İnsan (1 bitkileri ihtiyacı ve $ keyfi doğrultusunda seçti (1 göç ederken de yanında götürdü. Çıktığı yolculuklardan yanında yeni bitkiler (1 yeni tohumlarla döndü. Bunu yine yaptı, yine yaptı (1 Bugün her bahçede on bin yıllık tarımın ve tanışmaların tarihi yatar ( 1
Bu parçada ayraçlarla (1 belirtilen yerlere, aşağıdakilerin hangisinde verilen noktalama işaretleri sırasıyla getirilmelidir?
A) (,) ( (,) (…) (.)
B) (,) (,) (,) (.) (.)
C) ( (,) (,) (…) (.)
D) ( ( (,) (.) (.)
E) ( (,) ( (…) (.)
Bu parçada yay ayraçla belirtilen yerlere gelmesi gereken noktalama işaretleri adım adım incelendiğinde:
ÇÖZÜM ADIMLARI & Seçenek Analizi:
Birinci Ayraç:“İnsan ( , ) bitkileri ihtiyacı ve keyfi doğrultusunda seçti…”
Yüklemden uzak düşmüş olan özneyi belirtmek için özneden sonra virgül ( , ) getirilmelidir.
İkinci Ayraç:“…seçti ( ; ) göç ederken de yanında götürdü.”
Bu cümle iki yüklemli bir sıralı cümledir (seçti / götürdü). Türk Dil Kurumu kuralına göre: Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için noktalı virgül ( ; ) konur. Birinci cümlede özneden sonra virgül kullanıldığı için bu iki cümle arasına noktalı virgül ( ; ) gelmelidir.
Üçüncü Ayraç:“…yeni bitkiler ( , ) yeni tohumlarla döndü.”
Birbiri ardınca sıralanan eş görevli söz öbeklerini ayırmak için virgül ( , ) kullanılmalıdır.
Dördüncü Ayraç:“Bunu yine yaptı, yine yaptı ( … )”
Yinelenen hareketin sürüp gittiğini, benzer durumların devam ettiğini bildirmek ve anlatımı okuyucunun zihnine bırakmak amacıyla cümlenin sonuna üç nokta ( … ) getirilmelidir.
Beşinci Ayraç:“…tarihi yatar ( . )”
Yüklemi bulunan, anlamca tamamlanmış bir cümlenin sonuna nokta ( . ) konur.
Seçeneklerin Değerlendirilmesi:
A Seçeneği: Doğru sırayı (,) (;) (,) (...) (.) eksiksiz vermektedir.
B Seçeneği: Sıralı cümlenin ilkinde virgül varken iki cümleyi virgülle bağladığı ve eylemin yinelenerek sürdüğünü belirten ifadeye nokta koyduğu için yanlıştır.
C ve E Seçenekleri: Özneden sonra doğrudan noktalı virgül getirdiği için kural dışıdır (Özneden sonra noktalı virgül, ancak cümlenin devamında virgülle ayrılmış eş değer ögeler varsa konabilir).
D Seçeneği: İlk boşlukta noktalı virgül kurala aykırıdır.
(,) (…) (.)
ÇÖZÜM ADIMLARI & Seçenek Analizi:
CEVAP: A) (,) (