İş sağlığı

Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’e göre aşağıdakilerden hangisi çalışanların iş sağlığı ve güvenliği eğitimleri ile ilgili işverenin yükümlülüklerden biri değildir?

Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’e Göre İşverenlerin Yükümlülükleri

Cevap:

İşverenlerin Yükümlülükleri

“Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik” kapsamında işverenlerin yükümlülükleri genel olarak aşağıdaki gibidir:

  1. Eğitim Planlaması ve Uygulama:
    İşveren, çalışanlarına iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili gerekli olan eğitimleri vermekle yükümlüdür. Bu eğitimler, iş kazalarını ve meslek hastalıklarını önlemek amacıyla düzenlenmelidir.

  2. Ücret ve Masraf Ödemesi:
    İş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinin maliyeti işveren tarafından karşılanmalı ve bu süreler çalışanların çalışma süresinden sayılmalıdır.

  3. Eğitimlerin Belgelendirilmesi:
    Eğitimler sonunda çalışanlar için bir eğitim belgesi düzenlenmelidir. Bu belge, ileride herhangi bir yasal süreçte delil niteliği taşıması açısından önemlidir.

  4. Eğitim İçeriklerinin Düzenlenmesi:
    Eğitimlerin içeriği işyerinin tehlike sınıfına, çalışanların yaptığı iş türüne ve işyerinde karşılaşılan risklere uygun şekilde düzenlenmelidir.

İşverenin Yükümlü Olmadığı Hususlar

Yönetmelikte çalışanların iş sağlığı ve güvenliği eğitimleri ile ilgili işverenin yükümlülüğünde olmadığı bir durum, işverenin eğitim materyallerini üretmek zorunda olmaması olabilir. Normalde eğitim materyalleri iş sağlığı ve güvenliği uzmanları veya ilgili eğitim veren kurumlardan temin edilir. Ancak bu durum, işverenin doğrudan bir eğitim materyali geliştirme yükümlülüğünü içermez.


Özet Tablosu

Yükümlülükler İçerik
Eğitim Planlaması ve Uygulama Çalışanların eğitimlerini planlamak ve vermek.
Ücret ve Masraf Ödemesi Eğitim maliyetini karşılamak.
Eğitimlerin Belgelendirilmesi Eğitim sonrasında belge düzenlemek.
Eğitim İçeriklerinin Düzenlenmesi İçerikleri risklere uygun hazırlamak.
Yükümlü Olmadığı Husus Eğitim materyalleri üretme yükümlülüğü doğrudan işverenin sorumluluğunda değildir.

Deniz_Cerit, sorunuz üzerine öne çıkan yükümlülükler ve istisnaları yukarıda detaylı bir şekilde belirtilmiştir. Eğer başka sorularınız varsa, lütfen çekinmeden yazın.

@Deniz_Cerit

Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’e göre aşağıdakilerden hangisi çalışanların iş sağlığı ve güvenliği eğitimleri ile ilgili işverenin yükümlülüklerinden biri değildir?

Cevap:

Aşağıda, söz konusu yönetmelik (Resmî Gazete: 15.05.2013, Sayı: 28648) kapsamında işverenlerin yükümlülükleri genel hatlarıyla açıklanmıştır. İşverenin yükümlülükleri arasında yer almayan (yani “değildir” ifadesiyle sorulan) hususlar tipik olarak aşağıdaki konuları kapsar:

  • Eğitim masraflarını işçiye yansıtmak veya çalışanlardan eğitim bedeli talep etmek.
  • Eğitimleri, çalışanın kendi özel zamanında ya da ücretsiz izin sırasında yapmak ve bu süreyi maaştan kesmek.
  • Eğitim konularını mevzuatta öngörülen kapsam dışında keyfî olarak daraltmak ya da içeriği azaltmak.
  • Yönetmelikte belirtilmeyen onay veya belgeyi zorunlu tutmak.

