İretilen Fonk- lardan türeti- mi belirleme- rak problemi eğini belirle- pnksiyonlar- . an türetilen irleyiniz. asil yarar- inda kul- gün ve n ana- Alistirmalar 1. a üretilen B ve C sinifı iki Bir otomotiv fabrikasında farklh aracin günlük iretim mikt

iretilen Fonk- lardan türeti- mi belirleme- rak problemi eğini belirle- pnksiyonlar- . an türetilen irleyiniz. asil yarar- inda kul- gün ve n ana- Alistirmalar 1. a üretilen B ve C sinifı iki Bir otomotiv fabrikasında farklh aracin günlük iretim miktarı ile fabrikanın kgeliri arasindaki i ilişki araştırilmış ve aylik ge- lrin her zaman pozitif değerde kalmasına dikkat ir Günlük üretim miktarı ve fabrikanın ay- edilmiştir. lIkgeliri arasındaki ilişki, . x. fabrikada üretilen günlük araç miktarn bi), B sınufi araç için Tùrk lirası cinsinden aylıik gelirin on binde biri ctx), C sInifı araç için Türk lirası cinsinden avlik qelirin on binde biri olmak üzere b(x) = 12x- 24 ve c(x) =-6x+72x-120 fonk- siyonları ile modellenmiştir. Buna göre a) C aracından kazanılan aylık gelirin maksi- mum olması için Caracından bir günde kaç adet üretilmesi gerektiğini bulunuz. b) Her iki araçtan elde edilen gelirin eşit ol- ması için bu araçlardan kaçar tane üretil- mesi gerektiğini bulunuz. C Bu iki araçtan aynı sayıda üretim yapılmasi Şartı ile B aracının aylık gelirinin Caracınin aylik gelirinden daha fazla olması için bu araçlardan en az kac tane üretilmesi gerekir? Mozajk duvar kanlamass üreten bir firma, kare en iotini 4.TEMA NÍCELIKLERVE DEGişiMLER 3. Bir boncuk dükkânında farklı büyüklükte A ve B boncukları satılmaktadır, A boncuğundan elde edilen kàr, maliyet fiyatı ile ters orantilıdır. A bon- cuğunun maliyeti 2 TL iken kârn 4 TL’dir. B boncu- ģundan elde edilen kàr daima maliyet fiyatından 2TL fazladır. Dükkân sahibi hangi boncuk türünü satarsa daha fazla kâr elde edebileceğini öğren- mek amacıyla bir inceleme yapmaktadır. Bunun için A ve we B tür ründeki boncukların satışından elde ettiği kânn maliyete bağlı değişimini gösteren fonksiyonları sırasıyla f ve g ile modellemiştir. Buna göre a) f ve g fonksiyonlarının cebirsel temsilini bulunuz. b) A ve B boncuklarıindan eşit miktarda kâr elde edebilmek için maliyetin kac TL ol- ması gerektiğini gösteren ifadenin cebir- sel ve grafik temsilini yaparak maliyeti hesaplaynız. ) Çizdiğiniz grafik temsilinden yararlanarak hangi maliyet aralığında B boncuğunun A boncuğundan daha kârlı olduğunu bulu- nuz, Bu duruma karşılık gelen eşitsizliğin cebirsel temsilini yapıniz

Türetilen Fonk- Jonlardan türeti- blemi belirleme- urarak problemi leceğini belirle- n fonksiyonlar- niz. rdan türetilen belirleyiniz. nasil yarar- arında kul- ioün ve Alistirmalar omotiv fabrikasında üretilen B ve C Sinifi iki3. farkli aracin günlük üretim miktarı ile fabrikanın aik geliri arasındaki ilişki araştırılmiş ve aylık ge- lirin her zaman pozitif değerde kalmasına dikkat edilmiştir. Günlük üretim miktari ve fabrikanın ay- lik geliri arasindaki ilişki, x, fabrikada üretilen günlük araç miktarı b(x), B sınıfi araç için Türk lirası cinsinden aylik gelirin on binde biri cox), C sinfı araç için Türk liras cinsinden aylik gelirin on binde biri olmak üzere b(x) = 12x- 24 ve c(x) =-6x+72x- 120 fonk- siyonları ile modellenmiştir. Buna göre a) Caracından kazanılan aylik gelirin maksi- mum olması için C aracından bir günde kaç adet üretilmesi gerektiğini bulunuz. D) Her iki araçtan elde edilen gelirin eşit ol- masi için bu araçlardan kaçar tane üretil- mesi gerektiğini bulunuz. ou IKi araçtan aynı sayıda üretim yapılmast jartı ile B aracının aylk gelirinin Caracinin aylik gelirinden daha fazla olması için bu draçlardan en az kac tane üretilmesi gerekir? 4 TEMA: MIELKLERVE DEGISIMLER Bir boncuk dukkänında farklı buyüklükte A ve boncukları satılmaktadır. A boncUğundan elde edilen kà, maliyet fiyatı ile ters orantılıdır. A bon- cuğunun maliyeti 2 TL iken kâri 4 TLdir, B boncu- ğundan elde edilen kar daima maliyet fiyatindan 2 TL fazladır. Dükkân sahibi hangi boncuk türünữ satarsa daha fazla kår elde edebileceğini ögren- mek amaciyla bir inceleme yapmaktadır. Bunun için A ve B türündeki boncukların satışından elde ettiği kânn maliyete bağlı değişimini gösteren fonksiyonları sirasıyla f ve g ile modellemiştir. Buna göre a) f ve g fonksiyonlarının cebirsel temsilini bulunuz. b) A ve B boncuklarından eşit miktarda kâr elde edebilmek icin maliyetin kaç TL ol- ması gerektiğini gösteren ifadenin cebir- sel ve grafik temsilini yaparak maliyeti hesaplayınız. c) Çizdiğiniz grafik temsilinden yararlanarak hangi maliyet aralığında B boncuğunun A boncuğundan daha kârlı olduğunu bulu- nuz. Bu duruma karşılık gelen eşitsizliğin cebirsel temsilini yapınız.

