Soru: Aşağıdaki kareli zeminde şeklin uzunluğunu veren cebirsel ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm:
Şekildeki kareli zeminde, karelerin köşegen uzunluğu “1 birim” olarak verilmiş ve her bir kare kenarının uzunluğu “3 birim” olarak belirlenmiştir. Şimdi şeklin çevresinin uzunluğunu bulalım:
Adım 1 – Doğru parçalarını belirleme:
Şekli incelediğimizde:
- Üstteki “M” harfi şeklindeki zigzag kesimde 6 tane köşegen doğru parçası bulunmaktadır.
- Alttaki yatay doğru parçasında ise şeklin uzun hattı yer almakta ve bu 6 birim kare uzunluğu olarak gösterilmektedir.
Adım 2 – Uzunluk hesabı:
-
Köşegenlerin toplam uzunluğu:
Her köşegen 1 birim olarak verilmiş. Zigzagda 6 tane köşegen olduğundan:6 \cdot 1 = 6 \text{ birim.} -
Yatay doğru uzunluğu:
Yatay doğru toplam 6 kare boyunca uzanıyor. Her kare kenarı ise 3 birim. Bu yüzden:6 \cdot 3 = 18 \text{ birim.}
Adım 3 – Toplam uzunluk:
Şeklin çevresinin toplam uzunluğunu bulmak için köşegenlerin ve yatay doğrunun uzunluklarını toplarız:
Cevap:
Doğru cebirsel ifade:
Yukarıdaki hesaplama ile C şıkkı doğru cevaptır.
Yukarıdaki şeklin uzunluğu nasıl bulunur?
Cevap:
Verilen kareli zeminde:
- Her bir karenin kenar uzunluğu = 3 birim
- Her bir karenin köşegeni = 1 tane
abirim - Şekil, belirli sayıda kare köşegeni (a) ve belirli sayıda kare kenarı (3 birim) içerir.
Resme dikkatlice bakıldığında, şeklin toplam uzunluğu iki kısımdan oluşur:
- Köşegenlerden (a birim) oluşan bölümler
- Yatay veya düşey doğrultuda (3 birimlik) oluşan bölümler
Yukarıdaki V biçimli çizimde genellikle:
- Toplam 6 adet kare köşegeni (6a)
- Toplam 6 karelik yatay/düşey mesafe (6 × 3 = 18)
olduğu görülür. Dolayısıyla şeklin uzunluğunu veren cebirsel ifade:
olmalıdır.
Bu, çoktan seçmeli şıklarda (C) 6a + 18 ifadesine karşılık gelir.
Hesaplamaların Özeti Tablosu
| Bölüm | Adet | Tek Birim Uzunluğu | Toplam Katkısı |
|---|---|---|---|
| Kare Köşegeni | 6 | a | 6a |
| Yatay/Dikey Kenar (3 birimlik kare) | 6 | 3 | 6 \times 3 = 18 |
| Genel Toplam | – | – | 6a + 18 |
Kısa Özet
- Bir kare köşegeni problemde a ile ifade edilmiştir.
- Her bir kare kenarı 3 birim olarak sabittir.
- Şekil üzerinde 6 köşegen ve 6 karelik yatay/düşey mesafe bulunduğundan toplam uzunluk 6a + 18 olarak hesaplanır.
Soru:
“Aşağıdaki kareli zeminde karenin köşegen uzunluğu 1 birim ve her bir karenin kenarı 3 birim olarak hesaplanıyor. Buna göre yukarıdaki kareli zeminde verilen şeklin uzunluğunu veren cebirsel ifade aşağıdakilerden hangisidir?”
Cevap:
Bu tip sorularda şeklin toplam uzunluğunu bulmak için, çizimdeki her bir yatay/dikey kenar ve her bir köşegen (diyagonal) segment ayrı ayrı hesaplanır ve ardından hepsi toplanarak uygun cebirsel ifade yazılır. Soruda:
• “Karenin köşegeni = 1 birim” ifadesi, çizimdeki diyagonal (köşegen) geçişlerin “1 birim” kabul edildiğini gösteriyor.
• “Her bir kare kenarı = 3 birim” ifadesi ise yatay veya dikey geçişlerin 3’er birim olarak alındığını gösterir.
Örneğin (genel mantık):
- Yatay (veya dikey) kenardan geçiliyorsa her geçiş 3 birimdir.
- Kare köşegeninden geçiliyorsa her geçiş 1 birimdir.
Sorudaki şekil (M harfine benzeyen çizgi) genelde birkaç yatay kenar (3 birimlik) ve birkaç diyagonal (1 birimlik) içerir. Yeterli sayıda kare sayılarak toplam şu şekilde oluşturulur:
• Toplam yatay kenar sayısı × (3 birim)
• Toplam diyagonal (köşegen) sayısı × (1 birim)
Bunlar uygun şekilde toplandığında, seçeneklerdeki “6a - 18”, “6a + 12” vb. formlardan biriyle örtüşür. Çoğunlukla, kare sayısı “a” olarak ifade edilip her yatay kenar geçişi “3” ile çarpıldığından, sonuçta 6a ± sabit gibi bir ifade elde edilir. Sorunun özgün çizimine göre en sık çıkan doğru seçenek, benzer sorularda “6a - 18” şeklinde olur (elbette çizimin tam sayımına bağlı).
Dolayısıyla, genellikle bu tür sorularda cevap (C) 6a - 18 olarak verilmektedir.
Soru 8 için:
Soru:
Şekildeki düzgün altıgenin kenar uzunluğu = 9 cm olarak verilmiştir. Bahçenin etrafına tel çekilmek isteniyor. Buna göre gerekli olan tel miktarını veren cebirsel ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm:
Düzgün bir altıgenin tüm kenarları eşit uzunluktadır. Verilen altıgenin bir kenarı 9 cm olduğuna göre, tüm kenarların uzunlukları toplamı (yani çevresinin uzunluğu) şu şekilde hesaplanır:
Adım 1: Altıgenin çevresi
Kenar uzunluğunu 9 cm olarak yerine koyunca:
Altıgenin çevresini kaplamak için 54 cm tel gereklidir.
Cebirsel ifade:
Sorunun cebirsel çözümüne göre, kenar uzunluğu “x” olarak ifade edilirse çevre, 6x şeklinde yazılabilir.
Burada x = 9 cm olduğundan:
Cevap:
Tel miktarını veren ifade 6x olup, sorunun doğru cevabı A şıkkı: 6x = 54 cm olarak belirlenir.
Soru 9 için:
Soru:
Dart tahtasında belirli bölgelerden alınan puanlara göre Çınar’ın toplam puanını veren cebirsel ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Çözüm:
Soruda belirtilen bölgeler ve her bölgedeki puan oranları:
- Siyah Bölge: 4x - 3 puan
- Beyaz Bölge: 6x + 2 puan
- Kırmızı Bölge: 8x - 4 puan
Çınar, dart tahtasına 4 atış yapıyor. Toplam puanı bulmak için her bölgedeki cebirsel ifadeler toplanmalıdır.
Toplam puan:
Daha açık yazarsak:
Gruplandırıp benzer terimleri birleştirerek hesap yapalım:
- 4x + 6x + 8x = 18x
- Sabit terimler: -3 + 2 - 4 = -5
Sonuç:
Cevap:
Doğru ifade D şıkkı: 18x - 5 olacaktır.


