((x-3)! + (3-x)!) dot x! işleminin sonucu kaçtır?
A) 2
B) 6
C) 12
D) 48
E) 120
((x-3)! + (3-x)!)! \cdot x! İşleminin Sonucu
KULLANILAN FORMÜL VE KURALLAR:
- Faktöriyel tanımı gereği n! ifadesinde n \ge 0 ve n \in \mathbb{N} olmalıdır. Negatif sayıların faktöriyeli tanımlı değildir.
- 0! = 1
- n! = n \cdot (n-1) \cdot \ldots \cdot 2 \cdot 1
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — x Değişkeninin Değerini Belirleme
Faktöriyelli ifadelerin tanımlı olabilmesi için parantez içlerinin sıfırdan büyük veya sıfıra eşit olması gerekir:
- x - 3 \ge 0 \implies x \ge 3
- 3 - x \ge 0 \implies x \le 3
Her iki eşitsizliği aynı anda sağlayan tek bir tam sayı değeri vardır:
Adım 2 — Parantez İçi İfadeleri Hesaplama
Bulunan x = 3 değerini ifadede yerine yazalım:
- (x - 3)! = (3 - 3)! = 0! = 1
- (3 - x)! = (3 - 3)! = 0! = 1
Parantez içindeki toplamı bulalım:
Adım 3 — Dış Faktöriyel ve x! Değerlerini Hesaplama
- Parantez dışındaki faktöriyel: (2)! = 2 \cdot 1 = 2
- Çarpım durumundaki x! ifadesi: 3! = 3 \cdot 2 \cdot 1 = 6
Adım 4 — Çarpma İşlemini Tamamlama
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: C şıkkı (12)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Faktöriyel Tanım Kümesi
- Tanım: n! ifadesi yalnızca n \in \{0, 1, 2, 3, \ldots\} için tanımlıdır.
- Bu problemde: x-3 ve 3-x ifadelerinin aynı anda tanımlı olabilmesi için tek seçenek x=3 olmasıdır.
2. Sıfır Faktöriyel (0!)
- Tanım: Matematiksel kural gereği 0! = 1 olarak kabul edilir.
- Bu problemde: (3-3)! = 0! = 1 eşitliği iki terimde de kullanılmıştır.
SIK YAPILAN HATALAR:
0! = 0 Olarak Almak
- Yanlış: (0)! + (0)! = 0 + 0 = 0 \implies 0 \cdot 6 = 0
- Doğru: 0! = 1 olduğu için 1 + 1 = 2 bulunur.
- Neden yanlış: 0! değeri tanımsal olarak 1’e eşittir; 0 olarak alındığında işlem tamamen hatalı sonuç verir.
Dış Faktöriyeli Unutmak
- Yanlış: (1 + 1) \cdot 3! = 2 \cdot 6 = 12 (İşlem sonucu tesadüfen aynı çıksa da adımlar hatalı olur).
- Doğru: Toplamın dışındaki faktöriyeli alarak 2! = 2 olduğunu adım adım göstermek gerekir.
Faktöriyel tanım kümesi ve benzeri kısıtlayıcı soru tipleriyle ilgili bir pratik soru daha çözmek ister misin?