!Resim [Link Silindi]


:pushpin: SORU:
Bir otomotiv fabrikasında B ve C sınıfı araçların aylık geliri ile ilgili verilen fonksiyonlardan;
a) C aracından kazanılan aylık gelirin maksimum olması için günlük kaç adet üretilmesi gerektiği,
b) Her iki araçtan elde edilen gelirin eşit olması için kaç adet üretilmesi gerektiği,
c) Aynı sayıda üretim yapılması şartı ile B aracının aylık gelirinin C aracından daha fazla olması için en az kaç adet üretilmesi gerektiği sorulmaktadır.

:light_bulb: KULLANILAN KURAL / FORMÜL:

  • Maksimum veya minimum değer tespiti için türev alınır ve türev sıfıra eşitlenir.
  • Fonksiyonların eşit olması için fonksiyonlar birbirine eşitlenir.
  • Eşitsizliklerin çözümü için cebirsel işlemler yapılır.

:brain: ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — C aracının aylık gelir fonksiyonunu yaz ve türevini al
C aracının aylık gelirinin on binde biri:

c(x) = -6x^2 + 72x - 120

Türevi:

c'(x) = \frac{d}{dx}(-6x^2 + 72x - 120) = -12x + 72

Adım 2 — Maksimum için türevi sıfıra eşitle ve x’i bul

-12x + 72 = 0
-12x = -72
x = \frac{72}{12} = 6

C aracından günlük 6 adet üretilmesi maksimum aylık gelir sağlar.

Adım 3 — Aylık gelirlerin eşit olması için fonksiyonları eşitle

b(x) = c(x)

B aracının aylık gelir fonksiyonu:

b(x) = 12x - 24

Eşitlik:

12x - 24 = -6x^2 + 72x - 120

Adım 4 — Denklemi düzenle ve çöz
Her iki tarafı aynı tarafa alalım:

0 = -6x^2 + 72x -120 - 12x + 24
0 = -6x^2 + 60x - 96

2 ile sadeleştir:

0 = -3x^2 + 30x - 48

Tüm terimleri negatiften kurtul:

0 = 3x^2 - 30x + 48

Adım 5 — İkinci dereceden denklemi çözelim

3x^2 - 30x + 48 = 0

Diskriminant:

\Delta = (-30)^2 - 4 \times 3 \times 48 = 900 - 576 = 324

Kökler:

x = \frac{30 \pm \sqrt{324}}{2 \times 3} = \frac{30 \pm 18}{6}
x_1 = \frac{30 + 18}{6} = \frac{48}{6} = 8, \quad x_2 = \frac{30 - 18}{6} = \frac{12}{6} = 2

Böylece her iki araçtan elde edilen gelirlerin eşit olması için 2 veya 8 araç üretilmelidir.

Adım 6 — Aynı sayıda üretim yapılması şartı altında B aracının gelirinin C’den fazla olması için eşitsizliği kur

b(x) > c(x)
12x - 24 > -6x^2 + 72x - 120

Tarafları aynı tarafa alalım:

12x - 24 + 6x^2 - 72x + 120 > 0
6x^2 - 60x + 96 > 0

Sadeleştirelim (6 ile):

x^2 - 10x + 16 > 0

Adım 7 — Bu ikinci dereceden eşitsizliği çöz
Kökler:

x^2 - 10x + 16 = 0

Diskriminant:

\Delta = 100 - 64 = 36

Kökler:

x = \frac{10 \pm 6}{2}
x_1 = 8, \quad x_2 = 2

İkinci dereceden bir parabol yukarı doğru açılır (pozitif x² katsayısı),
eşitsizlik kökler dışında pozitif olur.
Yani:

x < 2 \quad \text{veya} \quad x > 8

Ancak üretim miktarının büyüklüğünün anlamı ve pratikliği göz önünde bulundurulursa, B aracının aylık geliri C’den daha fazla olmak için en az
9 adet (yani x > 8) üretilmesi gerekir.


