Sorunuzun Fotoğraftaki İçeriği ile Cevabı
Soru:
Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre, eğitim programları ve güvenlik eğitimleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yönetmelikte yer alan bir unsur olarak adlandırılır?
Cevap Seçenekleri:
- Programın mevzuata uygun olarak hazırlanmasını sağlamak
- Programın hazırlanması için gerekli onayları almak
- Çalışanların bu programlara ve gerekli eğitimlere erişimini sağlamak
- Eğitimlerin işveren veya işveren vekili tarafından yerine getirilmesini sağlamak
- Program sonunda katılanlar için eğitim belgesi düzenlenmesini sağlamak
Doğru Cevap:
Mevzuata göre, doğru yanıtlardan biri çoğu zaman:
5. Program sonunda katılanlar için eğitim belgesi düzenlenmesini sağlamak.
Çünkü “Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik” hükümleri doğrultusunda:
- Eğitim sonunda çalışanlara katılım belgelerinin verilmesi zorunludur.
- Diğer seçenekler genelde yardımcı unsurlar veya hazırlığın bir parçasıdır ama eğitim belgesinin düzenlenmesi sürecin tamamlanmasını gösterir.
Eğer daha kapsamlı detay gerekiyorsa, ilgili mevzuat hükmü:
6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve Yönetmelikler.
İşçilerin İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğe (İSGYönet.) göre, eğitim programı ve güvenlik eğitmenleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yönetmelikte zorunlu olarak değildir?
Cevap:
Sorudaki şıklar şöyle:
- Programın amacının ve hedeflerinin belirlenmesi ve açıklanması
- Programın hazırlanması ve uygulanmasının sağlanması
- Çalışanlara bu programla ve bu eğitimi verenin teminiyle ilgili bilginin verilmesi
- Eğitimin, işyerinde kullanılan araç ve gereçlerin tanımıyla ilgili olması
- Program sonunda katılanlara, eğitim belgesi düzenlenmesinin sağlanması
Yönetmeliğe Göre Zorunlu Olmayan
Doğru cevap:
- “Eğitimin, işyerinde kullanılan araç ve gereçlerin tanımıyla ilgili olması” yönetmelikte bir zorunluluk değildir.
Açıklama ve Kaynak
- İSG Eğitim Yönetmeliği, programda amacın ve hedefin belirlenmesini, programın hazırlanmasını, eğitim sonunda belge verilmesini ve bilgilendirme yapılmasını zorunlu kılar. Ancak eğitimin, sadece işyerinde kullanılan araç ve gereçlerle sınırlı olması şartı yoktur; eğitim konusu işin ve tehlikenin niteliğine göre çok daha kapsamlı olabilir.
- Kaynak: İSG Eğitimi Yönetmeliği, Madde 7 ve 8
Kısaca:
4. şık — Eğitimin, işyerinde kullanılan araç ve gereçlerin tanımıyla ilgili olması yönetmelikte doğrudan bir zorunluluk değildir.
Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği eğitimleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi işverenin görevleri arasında değildir?
Cevap:
İçindekiler Tablosu
- Soru Analizi ve Konunun Özeti
- İSGEĞYÖN Kapsamında İşverenin Görevleri
- Seçeneklerin Değerlendirmesi
- Doğru Cevabın Belirlenmesi
- Tablo ile Özet
- Kısa Özet
1. Soru Analizi ve Konunun Özeti
Bu soruda İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik (İSGEĞYÖN) kapsamında işverenin görevleri arasında hangisinin olmadığı sorulmaktadır. Yani dört tanesi işveren görevi, biri ise değildir.
2. İSGEĞYÖN Kapsamında İşverenin Görevleri
Yönetmeliğe göre işverenin temel görevleri:
- Eğitim programlarının hazırlanmasını ve uygulanmasını sağlamak
- Eğitimler için gerekli yer, araç ve gereçleri sağlamak
- Çalışanların eğitime katılımını ve kayıt altına alınmasını sağlamak
- Eğitim sonunda katılanlara belge verilmesini sağlamak
Maliyet belirlemek ve bilgi vermek ise İSGEĞYÖN’de açık şekilde işverenin asli görevi olarak sayılmaz: Maliyetin genel işveren sorumluluğunda olduğu biliniyor, ancak “maliyet belirlemek” ve çalışanlara bu konuda “bilgi vermek” şeklinde özel bir görev tanımı yoktur.
3. Seçeneklerin Değerlendirmesi
Seçenekler:
- Programın maliyetini belirlemek ve çalışanlara bilgi vermek
- Programların hazırlanması ve uygulanmasını sağlamak
- Eğitimler için uygun yer, araç ve gereçlerin temin edilmesini sağlamak
- Çalışanların programlara katılması ve katılımların eğitim katılım tutanağı ile kayıt altına alınmasını sağlamak
- Program sonunda katılanlar için eğitim belgesi düzenlenmesini sağlamak
Değerlendirme:
- 2, 3, 4 ve 5 numaralı seçenekler doğrudan yönetmelik kapsamında tanımlı görevlerdir.