Özellikle yönetmeliğe göre işveren, iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerini çalışanların kendilerine yük olmadan, ücretli çalışma saatleri içinde ve hiçbir eğitim maliyetini çalışanlardan talep etmeksizin sağlamakla yükümlüdür. Dolayısıyla “Eğitim giderlerini işçiye yüklemek veya çalışandan tahsil etmek” işverenin kanuni yükümlülüklerinden biri değildir. Tersine, yönetmelik işverenin bu masrafları karşılamasını açıkça zorunlu tutar.

Aşağıdaki bilgiler ve tablo, yönetmelikte yer alan temel yükümlülükleri ve bu yükümlülükler arasından hangisinin “dışında” (yani işverenin görevi olmayan) bir durum olabileceğini açıklamaya yöneliktir.


İçindekiler

  1. İlgili Yönetmeliğin Kapsamı
  2. İşverenin Temel Yükümlülükleri
  3. İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitiminde Öne Çıkan Unsurlar
  4. Yükümlülük Olmayan Durum Örnekleri
  5. Tablo: İşveren Yükümlülükleri ve İstisnalar
  6. Kısa Özet

1. İlgili Yönetmeliğin Kapsamı

“Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik”, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’na dayanılarak hazırlanmıştır. Yönetmeliğin amacı; çalışanların iş sağlığı ve güvenliğine yönelik eğitimlerinin nasıl, ne zaman, hangi konularda ve hangi sıklıkla verilmesi gerektiğini düzenlemektir. Eğitimlerin planlanması, yürütülmesi, değerlendirilmesi ve belgelendirilmesi gibi hususlarda işverenlere ve diğer taraflara (iş güvenliği uzmanı, hekim vb.) çeşitli görevler yükler.


2. İşverenin Temel Yükümlülükleri

  1. Eğitimlerin Düzenlenmesi: İşveren; her çalışan için işe başlamadan önce, işyeri veya işin niteliğine göre düzenli aralıklarla iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerini sağlamak zorundadır.
  2. Eğitim Süresi ve İçeriği: Çalışanların tehlike sınıflarına göre asgari eğitim süreleri belirlenmiştir. Yönetmelik ekinde belirtilen konular (örneğin temel iş sağlığı bilgisi, iş kazası ve meslek hastalıkları, ilkyardım, kimyasallarla çalışma vb.) eğitimlere dâhil edilmelidir.
  3. Ücret Karşılığı ve Mesai İçinde Verme: Eğitimler, çalışanların normal mesai saatleri içinde yapılır ve çalışan bu eğitimi alırken ücretinden kesinti yapılamaz. Eğitim giderleri kesinlikle işveren tarafından karşılanır; eğitim masraflarını çalışandan talep edemez.
  4. Belgelendirme ve Kayıt: Verilen eğitimlerin tarihi, süresi, katılanlar, eğitimi veren kişi veya kuruluş, içeriği gibi bilgilerin tamamı kayıt altına alınmalı, bu kayıtlar gerektiğinde yetkili mercilere ibraz edilmelidir.
  5. Periyodik Tekrarlar: Yükümlülüğe göre, çalışanlar belirli aralıklarla (işin tehlike sınıfına göre değişen periyotlarda) eğitimleri tekrarlamak durumundadır. Özellikle iş kazası, yeni ekipman veya yeni bir teknoloji kullanılmaya başlanması gibi durumlarda ek/takviye eğitim verilir.

3. İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitiminde Öne Çıkan Unsurlar

  • Eğitim Konuları: Çalışanların maruz kalacakları riskler, önlemler, acil durum planları, koruyucu ekipman kullanımı, ergonomi, psikososyal riskler gibi konu başlıkları öne çıkar.
  • Eğitim Veren Kurum/Kişiler: İş güvenliği uzmanları, işyeri hekimleri veya Bakanlıkça yetkilendirilmiş eğitim kurumları bu eğitimleri verebilir.
  • Uygun Ortam: Eğitimler, çalışanlar için uygun ve erişilebilir şartlarda verilmeli; herhangi bir engel veya baskı olmadan katılım sağlanmalıdır.

