- Irem Öğretmen, matermatik dersinde "Kesirlerle Toplama
konusunu işlerken dersin orttasında Öğrencilere kisa
Or çalişma kâğıdı dağitır. Öğrencilerin çőzümlerini
Vnceleyerek hangi noktalarda zorlandiklarını belirler ve
buna göre konuyu yeniden açıklayarak ek örnekler verir.
Bu çalışmanın notlandırılmayacağını, amacin ögrencilerin
eksiklerini görmek olduğunu Özellikle belirtir.
Irem Oğretmen’in yaptığı bu uygulama aşağidaki
değerlendirme türlerinden hangistne örnektir?
A) Tanilayicı değerlendirme
B) Dizey belirleyici değerlendirme
ØBipimlendirici değerlendirme
D) Mutlak değerlendirme
E) Bağıl değerlendirme
İrem Öğretmen’in Değerlendirme Uygulaması Analizi
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Sorudaki Anahtar İfadelerin Analizi
Soruda İrem Öğretmen’in yaptığı uygulamanın üç temel özelliği vurgulanmıştır:
- Zamanlama: “Dersin ortasında” (süreç devam ederken).
- Amaç: “Hangi noktalarda zorlandıklarını belirlemek”, “eksiklerini görmek” ve “konuyu yeniden açıklamak” (öğrenme eksiklerini gidermek).
- Notlandırma: “Notlandırılmayacağını özellikle belirtir” (not verme amacı taşımaz).
Adım 2 — Seçeneklerin Değerlendirilmesi
- A) Tanılayıcı değerlendirme: Eğitim sürecinin başında, öğrencilerin hazırbulunuşluk düzeylerini belirlemek için yapılır (Örn: Muafiyet sınavları). Soruda süreç devam etmektedir.
- B) Düzey belirleyici değerlendirme: Eğitim sürecinin sonunda, öğrenme düzeyini belirlemek ve not vermek için yapılır (Örn: Final sınavları, LGS/YKS). Soruda not verilmeyeceği belirtilmiştir.
- C) Biçimlendirici değerlendirme: Öğretim süreci devam ederken öğrenme eksikliklerini ve yanlışlarını belirleyip düzeltmek amacıyla yapılır. Not verme kaygısı yoktur, geri bildirim esastır.
- D) Mutlak değerlendirme: Değerlendirme kriterinin (ölçütün) kişiden kişiye değişmediği, önceden belirlenmiş bir kritere göre yapılan değerlendirmedir.
- E) Bağıl değerlendirme: Değerlendirme kriterinin grubun başarısına göre belirlendiği değerlendirmedir (Örn: Çan eğrisi).
Adım 3 — Seçenek Karşılaştırması
A. Tanılayıcı — Sürecin başında yapılmadığı için elenir.
B. Düzey Belirleyici — Amacı not vermek olmadığı ve sürecin sonunda yapılmadığı için elenir.
C. Biçimlendirici — Süreç devam ederken eksiklikleri giderme amacı taşıdığı için doğrudur.
D. Mutlak — Soruda değerlendirme ölçütünden bahsedilmemektedir.
E. Bağıl — Grubun başarısına dayalı bir sıralama söz konusu değildir.
Adım 4 — Final Doğrulama
İrem Öğretmen’in uygulaması tam olarak “Biçimlendirme ve Yetiştirme (Formatif)” amacına hizmet etmektedir. Süreç içinde yapılan bu tür değerlendirmelerde temel hedef, öğrencinin öğrenme yolculuğuna rehberlik etmek ve "öğrenmeyi öğretmek"tir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: C) Biçimlendirici değerlendirme
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Biçimlendirici Değerlendirme (Formative Assessment)
- Tanım: Öğretim süreci sürerken öğrencilere anlık geri bildirim vermek ve eksikleri tamamlamak için yapılan değerlendirmedir.
- Bu problemde: İrem Öğretmen’in not vermeden, sadece zorlanılan noktaları tespit edip ek örneklerle konuyu yeniden anlatması bu kavramın en net örneğidir.
SIK YAPILAN HATALAR:
Tanılayıcı ile Biçimlendiriciyi Karıştırmak
- Yanlış: Sürecin her aşamasında yapılan eksik belirleme faaliyetine “tanılayıcı” demek.
- Doğru: Süreç başında ise Tanılayıcı (Diagnostik), süreç içinde ise Biçimlendirici (Formatif) denir.
- Neden Yanlış: Tanılayıcı değerlendirme öğrenciyi tanımaya yöneliktir; Biçimlendirici ise o an işlenen dersin kalitesini artırmaya yöneliktir.
Bu değerlendirme türleri arasındaki farkları daha net anlamak için “Düzey Belirleyici” ve “Biçimlendirici” arasındaki farkları içeren bir karşılaştırma tablosu hazırlamamı ister misin?