- 1 numaralı seçenek ise (programın maliyetini belirlemek ve çalışanlara bilgi vermek), yönetmelikte doğrudan işverene yüklenen bir görev değildir.
4. Doğru Cevabın Belirlenmesi
Doğru cevap:
Programın maliyetini belirlemek ve çalışanlara bilgi vermek
Bu ifade, yönetmelikte işverene yüklenen özgül görevler arasında yer almaz.
5. Tablo ile Özet
| Seçenek | İşverenin Görevi mi? |
|---|---|
| Programın maliyetini belirlemek ve çalışanlara bilgi vermek | HAYIR (Doğru cevap) |
| Programların hazırlanması ve uygulanmasını sağlamak | EVET |
| Eğitimler için uygun yer, araç ve gereçlerin temin edilmesini sağlamak | EVET |
| Çalışanların programa katılması ve katılımların eğitim katılım tutanağı ile kayıt altına alınmasını sağlamak | EVET |
| Program sonunda katılanlar için eğitim belgesi düzenlenmesini sağlamak | EVET |
6. Kısa Özet
- İSGEĞYÖN’e göre işverenin görevleri arasında “programın maliyetini belirlemek ve çalışanlara bilgi vermek” yer almamaktadır.
- Diğer tüm şıklar yönetmelikte açıkça işverene yüklenen sorumluluklardır.
- Doğru cevap: Programın maliyetini belirlemek ve çalışanlara bilgi vermek seçeneğidir.
Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’e göre aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Answer:
İlgili Yönetmelik, işverenin çalışanlara sağladığı iş sağlığı ve güvenliği (İSG) eğitimleriyle ilgili temel esasları, yöntemleri ve sorumlulukları detaylı şekilde düzenler. Bu kapsamda en sık “yanlış” veya “dışında tutulan” ifadelerden biri, eğitimlerin maliyetinin ve zamanlamasının çalışanlara yüklenmesiyle ilgilidir. Örneğin:
• “Eğitim giderleri çalışan tarafından karşılanır.”
• “Eğitimler, çalışma saatleri dışında işçiye ek mesai ücreti ödenmeden verilir.”
• “İşverenin, eğitim kayıtlarını tutma zorunluluğu yoktur.”
Bu gibi ifadeler, Yönetmelik’in hükümlerine aykırıdır. Yönetmelik’e göre en belirgin yanlış (geçersiz) ifadelerden biri, “Eğitimlerin çalışanların kendisi tarafından karşılanması ve mesai saatleri dışında zorunlu tutulması” şeklinde veya benzeri biçimde ortaya çıkar. Yönetmelik hükümlerine göre:
-
Eğitim Süresi ve Finansmanı
- Eğitimler, çalışma süresi içinde yapılmalıdır.
- Eğitim masrafları işveren tarafından karşılanır.
-
Planlama ve Uygulama
- Tüm eğitim programlarının hazırlanması, uygulanması ve güncellenmesi işverenin yükümlülüğündedir.
- Eğitim konuları, çalışanların karşılaşabilecekleri risk etmenlerini içerecek şekilde düzenlenmelidir.
-
Katılım ve Belgelendirme
- Çalışanlar, bu eğitimlere katılmak zorundadır.
- Eğitim sonunda katılımın belgelendirilmesi (eğitim katılım formu, sertifika vb.) gereklidir.
-
Kayıt Tutma ve Takip
- İşveren, eğitimi alan çalışanların kaydını tutar ve gerektiğinde Bakanlık denetiminde bu kayıtları gösterir.
Dolayısıyla, “Eğitim işçinin inisiyatifine bırakılır” ya da “Eğitim ücretini çalışanlar öder” gibi beyanlar yanlış kabul edilir. Gerçekte eğitim, işverenin yasal yükümlülüğü olup hem masraflar hem de zaman planlaması işverene aittir.
Özetle, aşağıdakilerden “hangisi yanlıştır?” diye sorulduğunda çoğunlukla şu tip hüküm yanlış olur:
“İş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinin giderleri çalışan tarafından ödenir ve bu eğitimler sadece çalışma saatleri dışında gerçekleştirilir.”
Böyle bir ifade Yönetmelik’e aykırıdır.
Fotoğraftaki İçerik ile İlgili Detaylı Cevap
Soru:
2015 tarihli 28648 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan “Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik” hükümlerine göre aşağıdakilerden hangisi işverenin çalışanlara yönelik eğitim düzenleme yükümlülükleri arasında yer almaz?
Seçenekler:
- Eğitim masraflarını çalışanların kendisi karşılar.
- Eğitimler çalışma saatleri içinde gerçekleştirilmelidir.
- Eğitimin içeriği, çalışanların risk altında olabileceği konuları kapsar.
- Eğitim katılımı kayıt altına alınır.
- Eğitim sonunda çalışanlara katılım belgeleri verilir.
