- () Kündekâri ustaları, geometrik parçaları sabırla
işleyerek anitsal cami kapılarına büyüleyici bir ahenk
kazandırir. (1) Ağacın nemini ve dokusunu iyi tanıyan bu
sanatkârlar, tasarıIm sürecinde firinlanmış dayanıkli ceviz
kerestelerini tercih ederler. (ll) Zamana meydan okuyan
bu incelikli teknik, geçmişin estetik anlayışını bugüne
taşıyan benzersiz bir gelenektir. (IV) Usta çırak ilişkisiyle
nesilden nesle aktaritan meslek sırları, günümüzün seri
üretim dünyasında yavaş yavaş kaybolmaktadır. ()
Geleneksel motifleri modern mekânlara uyarlamak
isteyen genç tasarimcılar, atölyelerdeki yaşlı ustaları
dikkatle dinliyor.
Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangisi
özne-yüklemden oluşmaktadır?
A)I B)II
C) Ill
D) IV
E) V
SUPARA
Cümlenin Ögeleri Analizi
KULLANILAN FORMÜL / KURAL:
- Cümlenin temel ögeleri Özne ve Yüklemdir.
- İsim ve sıfat tamlamaları, edat öbekleri ve fiilimsi grupları bir bütün oluşturdukları için ögelerine ayrılırken asla bölünemez.
ÇÖZÜM ADIMLARI & SEÇENEK ANALİZİ:
Numaralanmış cümleleri ögelerine ayıralım:
-
I. Cümle:
[Kündekâri ustaları](Özne)[geometrik parçaları sabırla işleyerek](Zarf Tümleci)[anıtsal cami kapılarına](Dolaylı Tümleç / Yer Tamlayıcısı)[büyüleyici bir ahenk](Belirtisiz Nesne)[kazandırır.](Yüklem)
(Özne – Zarf Tümleci – Yer Tamlayıcısı – Nesne – Yüklem)
-
II. Cümle:
[Ağacın nemini ve dokusunu iyi tanıyan bu sanatkârlar,](Özne)[tasarım sürecinde](Zarf Tümleci)[fırınlanmış dayanıklı ceviz kerestelerini](Belirtili Nesne)[tercih ederler.](Yüklem)
(Özne – Zarf Tümleci – Nesne – Yüklem)
-
III. Cümle:
[Zamana meydan okuyan bu incelikli teknik,](Özne)[geçmişin estetik anlayışını bugüne taşıyan benzersiz bir gelenektir.](Yüklem)
Açıklama: “Gelenek” bir isimdir ve önündeki bütün sıfat tamlaması grubuyla (sıfat-fiil grubuyla) kaynaşmıştır. Söz öbekleri bölünemeyeceğinden yüklem bir bütündür. Bu cümle yalnızca Özne ve Yüklemden oluşur.
-
IV. Cümle:
[Usta çırak ilişkisiyle nesilden nesle aktarılan meslek sırları,](Özne)[günümüzün seri üretim dünyasında](Dolaylı Tümleç)[yavaş yavaş](Zarf Tümleci)[kaybolmaktadır.](Yüklem)
(Özne – Yer Tamlayıcısı – Zarf Tümleci – Yüklem)
-
V. Cümle:
[Geleneksel motifleri modern mekânlara uyarlamak isteyen genç tasarımcılar,](Özne)[atölyelerdeki yaşlı ustaları](Belirtili Nesne)[dikkatle](Zarf Tümleci)[dinliyor.](Yüklem)
(Özne – Nesne – Zarf Tümleci – Yüklem)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: C — III
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
- Söz Öbekleri: İsim tamlamaları, sıfat tamlamaları, fiilimsi grupları ve birleşik sözcükler cümle ögeleri ayrılırken tek bir öge kabul edilir, parçalanamaz.
Cümlenin ögelerini bulurken tamlamaları ayırt etmeyi pekiştirmek için benzer bir soru daha çözmek ister misin?
