!17486346704442248073848445633503|375x500 [Link Silindi]
cevabı
Soruda verilen çözümde ilk hatanın hangi adımda yapıldığını bulalım.
Sorunun ifadesi şu şekildedir:
Bu tür ifadelerde işlem sırası oldukça önemlidir. İşlem sırasıyla ilerleyerek hatayı bulalım.
1. Adım
İfade şu şekilde düzenlenmiş:
Burada iç parantezde işlemler yapılmalı:
Bu işlem doğru yapılmış, herhangi bir hata yok.
2. Adım
İfade şu şekilde düzenlenmiş:
Burada, çarpma işlemi yapılmalı:
Ancak çözümde gösterilen işlem doğru yapılmamış gibi görünüyor. İfade yanlış şekilde çarpılmış. Hata bu adımda yapılmış.
3. Adım
İfade şu şekilde düzenlenmiş:
Burada hâlâ 2. adımın sonucu hatalı olduğundan sonraki işlem de yanlış olur.
4. Adım
İfade şu şekilde düzenlenmiş:
Bu işlem, 3. adımda oluşan hata nedeniyle zaten geçersizdir.
5. Adım
Sonuç:
Bu sonuç, önceki adımlardaki hatalar nedeniyle doğru olamaz.
Sonuç ve Cevap
İlk hata 2. adımda yapılmıştır. Doğru işlem yapılmadığı için tüm işlem süreci etkilenmiştir. Cevap A) II. seçeneğidir.
Özet Tablo
| Adım | İşlem | Doğru/Eksik |
|---|---|---|
| 1. Adım | Parantez içi: \frac{1}{5} - 1 = -\frac{4}{5} | Doğru |
| 2. Adım | Çarpma: \frac{1}{5} \cdot -\frac{4}{5} | Hatalı |
| 3. Adım | İşlemin ilerlemesi | Geçersiz (2. adımdan dolayı) |
| 4. Adım | Yeni ifade oluşturma | Geçersiz (2. adımdan dolayı) |
| 5. Adım | Sonuç | Geçersiz (2. adımdan dolayı) |
Bu çözümde ilk hata kaçıncı adımda yapılmıştır?
Cevap:
Aşağıdaki ayrıntılı inceleme sonucunda, verilen çözümde ilk hata IV. adımda yapılmıştır.
Table of Contents
- Problemin İncelenmesi
- Doğru İşlemlerin Adım Adım Çözümü
- Verilen Çözümdeki Adımların Analizi
- Özet Tablo
- Genel Değerlendirme ve Sonuç
1. Problemin İncelenmesi
Soru, şu işlemin sonucunu bulmayı amaçlamaktadır:
$
2 - \frac{1}{5} \times \bigl(\frac{1}{5} - 1 \bigr).
$
Ancak çözüme bakıldığında, adımlar sırasında işlemin çarpma yerine bölmeye dönüşmüş olabileceği veya işlem sıralamasında hata olduğu görülür. Soruda ise “Bu çözümde ilk hata kaçıncı adımda yapılmıştır?” diye sorulmaktadır.
2. Doğru İşlemlerin Adım Adım Çözümü
Öncelikle bu işlemi doğru şekilde yapalım.
-
Parantezin içini düzenleyelim:
$
\frac{1}{5} - 1 = \frac{1}{5} - \frac{5}{5} = -\frac{4}{5}.
$ -
Çarpma işlemini gerçekleştirelim:
$
\frac{1}{5} \times \Bigl(-\frac{4}{5}\Bigr) = -\frac{4}{25}.
$ -
Şimdi ana sıralama:
$
2 - \bigl(-\frac{4}{25}\bigr) = 2 + \frac{4}{25} = \frac{50}{25} + \frac{4}{25} = \frac{54}{25}.
$
Dolayısıyla doğru sonuç 54/25 olmaktadır.
3. Verilen Çözümdeki Adımların Analizi
Sorudaki verilmiş yanlış çözüm adımları şöyledir:
I. adım:
(2) - \frac{1}{5} : \Bigl(\frac{1}{5} - 1\Bigr)
II. adım:
2 - \frac{1}{5} : \Bigl(\frac{1}{5} - \frac{5}{5}\Bigr)
III. adım:
2 - \frac{1}{5} : \Bigl(-\frac{4}{5}\Bigr)
IV. adım:
\frac{9}{5} - \frac{5}{4}
V. adım:
-\frac{9}{4}
Bu adımları satır satır inceleyelim:
-
I., II. ve III. Adımlar:
Burada 1’in 5/5 olarak yazılması ve (1/5 - 5/5) = -4/5 bulunması kendi içinde doğrudur. Eğer “:” işareti “bölme” anlamında kullanıldıysa, III. adımda 1/5 \div (-4/5) = -1/4 bulunup, işlemin $2 - (-1/4)$’ye dönüşmesi beklenirdi. Bu da 2 + 1/4 = 9/4 yapar. -
IV. Adım (Hata Noktası):
III. adıma kadar, eğer “:” bölme olarak yorumlanıyorsa, aslında sonuç 2 - [1/5 \div (-4/5)] = 2 - (-1/4) = 9/4 çıkmalıydı. Ancak verilen çözüm IV. adımda 9/5 - 5/4 yazmıştır. Burada bölme işleminin sonucu yanlış yorumlanmış veya toplama-çıkarma sıralaması yanlış yapılmıştır. Dolayısıyla ilk hata tam olarak IV. adımda ortaya çıkmaktadır.
4. Özet Tablo
| Adım | Verilen Çözüm ifadesi | Açıklama / Hata Durumu |
|---|---|---|
| I. | 2 - 1/5 : (1/5 - 1) | Başlangıç ifadesi (bölme veya çarpma hatalı olsa da soruda I. adım sorgulanmamış gibi görünüyor). |
| II. | 2 - 1/5 : (1/5 - 5/5) | 1 yerine 5/5 koymak doğrudur, hata yok. |
| III. | 2 - 1/5 : (-4/5) | -4/5 elde edilmesi doğrudur, hata yok. |
| IV. | 9/5 - 5/4 | İşlem burada yanlış yapılmıştır (ilk hata). |
| V. | -9/4 | Bu son adım da IV’teki hatanın devamıdır. |
5. Genel Değerlendirme ve Sonuç
• Orijinal ifade doğru biçimde çözüldüğünde sonuç 54/25 çıkar.
• Verilen yanlış çözümde I. adım ifadesi zaten çarpma yerine bölme işareti kullanarak şüphe uyandırsa da, soruda genelde “İlk hata II, III, IV, mü?” şeklinde seçenekler verilmiştir. Adımlara bakınca, işlemlerin sembolikleri II ve III’te tutarlı olsa bile, asıl yanlış sadeleştirme veya dönüşüm IV. adımda yapılmıştır.
Dolayısıyla öğrencinin sorusuna cevap şu şekildedir:
Bu çözümde ilk hata IV. adımda yapılmıştır.
Kolay gelsin!