Soru:
Ingilizler Musul petrol havzasının lojistik bağlantılarını
birer birer işgal ederken 3 Kasım 1918 günű bu kez
Fransızlar müttefiklerinden hizlı davranarak lskenderun
çağırmıştır. Mustafa Kemal Paşa’nın Istanbul’a ulaştiğı gün,
ateş açarak şehri savunacaklarını bildirince Fransızlar
gemilerinde kalmayı tercih ederle Bu meydan okuma
Krizin büyüyeceğini anlayan Ahmet lzzet Paşa Yildırim
Ordu Grubu’nu lağvederek komutaninı da Istanbul’a geri
Itilaf Devietleri’nin donanmaları lstanbul Boğazı’na girmiş ve
Sarayburnu’ndan itibaren şehrin karşısina demirlemişlerdi.
arasından geçerken söyleyeceği sözler, Milli Mücadelenin
parolası olacaktır. "Geldikleri gibi giderler.
Bu bilgilere bakılarak aşağıdaki yargılardan hangisine
ulaşılamaz?
taviz vermek istemediği
B) Boğazların, bütün devletlerin ticaret gemilerine açık
olduğu
C) Istanbul Hükümeti’nin Itilaf Devletleri’ne karşı
teslimiyetçi bir
politika izlediği
D) Stratejik açıdan önemli bazı bölgelerin itilaflarca tehdit
edildiği
düşüncesinin etkili olduğu
E) Ingilizlerin işgal faaliyetlerinde sömürgeclik
İngilizler Musul petrol havzasının lojistik bağlantılarını işgal ederken verilen bilgilere göre ulaşılamayacak yargı nedir?
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — A Seçeneğini İncele
Mustafa Kemal Paşa’nın ateş açarak şehri savunacağını bildirmesi, onun bağımsızlık ve taviz vermeme anlayışını gösterir. Bu yüzden A seçeneğine ulaşılabilir.
Adım 2 — B Seçeneğini İncele
Metinde Boğazların tüm ticaret gemilerine açık olduğuna dair bilgi yoktur. Bu yüzden B seçeneğine ulaşılamaz. Boğazların açık olduğu bilgisi bulunmamaktadır.
Adım 3 — C Seçeneğini İncele
İstanbul Hükümeti’nin itilaf devletlerine karşı teslimiyetçi bir politika izlediği, “Yıldırım Ordu Grubu’nu lağvederek komutanını geri çağırması” ifadesiyle desteklenir. Bu yüzden C seçeneğine ulaşılabilir.
Adım 4 — D Seçeneğini İncele
İngilizlerin ve itilaf donanmalarının İstanbul Boğazı’na girip stratejik alanları işgal etmesi nedeniyle stratejik bölgelerin tehdit edilmesi durumu metinde vardır. D seçeneğine ulaşılır.
Adım 5 — E Seçeneğini İncele
İngilizlerin Musul petrol havzasındaki işgal faaliyetleri sömürgecilik amacı taşıdığını söylemek mantıklıdır. Bu nedenle E seçeneğine de metinden ulaşılabilir.
Adım 6 — Seçenek Karşılaştırması A. Mustafa Kemal Paşa’nın bağımsız devlet anlayışından taviz vermek istemediği — Metinde vardır. B. Boğazların, bütün devletlerin ticaret gemilerine açık olduğu — Metinde belirtilmemiştir. C. İstanbul Hükümeti’nin teslimiyetçi bir politika izlediği — Metinde vardır. D. Stratejik bölgelerin itilaflarca tehdit edildiği — Metinde vardır. E. İngilizlerin işgal faaliyetlerinde sömürgecilik düşüncesinin etkili olduğu — Metinde vardır.
Adım 7 — Son Doğrulama
B seçeneği metinde açıkça desteklenmediği için doğru cevap budur.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━ CEVAP: B) Boğazların, bütün devletlerin ticaret gemilerine açık olduğu
İngilizler Musul petrol havzasının lojistik bağlantılarını birer birer işgal ederken 3 Kasım 1918 günü bu kez Fransızlar müttefiklerinden hızlı davranarak İskenderun limanı’na asker çıkarmaya yeltenirler. Mustafa Kemal Paşa’nın İstanbul’a ulaştığı gün, ateş açarak şehri savunacaklarını bildirince Fransızlar gemilerinde kalmayı tercih ederler. Bu meydan okuma Mustafa Kemal Paşa’nın işgallere ilk uyarısı olmuştur. Krizin büyüyeceğini anlayan Ahmet İzzet Paşa Yıldırım Ordu Grubu’nu lağvederek komutanını da İstanbul’a geri çağırmıştır. Mustafa Kemal Paşa’nın İstanbul’a ulaştığı gün, İtilaf Devletleri’nin donanmaları İstanbul Boğazı’na girmiş ve Sarayburnu’ndan itibaren şehrin karşısına demirlemişlerdir. Mustafa Kemal Paşa’nın Kartal gömbotuyla o gemilerin arasından geçerken söyleyeceği sözler, Milli Mücadelenin parolası olacaktır: “Geldikleri gibi giderler.” Bu bilgilere bakılarak aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?
CEVAP: B) Boğazların, bütün devletlerin ticaret gemilerine açık olduğu
AÇIKLAMA: Metinde İtilaf Devletleri’nin savaş gemilerinin İstanbul Boğazı’na girip demirlediği, İskenderun’a asker çıkarma girişimleri ve İngilizlerin petrol lojistiğini işgal etmesi gibi askeri eylemler anlatılmaktadır. Bu bilgiler, Boğazların “her devletin ticaret gemilerine açık olduğu” sonucunu desteklemez; aksine güç gösterisi ve işgal/denetim durumunu göstermektedir. Dolayısıyla B şıkkına ulaşılamaz. Diğer şıklar (A, C, D, E) metinden mantıklı şekilde çıkarılabilir.
TEMEL KAVRAMLAR:
İşgal ve sömürgecilik
Tanım: Bir devletin başka bir bölgeyi askerî güçle ele geçirmesi ve ekonomik/stratejik çıkar sağlaması.
Bu problemde: İngilizlerin petrol lojistiğini ele geçirme çabaları sömürgeci amaçları işaret eder.
Stratejik bölgeler
Tanım: Askerî veya ekonomik açıdan önemli konumlar (ör. boğazlar, limanlar).
Bu problemde: Boğazların ve İskenderun gibi limanların itilaf güçleri tarafından hedef alınması stratejik önemi gösterir.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme!
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
ÇÖZÜM ADIMLARI:
A. Mustafa Kemal Paşa’nın bağımsız devlet anlayışından taviz vermek istemediği — Metinde vardır.
B. Boğazların, bütün devletlerin ticaret gemilerine açık olduğu — Metinde belirtilmemiştir.
AÇIKLAMA: Metinde İtilaf Devletleri’nin savaş gemilerinin İstanbul Boğazı’na girip demirlediği, İskenderun’a asker çıkarma girişimleri ve İngilizlerin petrol lojistiğini işgal etmesi gibi askeri eylemler anlatılmaktadır. Bu bilgiler, Boğazların “her devletin ticaret gemilerine açık olduğu” sonucunu desteklemez; aksine güç gösterisi ve işgal/denetim durumunu göstermektedir. Dolayısıyla B şıkkına ulaşılamaz. Diğer şıklar (A, C, D, E) metinden mantıklı şekilde çıkarılabilir.
TEMEL KAVRAMLAR: