((x-3)! + (3-x)!) dot x! işleminin sonucu kaçtır?
A) 2
B) 6
C) 12
D) 48
E) 120
((x-3)! + (3-x)!)! \cdot x! İşleminin Sonucu
KULLANILAN KURAL VE FORMÜLLER:
- Faktöriyel Tanım Kümesi: n! ifadesinin tanımlı olabilmesi için n \in \mathbb{N} ve n \ge 0 olmalıdır. Negatif sayıların faktöriyeli tanımsızdır.
- 0! Değeri: 0! = 1
- Faktöriyel Açılımı: n! = n \cdot (n-1) \cdot \dots \cdot 1
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — x Değerinin Belirlenmesi
İfadede yer alan (x-3)! ve (3-x)! terimlerinin tanımlı olabilmesi için faktöriyel içi negatif olamaz:
Bu iki eşitsizliği aynı anda sağlayan tek değer:
Adım 2 — Parantez İçindeki İfadelerin Hesaplanması
x = 3 değerini parantez içine yerleştirelim:
Parantez içi toplamı:
Adım 3 — Dış Faktöriyel ve x! Değerlerinin Hesaplanması
Bulunan değerin dış faktöriyelini alalım:
x! teriminin değerini hesaplayalım:
Adım 4 — Çarpım İşleminin Yapılması
Bulunan iki değeri birbiriyle çarpalım:
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: C şıkkı (12)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Faktöriyelin Tanım Aralığı
- Tanım: Doğal sayılar kümesinde tanımlı bir fonksiyondur.
- Bu problemde: (x - a)! ve (a - x)! ifadeleri aynı işlemde yer alıyorsa, ifadenin reel sayılarda tanımlı olabilmesi için x = a olmak zorundadır.
2. 0! Tanımı
- Tanım: Matematiksel kural gereği 0! değeri 1’e eşittir.
- Bu problemde: x = 3 yazıldığında oluşan 0! terimleri 1 olarak işleme katılmıştır.
SIK YAPILAN HATALAR:
0! Değerini 0 Almak
- Yanlış: 0! + 0! = 0 kabul edip sonucu 0 bulmak.
- Doğru: 0! = 1 olduğu için 1 + 1 = 2 olmalıdır.
- Neden yanlış: Faktöriyel fonksiyonunda 0!, çarpmanın etkisiz elemanı olan 1’e eşittir.
Dış Parantezdeki Faktöriyeli Unutmak
- Yanlış: (1 + 1) \cdot 3! = 2 \cdot 6 = 12 işlemini doğru yapıp dıştaki faktöriyeli gözden kaçırmak (bu soruda tesadüfen 2! = 2 olduğu için sonuç değişmese de 3! gibi bir durumda işlem hatasına yol açar).
- Doğru: Parantez dışındaki
!işaretini dikkate alarak 2! = 2 şeklinde hesaplamak.
Bu tip faktöriyel tanım aralığı sorularını pekiştirmek için benzer bir örnek daha çözmemi ister misin?