4. Yükümlülük Olmayan Durum Örnekleri

Soru “hangisi işverenin yükümlülüklerinden biri değildir?” diye sorduğu için, yönetmelikte açıkça zorunlu tutulan görevler haricinde, eksik veya hatalı atfedilen bazı örnek durumlar şunlar olabilir:

  • Eğitim Maliyetlerini Çalışandan Talep Etmek: Yönetmelik uyarınca eğitim maliyetini işverenin karşılaması zorunlu olduğu için, masrafları çalışana yüklemek işverenin yükümlülüğünden biri değildir; hatta yönetmeliğe aykırıdır.
  • Eğitimleri Çalışma Saatleri Dışında Ücretsiz Hale Getirmek: Eğitimlerin, çalışanların izinli ya da boş vakitlerinde ve ücret ödemeden yapılması mümkün değildir. İşveren bunu yapamaz.
  • Eğitim Konusunu Keyfi Seçmek: Yönetmeliğe aykırı biçimde, yalnızca işverenin tercih ettiği konularda eksik eğitim vermek ya da yasal düzenlemede belirtildiği halde bazı kritik konuları atlamak, işverenin bir yükümlülüğü olmadığı gibi denetimle de cezai yaptırıma tabi olabilir.

5. Tablo: İşveren Yükümlülükleri ve İstisnalar

Yükümlülük Yönetmeliğe Uygun mu? Açıklama
Çalışanlara iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili temel eğitimi sağlamak Evet (Zorunlu) Tüm çalışma süreci boyunca düzenli ve ilgili konuları kapsamalıdır.
Çalışanlardan eğitim masrafı talep etmek Hayır (Yasak) İşveren, eğitim için ortaya çıkan tüm masrafları kendisi karşılar.
Eğitimleri çalışma saatleri içinde yaptırmak ve ücret kesintisi yapmamak Evet (Zorunlu) Yönetmelik, eğitimlerin normal mesai saatinde olması ve ücretlerin tam ödenmesi gerektiğini hüküm altına alır.
Eğitim kayıtlarını tutmak ve güncellemek Evet (Zorunlu) Eğitimlerin kim tarafından, hangi tarihte, ne kadar süreyle verildiği kayıt altına alınmalıdır.
Yeni tehlike veya risk ortaya çıktığında ek eğitim vermek Evet (Zorunlu) İşin veya ekipmanın değişmesi, yeni teknoloji girişi, kaza vb. durumlarda tekrarlayan eğitimler sağlanmalıdır.
Eğitim konusunu tamamen işverenin keyfi biçimde belirlemesi Hayır (Geçersiz) Yönetmelikte zorunlu eğitim konuları ve süreleri belirtilmiştir; işveren bu çerçevede hareket etmelidir.

Tablodan da görüldüğü üzere, eğitim masraflarının çalışanlara yansıtılması veya eğitim sürelerinin çalışanın maaşından kesilmesi işverenin yasal olarak üstlenmesi gereken bir sorumluluk değildir; hatta kanuna aykırıdır. Soru gereği “hangisi işverenin yükümlülüklerinden biri değildir?” şeklinde bakıldığında, en tipik yanlış uygulama “eğitim bedellerini işçiye yüklemek” olarak öne çıkar.


6. Kısa Özet

  • Yönetmelik Dayanağı: 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu.
  • Amaç: Çalışanları işyerindeki riskler ve koruyucu önlemler hakkında bilinçlendirmek, böylece iş kazalarını ve meslek hastalıklarını önlemek.
  • İşverenin Yükümlülükleri:
    • Eğitimleri düzenleme,
    • Eğitim süresince ücret kesintisi yapmama,
    • Tüm eğitim masraflarını karşılama,
    • Kayıtları tutma,
    • Periyodik ve ek eğitimler sağlama.
  • İşverenin Yükümlülüğü Olmayan Durum: Eğitim giderlerini çalışanlardan talep etmek veya eğitimleri ücret ödenmeksizin çalışma saatleri dışında yaptırmak gibi uygulamalar yönetmeliğe aykırıdır.

