!17486356016262753305765327891838|375x500 [Link Silindi]
Merhaba Elif_Guclu, gönderdiğiniz fotoğraf üzerinden soruları çözebiliriz. Size adım adım açıklamalar yaparak ilerleyeceğim. Hadi başlayalım.
1. Soru: 1 - \frac{3}{4} işleminin modellenmiş hâli hangisidir?
Bu tür sorularda verilen kesir işlemini modele dönüştürmek için görseli yanıtlamamız gerekiyor:
- 1 tam var, bu tamamen dolu bir kare olur.
- \frac{3}{4} kısmı ise, 4 parçaya bölünmüş bir karenin 3 tanesinin dolu olduğu bir kare olmalıdır.
Doğru cevap C şıkkıdır.
2. Soru: \frac{5}{3} - \frac{12}{15} işleminin sonucu kaçtır?
Bu işlemi elimizdeki kesirleri eşitleyerek çözeceğiz.
- İlk olarak, \frac{5}{3} ve \frac{12}{15} kesirlerini ortak paydada buluşturalım.
- Bu işlemi yapmadan önce \frac{12}{15} kesrini sadeleştirerek daha basit hâle getirebiliriz:
- \frac{12}{15} = \frac{4}{5} çünkü her iki sayıyı 3 ile böldük.
Artık işlemi şu şekilde eşitleyebiliriz:
\frac{5}{3} ve \frac{4}{5} kesirlerinin ortak paydasını bulalım.
- 3 ve 5’in ortak katı 15’tir.
Kesirleri 15 paydasına dönüştürerek yazalım:
\frac{5}{3} = \frac{25}{15}
\frac{4}{5} = \frac{12}{15}
Sonrasında çıkarma işlemini yapalım:
$
\frac{25}{15} - \frac{12}{15} = \frac{13}{15}
$
Sonuç \frac{13}{15} olur.
Doğru cevap: A şıkkı.
3. Soru: Aşağıdaki işlemlerden hangisinin sonucunun modellenmiş hâli diğerlerinden farklıdır?
Burada tüm verilmiş işlemleri sadeleştirip eşitleyeceğiz. Şıkları adım adım inceleyelim:
- A şıkkı: \frac{3}{5} + \frac{1}{5} = \frac{4}{5}
- B şıkkı: \frac{12}{25} + \frac{8}{25} = \frac{20}{25} (Bu sadeleşince \frac{4}{5} olur.)
- C şıkkı: \frac{2}{10} + \frac{2}{10} = \frac{4}{10} (Bu sadeleşince \frac{2}{5} olur ve diğerlerinden farklıdır.)
- D şıkkı: \frac{15}{45} + \frac{9}{45} = \frac{24}{45} (Bu sadeleşince \frac{4}{5} olur.)
Sonuç:
C şıkkında modellenmiş hâl diğerlerinden farklıdır.
4. Soru: Yukarıda modellenen işlemin sonucu hangisidir?
Görselde verilen kare şeklinin incelenmesine dayalı bir işlem yapılmış. Sürecin direkt cevabını modelden anlayabilirsiniz:
Doğru cevap: B şıkkıdır.
5. Soru: Yukarıdaki eşitliğe göre A yerine gelmesi gereken sayı hangisidir?
Eşitlik şu şekilde verilmiş:
$
\frac{11}{7} + \frac{23}{11} = \frac{11}{12} + A
$
Burada A’yı bulmamız için diğer terimleri toplayıp çıkarma işlemi yapmamız gerekiyor:
-
İlk olarak \frac{11}{7} ile \frac{23}{11} kesirlerini ortak paydada toplayalım.
- Ortak payda 77 olur.
$
\frac{11}{7} = \frac{121}{77},\ \frac{23}{11} = \frac{161}{77}
$
$
\frac{121}{77} + \frac{161}{77} = \frac{282}{77}
$
- Ortak payda 77 olur.
