5+
işleminin sonucu kacur?
Rasyonel Sayılarda İşleminin Sonucu
KULLANILAN FORMÜL VE KURALLAR:
Bu soruda işlem önceliği, rasyonel sayılarda toplama, çıkarma, bölme ve tam sayılı kesir dönüşümleri kuralları uygulanır. Bölme işleminde birinci kesir aynen yazılır, ikinci kesir ters çevrilerek çarpılır.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Step 1 — Pay Kısmındaki İşlemlerin Yapılması
Üst kısımdaki ana kesrin payını ve paydasını ayrı ayrı hesaplayalım:
- Pay: 5 + \frac{2}{3} = \frac{15+2}{3} = \frac{17}{3}
- Payda: 5 - \frac{2}{3} = \frac{15-2}{3} = \frac{13}{3}
- Kesirlerin Bölümü: \frac{17/3}{13/3} = \frac{17}{3} \cdot \frac{3}{13} = \frac{17}{13}
Step 2 — Üst Bölümdeki İkinci Parçanın Hesaplanması
Parantez içindeki işlemi yapıp bölme işlemini tamamlayalım:
- Parantez: 2 + \frac{1}{8} = \frac{16+1}{8} = \frac{17}{8}
- Bölme İşlemi: \frac{17}{13} : \frac{17}{8} = \frac{17}{13} \cdot \frac{8}{17} = \frac{8}{13}
(Üst büyük payın sonucu \frac{8}{13} olarak bulunur.)
Step 3 — Alt Payda Kısmındaki İşlemlerin Yapılması
Ana kesrin altındaki işlemleri sırayla yapalım:
- Parantez: 1 + \frac{1}{12} = \frac{12+1}{12} = \frac{13}{12}
- Bölme: \frac{3}{4} : \frac{13}{12} = \frac{3}{4} \cdot \frac{12}{13} = \frac{3 \cdot 3}{13} = \frac{9}{13}
- Çıkarma: 1 - \frac{9}{13} = \frac{13-9}{13} = \frac{4}{13}
Step 4 — Ana Kesir Çizgisindeki Son Bölme
Bulduğumuz üst sonucu alt sonuca bölelim:
- \frac{8/13}{4/13} = \frac{8}{13} \cdot \frac{13}{4} = \frac{8}{4} = 2
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: 2 (E Seçeneği)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. İşlem Önceliği
- Tanım: Önce parantez içleri, sonra çarpma/bölme, en son toplama/çıkarma işlemleri yapılır.
- Bu problemde: Ana kesir çizgisi tüm payı tüm paydaya bölmemizi gerektirir.
2. Rasyonel Sayılarda Bölme
- Tanım: İlk kesir sabit tutulur, ikincisi ters çevrilip çarpılır.
- Bu problemde: \frac{8}{13} \cdot \frac{13}{4} işleminde 13’ler sadeleşerek işlem kolaylaşmıştır.
SIK YAPILAN HATALAR:
İşlem Sırasını Karıştırmak
- Yanlış: Çıkarma işlemini bölmeden önce yapmak.
- Doğru: Her zaman bölme işlemi toplamadan/çıkarmadan önce tamamlanmalıdır.
- Neden: Matematiksel hiyerarşi gereği çarpma ve bölme daha yüksek önceliğe sahiptir.
Bu konuyu pekiştirmek için benzer bir rasyonel sayı sorusu daha çözmemi ister misin?
