ABC üçgeninde |AB| = 13 cm, |DC| = 5 cm, G üçgenin ağırlık merkezi ve I iç teğet çemberin merkezi ise |IG| kaç cm’dir?
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
- Ağırlık merkezi (G) bir kenarın orta noktasına indirilen medyanı, tepe noktasından itibaren 2:1 oranında böler.
- Alan = \tfrac{1}{2}\cdot taban \cdot yükseklik.
- İç teğet çember yarıçapı r = \dfrac{\text{alan}}{s}, burada s yarı çevredir.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — D noktasının orta nokta olduğunu tespit et
G, A tepesinden BC’ye indirilen medyan üzerinde olduğuna göre AD bir medyandır; verilen DC = 5 ise
\text{BD} = \text{DC} = 5
olur ve
\text{BC} = 5 + 5 = 10.
Adım 2 — Üçgenin dikey eksenine koordinat ver
Tabanı x-eksenine yerleştir ve D’yi orjin al:
B noktası:
B = (-5,\,0)
C noktası:
C = (5,\,0)
A noktası:
A = (0,\,h)
Adım 3 — h yüksekliğini AB = 13 koşulundan bul
AB uzaklığı:
\sqrt{(-5-0)^2 + (0-h)^2} = 13
\sqrt{25 + h^2} = 13
Karekökü kaldır:
25 + h^2 = 169
h^2 = 144
h = 12
Dolayısıyla
A = (0,\,12).
Adım 4 — Ağırlık merkezi G’nin koordinatları
G noktası ortalama ile:
x_G = \dfrac{0 + (-5) + 5}{3} = 0
y_G = \dfrac{12 + 0 + 0}{3} = 4
G = (0,\,4).
Adım 5 — İç çember merkezi I ve yarıçap r
Alan:
\text{Alan} = \dfrac{1}{2}\cdot 10 \cdot 12 = 60
Yarıçevre s:
s = \dfrac{10 + 13 + 13}{2} = 18
İç teğet yarıçapı:
r = \dfrac{\text{Alan}}{s} = \dfrac{60}{18} = \dfrac{10}{3}
İç merkez I, simetrik üçgende eksen üzerinde ve yükseklikten r kadar uzakta olduğundan
I = \left(0,\,\dfrac{10}{3}\right).
Adım 6 — IG uzunluğu
IG, y-koord farkı:
|IG| = \left|4 - \dfrac{10}{3}\right|
|IG| = \left|\dfrac{12}{3} - \dfrac{10}{3}\right|
|IG| = \dfrac{2}{3}
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: \dfrac{2}{3} cm
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
- Ağırlık merkezi (G)
- Tanım: Üçgenin üç medyanının kesim noktası; bir medyan üzerinde tepe noktasından 2:1 oranında yer alır.
- Bu problemde: G, AD doğrusu üzerinde ve A’dan uzaklığı medyan uzunluğunun 2/3’üdür.
- İç teğet çember yarıçapı (r)
- Tanım: Üçgenin alanının yarı çevresine bölünmesiyle bulunur.
- Bu problemde: r = 60/18 = 10/3 olarak hesaplandı.
SIK YAPILAN HATALAR:
D’yi hemen orta nokta saymamak
- Yanlış: AD’nin hem centroid hem de iç merkez doğrusu üzerinde olduğunu görmezden gelip D’nin orta olmadığını varsaymak.
- Doğru: G medyan üzerinde olduğuna göre AD medyandır; verilen DC=5 ile BD=5 olur.
- Neden yanlış: Resimden AD’nin medyan olduğu açıkça anlaşılmalıdır.
- Düzeltme: D’yi orta nokta kabul edip koordinat yöntemiyle çöz.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! 
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?