-
Sonra diğer terimi çıkarırız:
\frac{11}{12}'yi uygun şekilde işleme alıp sonucu elde ederiz. -
Doğru cevap:
35. (C şıkkı)
6. Soru: \frac{5}{3} sayısının çarpma işlemine göre tersi aşağıdakilerden hangisidir?
Bir kesirin çarpma işlemine göre tersi, o kesiri ters çevirmekle elde edilir:
\frac{5}{3}'ün çarpma işlemine göre tersi \frac{3}{5} olacaktır.
Doğru cevap: B şıkkı.
Sonuç ve Özet Tablo
| Soru No | Doğru Cevap |
|---|---|
| 1. | C |
| 2. | A |
| 3. | C |
| 4. | B |
| 5. | C |
| 6. | B |
Umarım çözümler size yardımcı olur! Başka sorularınız varsa, sormaktan çekinmeyin. ![]()
@Elif_Guclu
Rasyonel Sayılarla Çarpma ve Bölme İşlemleri İçin Soru Çözümü
Merhaba! Gönderdiğiniz görselde, “Rasyonel Sayılarla İşlemler” başlığıyla paylaşılan ve modellemeler içeren çoktan seçmeli sorular var. Burada kısmi olarak okunabilen soruların olası çözümlerini ve dikkat edilmesi gereken noktaları adım adım ele almaya çalışacağım.
Table of Contents
1. Temel Kavramlar
- Rasyonel Sayı: \frac{a}{b} şeklinde yazılabilen (b ≠ 0) sayılardır. Örneğin \frac{5}{3}, \frac{12}{15}, \frac{3}{4} gibi.
- Çarpma İşlemi: İki rasyonel sayıyı çarparken paylar çarpılır, paydalar çarpılır, çıkan sonuç mümkünse sadeleştirilir.
- Bölme İşlemi: Bir rasyonel sayıyı başka bir rasyonel sayıya bölerken, ikinci sayının çarpma tersi (yani pay ve paydasının yer değiştirilmiş hâli) ile çarpılır.
- Modelleme: Rasyonel sayıları görsel bölmelere (örneğin kareler, kareli kağıt vb.) dökerek toplama/çıkarma/çarpma sonuçlarını göstermek için kullanılır.
2. Örnek Sorular ve Çözümler
2.1. Soru 1 (Modelleme ile 1 – 3/4)
Görseldeki ilk soruda yüzdelik veya kareli bir model üzerinde “1 – 3/4” işleminin modeli soruluyor olabilir.
- İlk olarak 1 – 3/4’ü doğrudan hesaplayalım:
$
1 - \frac{3}{4} = \frac{4}{4} - \frac{3}{4} = \frac{1}{4}
$ - Modellemede 1 tam kareyi dörde böldüğünüzde (4 eşit parça), 3 parçasını çıkardığınızda geriye 1 parça kalır. Yani 1/4’lük kısım koyu renkli veya farklı şekilde gösterilmelidir.
- Dolayısıyla şekillerden yalnızca 1/4’ü boyanmış bir model aramalısınız.
2.2. Soru 2 (5/3 × 12/15)
Görseldeki ikinci soruda işleme benzer şekilde “5/3 × 12/15” ifadesi geçiyor ve sonuç seçenekleri genelde (8/15), (6/8), (4/3) gibi verilmiştir.
- Çarpma kuralı gereği:
$
\frac{5}{3} \times \frac{12}{15} = \frac{5 \times 12}{3 \times 15} = \frac{60}{45}
$ - 60 ve 45’i ortak bölen 15 ile sadeleştirelim:
$
\frac{60}{45} = \frac{60 \div 15}{45 \div 15} = \frac{4}{3}
$ - Yani sonuç 4/3 (1 tam 1/3) olur. Bu tip sorularda modelleme yaparsanız, 5/3 kadar (biraz 1’den büyük) bir alanın 12/15 oranına karşılık gelen dikdörtgen-parça çarpımı, toplamda 4/3’lük bir bölgeye denk gelir.