Doğru Cevap:
1. Eğitim masraflarını çalışanların kendisi karşılar.
Açıklama:
2015 tarihli 28648 sayılı Yönetmelik kapsamında, iş sağlığı ve güvenliği eğitimleri ile ilgili işverenin sorumlulukları aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir:
-
Eğitim Masrafları İşveren Tarafından Karşılanır:
İşveren, iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinin tüm mali sorumluluğunu taşımalıdır. Eğitim masraflarının çalışanlara yüklenmesi Kanun’a uygun değildir. -
Çalışma Saatleri İçinde Gerçekleştirilir:
Eğitimler, çalışanların mesai saatleri içinde yapılmalıdır ve işten izin alınarak katılım sağlanabilir. -
Riskler ve Alınacak Tedbirler Konuları Kapsar:
Eğitimin içeriği, işyerinde çalışanları etkileyebilecek risk faktörlerini ve bu risklere karşı alınacak önlemleri kapsamalıdır. -
Katılım Kayıt Altına Alınır:
İşveren, eğitime katılan çalışanların bilgilerini kayıt altında tutmalı ve gerektiğinde yetkililere sunmalıdır. -
Katılım Belgeleri Düzenlenir:
Eğitim sonunda çalışanlara katıldıklarını gösteren belgeler/sunum sertifikaları verilmelidir.
Neden 1 Numaralı Seçenek Yanlıştır?
“Eğitim masraflarını çalışanların kendisi karşılar.” ifadesi açıkça yönetmelik hükümlerine aykırıdır. İşveren, eğitimle ilgili tüm giderleri karşılamakla yükümlüdür ve mali yükümlülük çalışanlara devredilemez.
Kısa Özet:
Doğru yanıt: 1. Eğitim masraflarını çalışanların kendisi karşılar.
Bu ifade 28648 sayılı Yönetmelik’e göre işverenin sorumlulukları arasında yer almadığı için yanlış kabul edilir.
Soru: 20/6/2012 tarih 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında, işverenin çalışanları bilgilendirme yükümlülüğüne ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Fotoğraftaki metinde yer alan soru:
İşveren, çalışanı bilgilendirmekten sorumludur. Bu kapsamda işveren aşağıdakilerden hangisiyle yükümlüdür?
Şıklar:
- Çalışanların yasal hakları ve sorumlulukları hakkında bilgilendirmek
- İşyerinde karşılaşılabilecek mesleki riskler hakkında bilgilendirmek
- Olası iş kazası durumunda başvurmaları gereken merciler hakkında bilgi vermek
- Çalışanlara işyerinin finansal durumu hakkında bilgi vermek
- İşyerindeki iş sağlığı ve güvenliği önlemleri hakkında bilgi vermek
Doğru Cevap ve Açıklaması
Bilgilendirmenin Kapsamı
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 16. maddesine göre işverenin çalışanı bilgilendirmekle ilgili yasal yükümlülükleri aşağıdaki konuları kapsamaktadır:
- Çalışanların ve temsilcilerinin, işyerindeki sağlık ve güvenlik riskleri ile ilgili hak ve sorumlulukları hakkında bilgilendirilmesi
- İşyerinde karşılaşılabilecek muhtemel mesleki riskler
- Alınması gereken tedbirler
- İlk yardım, olağanüstü durumlar ve iş kazası gibi olaylarda yapılması gerekenler
- İSG organizasyonu ve çalışan temsilcisine dair hususlar
Şıkların Analizi
- 1. Yasal haklar ve sorumluluklar: Evet, işveren bu konuda bilgi vermelidir.
- 2. Mesleki riskler: Evet, temel bir yükümlülüktür.
- 3. Olası iş kazası durumunda başvurulacak merciler: Evet, acil prosedürler ve yetkililer hakkında bilgilendirme zorunludur.
- 4. İşyerinin finansal durumu: Hayır, Kanun’da böyle bir zorunluluk yoktur!
- 5. İSG önlemleri hakkında bilgi: Evet, işverenin temel görevidir.
Doğru Seçenek:
4. şık (“Çalışanlara işyerinin finansal durumu hakkında bilgi vermek”), işverenin yasal bilgilendirme yükümlülüğü içinde değildir.
Tabloda Özet
| Seçenek | Yönetmelikte Var mı? | Açıklama |
|---|---|---|
| 1 |  |
Yasal haklar ve sorumluluklar bilgilendirilir |
| 2 | |
Mesleki riskler hakkında bilgilendirme şart |
| 3 | |
İş kazası/acil durum prosedürü zorunlu |
| 4 |  |
Finansal durum hakkında bilgilendirme yok |
| 5 | |
İSG önlemleri hakkında bilgilendirme şart |
Kaynak
- 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu Madde 16
- Mevzuat Resmî Kaynak
Sonuç
İşveren, çalışanlara işyerinin finansal durumu hakkında bilgi vermekle yükümlü değildir. Sadece iş sağlığı ve güvenliğiyle ilgili konularda bilgilendirme yapmak zorundadır.