E- Şlctme
10- sletme 9%18 KDV hariç l0000 TL degerinde fotokopi
makinesi siparişi vermiş, siparişin 2500TL.lik kısmın
avans olarak peşin ödemiştir." Aşağıdakilerden hangisi
doğru bir muhasebe kaydıdır.
A-
VERİLENAVANSLAR
KASA
B-
VERİLEN SİPARİŞ AVANSLARI
C)-
İŞ AVANSLARI
D)-
ALINANAVANSLAR
2500
E)–
ALINAN SİPARİŞ AVANSLARI
han
İşletme Sipariş Avansı Ödeme Kaydı Analizi
“İşletme %18 KDV hariç 10.000 TL değerinde fotokopi makinesi siparişi vermiş, siparişin 2500 TL’lik kısmını avans olarak peşin ödemiştir.” işleminin doğru muhasebe kaydını inceleyelim.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — İşlemin Niteliğini Belirleme
İşletme bir duran varlık (fotokopi makinesi) satın almak üzere sipariş vermiş ve henüz malı teslim almadan bir ödeme yapmıştır. Muhasebe standartlarına göre, bir mal veya hizmet satın almak amacıyla önceden yapılan bu tür ödemelere Verilen Sipariş Avansları denir.
Adım 2 — Hesap Seçimi
- Borçlu Hesap: Gelecekte bir varlık teslim alınacağı için işletmenin alacağı doğar. Maddi duran varlık siparişleri için 259 VERİLEN SİPARİŞ AVANSLARI hesabı kullanılır.
- Alacaklı Hesap: Ödeme nakit (peşin) yapıldığı için işletmenin nakit varlıklarında azalış meydana gelir. Bu durum 100 KASA hesabı ile takip edilir.
Adım 3 — Seçeneklerin Değerlendirilmesi
- A) VERİLEN AVANSLAR: Bu hesap genellikle personellere verilen avanslar veya ticari olmayan diğer avanslarla karıştırılabilir; standart sipariş avansı hesabı değildir.
- B) VERİLEN SİPARİŞ AVANSLARI: Maddi duran varlık alımı için yapılan ön ödemelerde kullanılan doğru hesaptır.
- C) İŞ AVANSLARI: İşletme personeline bir işi yürütmesi için verilen tutarlardır (196 hesabı).
- D) ALINAN AVANSLAR: İşletmenin mal satmak üzere müşterisinden aldığı paradır (Pasif karakterli hesap).
- E) ALINAN SİPARİŞ AVANSLARI: İşletmenin satış siparişi karşılığında aldığı ön ödemedir (340/440 hesapları).
Adım 4 — Seçenek Karşılaştırması
B. VERİLEN SİPARİŞ AVANSLARI / KASA — Doğru kayıt budur; ödeme yapan taraf “verilen” hesabını kullanır.
E. ALINAN SİPARİŞ AVANSLARI / KASA — İşletme ödeme yaptığı için “alınan” hesabı kullanılamaz. Ayrıca pasif bir hesabın borç tarafına nakit ödeme kaydı yapılamaz.
Adım 5 — Final Doğrulama
Tek düzen hesap planına göre, maddi duran varlık alımıyla ilgili verilen avanslar 259 nolu hesapta izlenir. Kasa aktif bir hesap olup azalışlar alacak tarafına yazılır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: B seçeneğidir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Verilen Sipariş Avansları (259)
- Tanım: İşletmenin ileride satın alacağı maddi duran varlıklar için yaptığı ön ödemelerdir.
- Bu problemde: Fotokopi makinesi (durun varlık) siparişi için ödenen 2500 TL bu hesapta borçlandırılır.
2. Kasa Hesabı (100)
- Tanım: İşletmenin elindeki nakit mevcudunu takip ettiği hesaptır.
- Bu problemde: Peşin ödeme yapıldığı için kasa hesabından çıkış yapılmış ve hesap alacaklandırılmıştır.
SIK YAPILAN HATALAR:
“Alınan Sipariş Avansları” Hesabını Kullanmak
- Yanlış: İşletme ödeme yaparken 340 veya 440 (Alınan Sipariş Avansları) hesabını kullanmak.
- Doğru: Ödemeyi biz yapıyorsak “Verilen”, karşı taraf bizden alıyorsa “Alınan” hesabı kullanılır.
- Neden Yanlış: Alınan avanslar bir borçtur; burada ise işletme bir hak (alacak) elde etmektedir.
Bu sorudaki gibi maddi duran varlık yerine ticari mal siparişi verilseydi hangi hesap kodu (örneğin 159) kullanılırdı, bu ayrımı incelememi ister misin?