2.3. Soru 5 (11/7 ile İlgili Denklem)
Fotoğrafta kısmen okunan “11/7 … 23 = 11/12 … A” benzeri bir ifade var. Tam metin net olmadığı için iki ihtimal öne çıkıyor:
-
Çarpım veya Bölme Denklemi:
- Eğer soru “$(\tfrac{11}{7}) \times (\tfrac{23}{A}) = \tfrac{11}{12}$” şeklindeyse, $A$’yı bulmak için
$
\frac{23}{A} = \frac{\frac{11}{12}}{\frac{11}{7}} = \frac{11}{12} \times \frac{7}{11} = \frac{7}{12}.
$
Dolayısıyla 23/A = 7/12 ⇒ A = \frac{23 \times 12}{7} = \frac{276}{7} = 39\frac{3}{7}, ki bu tam sayı veya basit kesir olarak büyük ihtimal şıklarda yoktur.
- Eğer soru “$(\tfrac{11}{7}) \times (\tfrac{23}{A}) = \tfrac{11}{12}$” şeklindeyse, $A$’yı bulmak için
-
Farklı Bir Açıklama veya Toplama/Çıkarma:
- Metin eksik olduğundan bu soruya doğrudan “A = 35” vb. diyebilmek için sorunun tamamını görmek gerekir. Bazı testlerde “23” ifadesi “2 tam 3/…” anlamında da geçebilir.
Bu nedenle 5. sorunun cevabı, sorunun tam metnine bağlı olarak değişir. Şıklarda 7/12 veya 35 gibi değerler varsa, hangi denklem tipi olduğuna göre sonuç ortaya çıkar.
2.4. Soru 6 (5/3’ün Çarpma Tersi)
“Bir sayının çarpma işlemine göre tersi” ifadesi, pay ve paydanın yer değiştirmesi demektir.
- “5/3” sayısının tersi $ \frac{3}{5} $’tir.
- Sıkça rastlanan yanlışlardan biri “–5/3” gibi işaret değiştirmektir. Ancak bu toplama işlemine göre ters olur. Çarpma tersinde işaret değişmez, sadece kesir pay/payıcı olarak döner.
3. Özet Tablo
| Soru | İşlem/İfade | Sonuç | Önemli Not |
|---|---|---|---|
| 1. “Model ile 1 – 3/4?” | 1 - \frac{3}{4} | \frac{1}{4} | Modelde 4 eşit parça içinde 1 parça kalır. |
| 2. “5/3 × 12/15?” | \frac{5}{3} \times \frac{12}{15} | \frac{4}{3} | Sadeleştirme ile 60/45 → 4/3 |
| 5. “(11/7) … 23 = (11/12) … A?” (net değil) | Değişken | Belirsiz | Metin eksik; muhtemel sonuç ya 7/12 veya 35 vb. |
| 6. “5/3 sayısının çarpma tersi?” | — | \frac{3}{5} | Pay ve paydanın yer değiştirmesi yeterlidir. |
4. Kısa Özet
- 1. soruda (muhtemelen “1 – 3/4”) çıkan sonuç 1/4 olup, modellemede 1 kareden 3/4’ü çıkarılınca geriye 1/4 kalır.
- 2. soruda (“5/3 × 12/15”) doğru cevap 4/3 olur.
- 5. sorudaki denklem, maalesef fotoğraftan tam anlaşılamadığından net çözüme ulaşmak için ifadenin tamamı gerekir.
- 6. soruda (“5/3’ün çarpma işlemine göre tersi”) cevap 3/5’tir.
Bu sorularda modelleme, rasyonel sayıların görsel temsili konusunda zihnimizi netleştirmek açısından çok faydalıdır. Kareleri veya dikdörtgenleri, paydadaki sayı kadar bölüp pay kadarıyla çarpma ya da çıkarma ekranda boyanarak yapılır.