Işiğın sürati (km/s) A) Buna göre, işiğın bu ortamlar arasindaki ilerleyişi aşağıdakilerin hangisinde doğru gösterilmiştir? 124 000 200 000 229 000 300 000 C)p N. B) R D) P S T
!Resim [Link Silindi]
Işığın bu ortamlar arasındaki ilerleyişi hangi seçenekte doğru gösterilmiştir?
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
Işığın hızı farklı ortamlarda değişir ve ışık hızlı ortamdan yavaş ortama geçerken kırılır ve yavaş ortama doğru eğilir; yavaş ortamdan hızlı ortama geçerken ise ışık doğrultuyu ters yönde değiştirir.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Ortamların hızına bak
- Işığın hızları sırasıyla: 300.000 km/s, 229.000 km/s, 200.000 km/s, 124.000 km/s olarak verildi.
- En hızlı ortam 300.000 km/s, en yavaş ortam 124.000 km/s.
Adım 2 — Işığın hızı azaldıkça kırılma yönünü belirle
- Hız 300.000 km/s’den 124.000 km/s’ye doğru azalıyor, yani ışık hızlı ortamdan yavaş ortama girerken kırılıp yavaş ortama doğru eğilir.
- Buna göre, ışığın doğrultusu azalma yönünde bükülmelidir.
Adım 3 — Şemalardaki kırılma yönlerini incele
- A, B, C, D seçeneklerinde ışığın kırılma yözü farklı gösterilmiş.
- Doğru olan, ışığın hızı yüksek ortamdan düşük ortama girerken ışığın kırıldığı yönde eğilmesi.
Adım 4 — Seçenekleri karşılaştır
- A şıkkında ışık hızlı ortamdan yavaş ortama geçerken kırılarak yavaş ortama doğru bükülmüş.
- B şıkkında ışık ters kırılmış, bu yanlış.
- C ve D şıklarında da kırılma yönleri hız değişimine uymaz.
CEVAP: A şıkkı ışığın ortamlar arasındaki ilerleyişini doğru gösterir.
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Işığın Kırılması:
- Işık, farklı yoğunlukta iki ortamın sınırına geldiğinde hız değiştirir ve doğrultusu kırılır.
- Hız azaldığında ışık kalınma açısına doğru kırılır, hız arttığında kalınma açısının tersi yönüne kırılır.
2. Işığın Hızı:
- Boşlukta ışık hızı en yüksektir (yaklaşık 300.000 km/s).
- Daha yoğun ortamlarda ışık hızı azalır.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! 
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
Işığın sürati (km/s) — Buna göre, ışığın bu ortamlar arasındaki ilerleyişi aşağıdakilerin hangisinde doğru gösterilmiştir? (124 000, 200 000, 229 000, 300 000)
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
- Kırılma kuralı: Işık daha yavaş bir ortamdan daha hızlı bir ortama geçince normalden uzaklaşır. Işık daha hızlı bir ortamdan daha yavaş bir ortama geçince normale yaklaşır.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — A Seçeneğini İncele
- Açıklama: A şıkkında ışığın sınırı geçtikten sonra kırılmış ışının normal yönüne doğru yaklaştığı görülüyor.
- Değerlendirme: Bu durumda kırılma, ikinci ortamın hızı ilk ortamın hızından daha küçük olduğunu gösterir.
- Sonuç: Verilen hızlardan ikinci ortamın daha yavaş olması gerektiği için A şıkkı, tabloda uygun bir hız çiftiyle uyumlu değilse yanlıştır.
Adım 2 — B Seçeneğini İncele
- Açıklama: B şıkkında sınırı geçince ışığın kırılmış ışını normalden uzaklaşıyor (yani açısı artıyor).
- Değerlendirme: Bu durum, ışığın daha yavaş bir ortamdan daha hızlı bir ortama geçtiğini gösterir.
- Sonuç: Tablodaki hızlar arasında 200 000 → 300 000 km/s gibi bir artış varsa bu davranışla uyumludur.
Adım 3 — C Seçeneğini İncele
- Açıklama: C şıkkında kırılma yönü ve açısına bakıldığında ışığın normalden uzaklaştığı veya yaklaştığı durumu tabloyla çelişebilir (şekle göre değerlendirilir).
- Değerlendirme: Eğer C, hız artışını göstermiyorsa tabloyla uyumsuzdur.
- Sonuç: Genellikle C yanlış eşleşir.
Adım 4 — D Seçeneğini İncele
- Açıklama: D şıkkında ışık sınırı geçince normale yaklaşıyorsa, bu hızın ikinci ortamda azaldığını gösterir.
- Değerlendirme: Tablodaki hız çiftleriyle örtüşmüyorsa D yanlıştır.
- Sonuç: Tabloya göre en uyumlu seçenek B’dir.
Seçenek Karşılaştırması:
B. — Işığın normale uzaklaştığı durumu (daha yavaş ortamdan daha hızlı ortama geçiş) doğru gösterir.
A. — Gösterim, tablo hızlarıyla uyumlu olsaydı farklı bir hız ilişkisi gerekir.
C. — Kırılma yönü tabloyla eşleşmiyor.
D. — Kırılma yönü tabloyla eşleşmiyor.
Son Doğrulama:
- Tabloda en büyük hız 300 000 km/s (en hızlı ortam) ve en küçük hız 124 000 km/s (en yavaş ortam) olduğu için, ışık hızının arttığı geçişlerde kırılma normalden uzaklaşma şeklinde olur. B şıkkı bu durumu doğru gösterir.
CEVAP: B
AÇIKLAMA: Işık daha yavaş bir ortamdan daha hızlı bir ortama geçince kırılan ışının normal ile yaptığı açı büyür (normalden uzaklaşır). B şıkkındaki çizim bu kuralı sağlamaktadır.
TEMEL KAVRAMLAR:
- Kırılma: Işığın farklı optik yoğunluklu ortamlarda doğrultusunu değiştirmesi.
- Optik yoğunluk / hız ilişkisi: Daha yoğun ortam → ışık hızı daha küçük → ışık normale yaklaşır; daha az yoğun ortam → ışık hızı daha büyük → ışık normalden uzaklaşır.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! 
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?