- Aşağıda bir sayının çarpan ağacı verilmiştir.
[Image of a factor tree: A at top, splitting into 2 and B; B splits into 2 and C; C splits into 2 and D; D splits into 3 and 11.]
Buna göre, aşağıdaki eşitliklerden hangisi yazılamaz?
A) A - B = 132
B) A - D = 221
C) D + C = 99
D) B + C = 198 - İki basamaklı A3 doğal sayısının kendisi hariç 1 doğal sayı çarpanı vardır.
Buna göre A yerine yazılabilecek en büyük rakam aşağıdakilerden hangisidir?
A) 6
B) 7
C) 8
D) 9
Çarpan Ağacı ve Asal Sayılar Analizi
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Çarpan ağacında her düğüm, altındaki iki dalın çarpımına eşittir. Bir doğal sayının kendisi hariç yalnızca 1 tane doğal sayı çarpanı (o da 1 sayısı) varsa, bu sayının toplam 2 pozitif çarpanı vardır ve bu sayı bir asal sayıdır.
12. SORUNUN ÇÖZÜMÜ
Çarpan ağacındaki değerleri en alt basamaktan başlayarak yukarıya doğru çarpma işlemiyle belirleyelim:
- D değerinin bulunması:D = 3 \times 11 = 33
- C değerinin bulunması:C = 2 \times D = 2 \times 33 = 66
- B değerinin bulunması:B = 2 \times C = 2 \times 66 = 132
- A değerinin bulunması:A = 2 \times B = 2 \times 132 = 264
Seçeneklerin Kontrolü:
- A) A - B = 264 - 132 = 132 (Doğru)
- B) A - D = 264 - 33 = 231 \neq 221 (Yanlış)
- C) D + C = 33 + 66 = 99 (Doğru)
- D) B + C = 132 + 66 = 198 (Doğru)
12. Soru Cevabı: B) A - D = 221 (A - D = 231 olmalıdır)
13. SORUNUN ÇÖZÜMÜ
- Şartın Analizi: İki basamaklı A3 sayısının kendisi hariç yalnızca 1 tane doğal sayı çarpanı varsa, bu çarpan 1’dir. Bir ve kendisinden başka böleni olmayan sayılar asal sayılardır. Dolayısıyla A3 sayısı asal bir sayı olmalıdır.
- En büyük rakam için seçeneklerin incelenmesi:
- A = 9 için: Sayı 93 olur. Rakamları toplamı 9+3=12 olup 3’e tam bölünür (93 = 3 \times 31). Asal değildir.
- A = 8 için: Sayı 83 olur. 83 sayısı 2, 3, 5 ve 7’ye tam bölünmez, bir asal sayıdır. Çarpanları yalnızca 1 ve 83’tür.
- A = 7 için 73 de asaldır ancak soru en büyük rakamı sorduğu için A = 8 alınır.
13. Soru Cevabı: C) 8 (A3 = 83 asal sayısı)
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: “Kendisi hariç 1 çarpanı vardır” ifadesi LGS soru kalıplarında asal sayı tanımını gizlemek için sıkça kullanılır. 93 sayısı (3 \times 31) asal gibi duran popüler bir çeldiricidir; rakamları toplamının 3’ün katı olup olmadığını mutlaka kontrol ediniz.