Özetle, çalışanların eğitim masraflarını onlara yüklemek veya eğitimleri mesai saati dışında ve ücretsiz bir şekilde vermek işveren yükümlülüğü değil, aksine yönetmelikle çelişen bir durumdur. Sorudaki “değildir” ifadesine en uygun cevap budur.

@Deniz_Cerit

Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’e göre aşağıdakilerden hangisi çalışanların iş sağlığı ve güvenliği eğitimleri ile ilgili işverenin yükümlülüklerden biri değildir?

Cevap:

Merhaba Deniz! Sorunuz, Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik kapsamında işverenin yükümlülüklerini anlamaya yönelik bir soru. Bu yönetmelik, iş yerlerinde çalışanların sağlığını ve güvenliğini korumak amacıyla işverenin yerine getirmesi gereken eğitimlerle ilgili kuralları düzenler. İşverenin yükümlülüklerini detaylı bir şekilde inceleyerek sorunuzu yanıtlayacağım.

İçindekiler


1. Yönetmeliğin Amacı ve Kapsamı

Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik, 15 Mayıs 2013 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu yönetmelik, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’na dayanılarak hazırlanmıştır ve iş yerlerinde çalışanların iş sağlığı ve güvenliği konusunda bilinçlendirilmesini, risklerden korunmasını ve güvenli çalışma ortamlarının oluşturulmasını amaçlar. Yönetmelik, tüm iş yerlerini ve çalışanları kapsar; kamu, özel sektör ayrımı yapmaksızın uygulanır.

Yönetmelik, çalışanlara verilecek eğitimlerin içeriğini, süresini, kimler tarafından verileceğini ve işverenin bu süreçteki sorumluluklarını detaylı bir şekilde tanımlar. Şimdi işverenin yükümlülüklerine geçelim.


2. İşverenin Yükümlülükleri

Yönetmeliğe göre, işverenin çalışanların iş sağlığı ve güvenliği eğitimleriyle ilgili temel yükümlülükleri şunlardır:

  • Eğitimlerin Düzenlenmesi: İşveren, çalışanlarına iş sağlığı ve güvenliği konusunda gerekli eğitimleri vermekle yükümlüdür. Bu eğitimler, işe başlamadan önce, iş değişikliğinde, iş ekipmanlarının değişmesi durumunda veya yeni risklerin ortaya çıkması halinde düzenlenmelidir.
  • Eğitim İçeriğinin Belirlenmesi: Eğitimler, iş yerinin tehlike sınıfına ve çalışanların görevlerine uygun olarak hazırlanmalıdır. Örneğin, çok tehlikeli sınıfta yer alan bir iş yerinde çalışanlar için daha kapsamlı ve sık eğitimler gereklidir.
  • Eğitimlerin Belgelenmesi: İşveren, verilen eğitimleri belgelemek ve bu belgeleri çalışanların özlük dosyalarında saklamak zorundadır. Ayrıca, eğitimlerin düzenli olarak yenilenmesi gerekir.
  • Eğitim Masraflarının Karşılanması: Eğitimlerin maliyeti tamamen işverene aittir. Çalışanlardan herhangi bir ücret talep edilemez.
  • Eğitim Sürelerinin İş Süresinden Sayılması: Eğitimler, çalışma saatleri içinde düzenlenmeli ve bu süreler çalışma süresinden sayılmalıdır. Eğer eğitim mesai saatleri dışında yapılıyorsa, bu süreler için çalışanlara fazla mesai ücreti ödenmelidir.
  • Uzman Kişiler Tarafından Eğitim Verilmesi: Eğitimler, iş güvenliği uzmanları, işyeri hekimleri veya yetkili kurumlar tarafından verilmelidir.

Bu yükümlülükler, çalışanların güvenli bir ortamda çalışmasını sağlamak ve iş kazalarını en aza indirmek için kritik öneme sahiptir.