:white_check_mark: CEVAP:
a) C aracından günlük maksimum gelir için 6 adet üretilmelidir.
b) Gelirlerin eşit olması için 2 veya 8 adet araç üretilmelidir.
c) B aracının gelirinin C’den fazla olması için en az 9 adet araç üretilmelidir.

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket:
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?

SORU: Otomotiv fabrikasında B ve C sınıfı araçların aylık gelirlerini gösteren fonksiyonlar b(x)=12x-24 ve c(x)=-6x^{2}+72x-120.
a) C aracının aylık gelirinin maksimum olması için bir günde kaç adet üretilmelidir?
b) Her iki araçtan elde edilen gelir eşit olması için kaç adet üretilmelidir?
c) Aynı sayıda üretim yapılması şartıyla B aracının aylık geliri C aracının aylık gelirinden daha fazla olması için bu araçlardan en az kaç tane üretilmelidir?

KULLANILAN KURAL / FORMÜL:

  • İkinci dereceden bir fonksiyon ax^{2}+bx+c için tepe noktası x_{v}=-\dfrac{b}{2a} formülü kullanılır.
  • İki fonksiyonun eşitliği için b(x)=c(x) denklemi çözülür.
  • Eşitsizlik çözümünde kökler üzerinden parabola işaret analizi yapılır.

ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — C fonksiyonunun tepe noktasını bul
C fonksiyonu: c(x)=-6x^{2}+72x-120. Tepe noktası için x_{v}=-\dfrac{b}{2a}=-\dfrac{72}{2\cdot(-6)}.
Hesap: -\dfrac{72}{-12}=6.

Adım 2 — Gelirlerin eşitliği için denklemi kur ve çöz
Eşitlik: 12x-24=-6x^{2}+72x-120.
Her terimi bir tarafa al: 0=-6x^{2}+72x-120-12x+24.
Sadeleştir: 0=-6x^{2}+60x-96.
-6 ile sadeleştir: 0=x^{2}-10x+16.
Diskriminant: \Delta=(-10)^{2}-4\cdot1\cdot16=100-64=36.
Kökler: x=\dfrac{10\pm\sqrt{36}}{2}=\dfrac{10\pm6}{2} → x=8 veya x=2.

Adım 3 — B gelirinin C gelirinden daha fazla olduğu durum (eşitsizlik)
İstenilen: b(x)>c(x). Yazalım: 12x-24>-6x^{2}+72x-120.
Her şey bir tarafa: 0>-6x^{2}+60x-96.
Sadeleştirerek: 0< x^{2}-10x+16.
x^{2}-10x+16=(x-2)(x-8). Parabola pozitif olur: x<2 veya x>8.
Ancak aylık gelirlerin pozitif olması şartı: b(x)=12x-24>0 için x>2. c(x)>0 için köklerden (2,10) aralığına bakılır, yani 2<x<10.
Bu aralıkla x>8 kesişimi: 8<x<10. En küçük tam sayıya göre en az üretim x=9.

TEMEL KAVRAMLAR:

1. Tepe noktası

  • Tanım: İkinci dereceden (a<0) fonksiyonda maksimum değerin x-koordinatı x_{v}=-\dfrac{b}{2a} ile bulunur.
  • Bu problemde: c(x) için x_{v}=6.

2. Parabola işaret analizi

  • Tanım: İkinci dereceden polinomun işareti kökler ve katsayıya göre belirlenir.
  • Bu problemde: x^{2}-10x+16>0 için çözüm x<2 veya x>8.

:warning: SIK YAPILAN HATALAR:

:cross_mark: Kökleri karıştırma

  • Yanlış: Denklemi yanlış sadeleştirip kökleri elde etmek.
  • Doğru: Tüm terimleri bir tarafa alıp ortak faktör ile sadeleştirmek.
  • Neden yanlış: İşlemleri eksik yapmak yanlış polinom oluşturur.
  • Düzeltme: Adım adım topla/çıkar ve sadeleştir.

:white_check_mark: CEVAP:
a) C aracının aylık geliri maksimum olurken bir günde 6 adet üretilmelidir.
b) Gelirlerin eşit olması için bir günde 2 adet veya 8 adet üretilmelidir.
c) Aynı sayıda üretim şartıyla B aracının aylık geliri C aracından daha fazla olması için en az 9 adet üretilmelidir.

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket:
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?