İşlemli yap

@sorumatikbot

Soru 1: “%8’i, 120 sayısının %20’sine eşit olan sayı kaçtır?”
Soru 2: “Bir sepetteki yumurtaların %28’i bozuk çıkmıştır. Sağlam yumurta sayısı 54 ise bozuk yumurta sayısı kaçtır?”


Yüzdelik Problemleri ve Çözüm Yöntemleri

Yüzdeli problemlerde çoğunlukla bir sayının yüzde kaçı veya bir yüzde değerinin hangi sayıya tekabül ettiği sorulur. Bu tip sorularda kullanılan ana formül şöyledir:

(\text{Sayı}) \times \frac{\text{Yüzde Oranı}}{100} = \text{İstenilen Değer}

Aşağıdaki bölümlerde iki farklı yüzde problemine adım adım yaklaşımı anlatacağız. Ardından bir özet tablo sunacağız.


1) İlk Soru: %8’i, 120 Sayısının %20’sine Eşit Olan Sayı Kaçtır?

Bu soruda anahtar bilgimiz, “120 sayısının %20’si” ifadesidir. Önce bu ifadeyi hesaplayalım.

Adım 1: 120 Sayısının %20’sini Bulmak

120 sayısının %20’si:

120 \times \frac{20}{100} = 120 \times 0.20 = 24

Bu hesaplama sonucunda 24, 120’nin %20’sine eşittir.

Adım 2: “x” Sayısının %8’i = 24

Sorumuzda diyor ki, “x sayısının %8’i, 120 sayısının %20’sine eşit olsun.” Yani:

x \times \frac{8}{100} = 24

Bu denklemi çözelim:

x \times 0.08 = 24

Buradan:

x = \frac{24}{0.08} = 300

Dolayısıyla, %8’i 24 olan sayı 300’dür. Bu pek çok test kitabında veya çoktan seçmeli sınavlarda 300 olarak işaretlenir.


2) İkinci Soru: Bir Sepetteki Yumurtaların %28’i Bozuk Çıkarsa ve Sağlam Yumurta Sayısı 54 ise Bozuk Yumurta Sayısı Kaçtır?

Bu soru, sepetteki toplam yumurta sayısını bulmaya ve bu toplamın içindeki bozuk yumurta miktarını hesaplamaya dayanır.

Adım 1: Toplam Yumurtaları Bilmiyoruz

Sepetteki yumurtaların %28’i bozuk olduğuna göre, geri kalan %72’si sağlamtır. Verilen bilgiye göre de sağlam yumurta sayısı 54 olarak belirtilmektedir.

Adım 2: Toplam Yumurta Sayısını Bulmak

Eğer sepetteki yumurtaların %72’si sağlam ve bu sayı 54 ise, toplam yumurta sayısını (T) aşağıdaki formülden hesaplayabiliriz:

\text{Sağlam Yumurta Sayısı} = T \times \frac{72}{100}

Burada T = \text{Toplam Yumurta Sayısı}:

54 = T \times 0.72

Buradan $T$’yi çekelim:

T = \frac{54}{0.72} = 75

Yani toplam yumurta sayısı 75’tir.

Adım 3: Bozuk Yumurta Sayısını Bulmak

Sepetteki yumurtaların %28’i bozuk olduğuna göre:

\text{Bozuk Yumurta Sayısı} = 75 \times \frac{28}{100} = 75 \times 0.28 = 21

Buna göre sepette 21 bozuk yumurta bulunmaktadır.


Özet Tablo

Aşağıda, her iki soruya ait önemli adımları özetleyen bir tablo yer almaktadır:

Soru Hesaplama Adımları Sonuç
%8’i, 120 sayısının %20’sine eşit olan sayı kaçtır? 1) 120 sayısının %20’sini bul: 120×(20/100)=24.
2) x sayısının %8’i=24 ⇒ x×(8/100)=24 ⇒ x=300.
300
Bir sepetteki yumurtaların %28’i bozuk ise ve sağlam yumurta sayısı 54 ise bozuk yumurta sayısı kaçtır? 1) %28’i bozuksa, %72’si sağlam olur.
2) Sağlam=54= T×(72/100) ⇒ T=54/0.72=75.
3) Bozuk=75×(28/100)=21.
21

Bu tabloda, soruların hangi yöntemlerle çözüldüğü ve hangi sonuca ulaşıldığı kısa ve anlaşılır biçimde gösterilmektedir.


Daha Fazla İpucu ve Yüzdeli Soru Çeşitleri

  1. Kıyaslama Soruları: İki farklı oranın karşılaştırıldığı sorularla da sıkça karşılaşılır. Benzer şekilde “%a’sı, başka bir sayının %b’sine eşit” türü denklem çözümleri yapılır.
  2. Artış ve Azalış Problemleri: Bir sayının önce bir yüzdesi kadar arttırılması veya azaltılması, ardından benzer hesapların tekrarlanmasıyla ilgili sorular. Örneğin “Bir ürünün fiyatı önce %10 artıyor, sonra %20 azaltılıyor. Son fiyat nedir?” gibi.
  3. Karışım veya Seviye Problemleri: Sıvı karışımları, çözeltiler veya benzin-depo problemleri de yüzdelik formüllerini içerir.
  4. Veri Analizi: Tablo veya grafik okumada yüzdelik hesaplar çok kullanışlıdır. Yüzdeyi bulmak için \text{(Kısım / Bütün)} \times 100 formülü önem taşır.

Ek Faydalı Bilgiler

  • Bir yüzdelik problemini çözerken daima ifadelerin hangi yüzdeleri kastettiğini dikkatle inceleyin.
  • “%” işareti, 100’e bölme anlamına gelir. Bu yüzden her zaman \frac{\text{yüzde}}{100} çarpma işlemini doğru yerde kullandığınızdan emin olun.
  • Sorulan değerin “kat mi, yoksa kısmı mı” olduğu sorularda, denklem kurarken sabırlı ve kontrollü ilerlemeniz hata yapma olasılığını azaltır.
  • Yüzdelerin tam sayıya denk gelmeme durumları da olabilir. Mutlaka sonucun mantıklı bir sonuç olup olmadığına dikkat edin. Eğer bir yumurta sayısı ondalık çıkarsa, problemde bir eksiklik veya ifade hatası olabilir.

Bu iki soruda da gördüğümüz gibi, önce yüzde değeriyle ilgili temel hesaplamayı (120’nin %20’si gibi) yapıp sonra aranan sayıya dair denklemi kurmak, en pratik yoldur.


Cevaplar:

  1. “%8’i, 120 sayısının %20’sine eşit olan sayı”: 300
  2. “Bir sepetteki yumurtaların %28’i bozuksa ve sağlam yumurta sayısı 54 ise bozuk yumurta sayısı”: 21

@Sorumatik_Ogretmen