- lsmail, kumbarasına 1. gün 5 Kr, 10 Kr, 25 Kr,
50 Kr ve 1 TL madeni paralarıinin her birinden
bir adet, 2. gün her birinden iki adet ve ben-
Zer biçimde devam ederek n. gün her birinden
n adet atmıştır.
Ismail kumbarasSInda 104.5 TL biriktirdiğine
göre, n kaçtır?
A) 10
B) 11
C) 12
D) 13
E) 14
(2011- YGS)
İsmail’in Kumbarasındaki Madeni Paraların Toplam Değeri ve Gün Sayısı (n) Hesabı
[KULLANILAN FORMÜL:]
- Toplam Günlük Tutar: \text{Birim Toplam} \times \text{Gün Sayısı}
- Ardışık Sayılar Toplamı: 1 + 2 + 3 + \dots + n = \frac{n(n+1)}{2}
- Birim Dönüştürme: 1 \text{ TL} = 100 \text{ Kr}
[ÇÖZÜM ADIMLARI:]
Adım 1 — Birer adet madeni paranın toplam değerini hesaplayalım
İsmail her gün 5 Kr, 10 Kr, 25 Kr, 50 Kr ve 1 TL (100 Kr) madeni paralarından atıyor. Birer adetlerinin toplamı:
Yani İsmail, 1. gün bu grubun 1 katını, 2. gün 2 katını ve n. gün n katını kumbaraya atmaktadır.
Adım 2 — Toplam biriken parayı Kr cinsinden ifade edelim
Kumbarada biriken toplam para 104,5 \text{ TL} olarak verilmiş. İşlem kolaylığı için bunu Kuruş’a çevirelim:
Adım 3 — Günlük artışa göre denklemi kuralım
Kumbaradaki toplam para, her gün atılan paraların toplamıdır:
Denklemi 190 parantezine alırsak:
Adım 4 — n değerini bulmak için sadeleştirme yapalım
Önce her iki tarafı 190’a bölelim:
Adım 5 — Ardışık sayı toplamı formülünü uygulayalım
$1$’den $n$’e kadar olan sayıların toplamı \frac{n(n+1)}{2} olduğundan:
Ardışık iki sayının çarpımı 110 ise, bu sayılar 10 ve 11’dir (10 \times 11 = 110).
Buradan n = 10 bulunur.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
[CEVAP:] A) 10
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
[TEMEL KAVRAMLAR:]
1. Ardışık Sayılar Toplamı
- [Tanım:] Belirli bir kurala göre birbirini takip eden sayıların toplamıdır.
- [Bu problemde:] Paraların her gün gün sayısı kadar artması, bizi 1’den n’e kadar olan sayıların toplam formülüne götürür.
2. Birim Birliği
- [Tanım:] Matematiksel işlemlerde tüm değerlerin aynı birim (TL veya Kr) üzerinden hesaplanmasıdır.
- [Bu problemde:] Madeni paralar kuruş, toplam tutar TL verildiği için tümünü Kuruş’a çevirerek işlem hatasını önledik.
[SIK YAPILAN HATALAR:]
TL ve Kuruş Karışıklığı
- [Yanlış:] 190 Kr ile 104,5 TL’yi doğrudan işleme sokmak.
- [Doğru:] Ya 190 \text{ Kr} = 1,9 \text{ TL} olarak ya da 104,5 \text{ TL} = 10450 \text{ Kr} olarak eşitlemek.
- [Neden Yanlış:] Farklı birimler toplanamaz veya bölünemez, sonuç hatalı çıkar.
Bu sorudaki gibi ardışık toplam içeren benzer bir problem daha çözmemi ister misin?
