insanda ideal kan pH değeri 7.35-7.45 aralıiğıdır. pH 6.8e
kadar inmesi asidoza, 7.8’e kadar çikmast ise alkaloza neden
olur. Kan pH’inin bu araliğın dişına çikması insann ölürnüne
neden olur.
pH:
OLÜM
6,80
Buna göre,
A. uzun süre susuz kalınması
AYalnız ll
B) Yalnız Ill
7.35
II. kasların oksijen yetersizliğine bağlı fermentasyona geçmesi
II. soluk verme ile karbondioksit atilıminın yüksek oiması
C) I ve l|
olaylarından hangileri alkaloz duruma gelmiş kanın
normale dönmesine yardımcı olur?
D) I ve lII
7.45
E) I, Il ve ||
7.80
ASİDOZ NORMAL ALKALOZ öLÜM
Kan pH Değerinin Düzenlenmesi ve Alkaloz Durumu
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Durumun Analizi (Alkaloz Nedir?)
- İnsanda ideal kan \text{pH} değeri 7.35 - 7.45 aralığındadır.
- Kan \text{pH} değerinin 7.45’in üzerine çıkması alkaloz (bazikleşme) durumudur.
- Alkaloz durumundaki kanın normale dönmesi için kanın asitliğinin artırılması, yani \text{pH} değerinin düşürülmesi ([H^+] derişiminin artırılması) gerekir.
Adım 2 — I. Öncülün Analizi (Uzun süre susuz kalınması)
- Uzun süre susuz kalınması vücutta dehidrasyona ve osmotik dengenin bozulmasına neden olur.
- Bu durum alkaloz tablosunu düzeltmeye yönelik doğrudan asit artırıcı ve düzenleyici bir mekanizma değildir; aksine vücut dengesini olumsuz etkiler.
- Bu nedenle I. öncül yanlıştır.
Adım 3 — II. Öncülün Analizi (Kasların oksijen yetersizliğine bağlı fermentasyona geçmesi)
- Çizgili kaslar oksijen yetersizliğinde laktik asit fermantasyonu yapar.
- Üretilen laktik asit kana geçer ve kanın asitliğini artırarak \text{pH}'ın düşmesini sağlar.
- \text{pH}'ın düşmesi, alkaloz durumundaki (bazik) kanı normal 7.35 - 7.45 aralığına doğru çekmeye yardımcı olur.
- Bu nedenle II. öncül doğrudur.
Adım 4 — III. Öncülün Analizi (Soluk verme ile karbondioksit atılımının yüksek olması)
- Karbondioksit (CO_2), kanda su ile birleşerek karbonik asit oluşturduğu için asidik bir moleküldür.
- CO_2 atılımının yüksek olması kandan asit uzaklaştırır ve kan \text{pH}'ını daha da yükseltir.
- Bu durum alkalozu düzeltmez, aksine daha da artırır (solunumsal alkaloz).
- Bu nedenle III. öncül yanlıştır.
Adım 5 — Seçenek Karşılaştırması
A. Yalnız II — Laktik asit üretimi kanı asitleştirerek yüksek \text{pH}'ı normale çeker. (DOĞRU)
B. Yalnız III — CO_2 atılımı \text{pH}'ı daha da artırarak alkalozu şiddetlendirir. (YANLIŞ)- C. I ve II — I. öncül alkalozu düzeltmeye yardımcı olmaz. (YANLIŞ)
- D. I ve III — I ve III. öncüller alkalozu normale döndürmez. (YANLIŞ)
- E. I, II ve III — I ve III. öncüller yanlış olduğu için elenir. (YANLIŞ)
Adım 6 — Son Doğrulama
- Alkalozda temel hedef kan \text{pH}'ını düşürmektir. Verilen öncüller arasında kana asit veren tek olay laktik asit fermantasyonu olduğu için doğru cevap yalnızca II’dir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: A şıkkı (Yalnız II)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Solunum sisteminin ve böbreklerin kan \text{pH} dengesini (tampon çözelti sistemlerini) nasıl sağladığını ayrıntılı olarak incelememi ister misin?