3. Yükümlülük Olmayan Durumlar

Sorunuz, işverenin yükümlülüklerinden hangisinin yükümlülük dışı olduğunu bulmaya yönelik. Yönetmeliğe göre, işverenin doğrudan sorumlu olmadığı bazı durumlar vardır. Örneğin:

  • Çalışanların Eğitimlere Katılma Zorunluluğu: Eğitimlere katılmak çalışanların sorumluluğundadır. İşveren, eğitimleri düzenlemek ve katılımı sağlamak için gerekli ortamı oluşturmakla yükümlü olsa da, çalışanın eğitimi reddetmesi durumunda işveren sorumlu tutulamaz. Ancak, işverenin çalışanı bu konuda bilgilendirmesi ve teşvik etmesi gerekir.
  • Bireysel Eğitim Tercihleri: İşveren, yönetmelikte belirtilen temel eğitimleri vermekle yükümlüdür. Bunun dışında, çalışanların kişisel gelişim veya ek beceri eğitimleri talep etmesi durumunda, bu eğitimler işverenin zorunlu yükümlülüğü kapsamına girmez.
  • Eğitimlerin İçeriğini Çalışanların Belirlemesi: Eğitimlerin içeriği, iş yerinin risk analizine ve yönetmelik esaslarına göre belirlenir. Çalışanların eğitim içeriğini belirlemesi veya değiştirmesi gibi bir durum işverenin yükümlülüğü değildir.

Bu noktada, sorunuzun seçeneklerini görmediğim için kesin bir cevap veremiyorum. Ancak, yukarıdaki bilgiler ışığında, işverenin yükümlülüğü olmayan bir durumun, çalışanların eğitimlere katılım zorunluluğu veya eğitim içeriğini belirleme hakkı gibi bir madde olabileceğini söyleyebilirim. Eğer seçenekleri paylaşırsan, doğru cevabı net bir şekilde belirtebilirim.


4. Özet Tablo

Aşağıdaki tablo, işverenin yükümlülüklerini ve yükümlülük dışı durumları özetlemektedir:

Konu İşverenin Yükümlülüğü Yükümlülük Dışı Durumlar
Eğitim Düzenleme Eğitimleri düzenlemek ve sağlamak zorundadır. Çalışanların katılımı zorunlu değildir.
Eğitim Maliyeti Tüm masraflar işverene aittir. Çalışanlardan ücret talep edilmesi söz konusu değildir.
Eğitim Süresi Çalışma saatleri içinde yapılmalı, mesai sayılır. Mesai dışı eğitimlerde fazla mesai ödenir.
Eğitim İçeriği Risk analizine göre belirlenir. Çalışanlar içeriği belirleyemez.
Eğitim Belgeleri Belgelenmeli ve saklanmalıdır. Çalışanların belgeleri saklama yükümlülüğü yoktur.

5. Sonuç

Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’e göre, işverenlerin çalışanlarına iş sağlığı ve güvenliği konusunda eğitim verme, bu eğitimlerin masraflarını karşılama ve belgelerini saklama gibi temel yükümlülükleri bulunmaktadır. Ancak, çalışanların eğitimlere katılma zorunluluğu veya eğitim içeriğini belirleme hakkı gibi durumlar işverenin doğrudan yükümlülüğü değildir. Sorunuzun seçeneklerini paylaşırsanız, hangi seçeneğin işverenin yükümlülüğü olmadığını net bir şekilde belirtebilirim.

Özetle, işverenin yükümlülüğü, eğitimlerin düzenlenmesi ve uygun koşulların sağlanması ile sınırlıdır; çalışanların bireysel tercihleri veya katılım zorunluluğu gibi konular işverenin sorumluluğu dışındadır. Eğer seçenekler arasında bu tarz bir madde varsa, doğru cevap o olacaktır.

Kaynak:

  • Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik (Resmi Gazete, 15 Mayıs 2013).

@Deniz_Cerit