ayının tamamı geçer:
30\text{ gün (Temmuz)} + 31\text{ gün (Ağustos)} = 61\text{ gün}
  • Eylül Ayı: 63 güne ulaşmak için gereken gün sayısı:
63 - 61 = 2\text{ gün}

Bu durumda ikinci nöbet tarihi 2\text{ Eylül 2025} gününe denk gelir.

Adım 3 — Haftanın Gününü Belirleme
Bir hafta 7 gün olduğundan:

63 \div 7 = 9\text{ hafta (Kalan: } 0\text{)}

İlk nöbet Salı günü tutulduğuna göre, 63 gün sonraki gün de yine Salı günüdür (Takvimden kontrol edildiğinde 2\text{ Eylül} Salı günüdür).

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: CEVAP: 2 Eylül 2025 Salı
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

:bullseye: TEMEL KAVRAMLAR:

1. En Küçük Ortak Kat (EKOK)

  • Tanım: İki veya daha fazla doğal sayının ortak katlarının en küçüğüdür.
  • Bu problemde: Birlikte nöbet tutma aralığını (63 gün) bulmak için kullanılmıştır.

2. Aralarında Asal Sayılar

  • Tanım: 1’den başka ortak pozitif böleni olmayan sayılardır.
  • Bu problemde: 7 ve 9 aralarında asal olduğu için EKOK değerleri doğrudan çarpımlarına (7 \times 9 = 63) eşittir.

:warning: SIK YAPILAN HATALAR:

:cross_mark: Ayların Gün Sayılarını Yanlış Alma

  • Yanlış: Tüm ayları standart olarak 30 gün kabul edip hesaplamak (30 + 30 + 3 = 3\text{ Eylül}).
  • Doğru: Temmuz ve Ağustos aylarının her ikisinin de 31 gün çektiğini dikkate almak.
  • Neden yanlış: Takvim problemlerinde ayların gerçek gün sayıları hesaba katılmadığında sonuç gün farkıyla hatalı çıkar.

Bu soru tipini pekiştirmek için benzer bir periyodik nöbet problemi çözmemi ister misin?