İlk geçici elçilik hangi dönemde açılmıştır?
A) II. Mahmut Dönemi
B) III. Selim Dönemi
C) İstibdat Dönemi
D) Lale Devri
E) Tanzimat Dönemi
Osmanlı Devleti’nde İlk Geçici Elçiliklerin Açılması
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Osmanlı Devleti’nde Batı’daki gelişmeleri yakından takip etmek amacıyla ilk geçici elçilikler Lale Devri’nde (1718–1730) açılmış ve Paris’e ilk geçici elçi olarak Yirmisekiz Çelebi Mehmed Efendi gönderilmiştir.
ÇÖZÜM VE SEÇENEK ANALİZİ
- A) II. Mahmut Dönemi: Bu dönemde yurt dışına ilk kez öğrenci gönderilmiş, Tercüme Odası ve Hariciye Nezareti (Dışişleri Bakanlığı) kurulmuştur; ilk geçici elçilik dönemi değildir.
- B) III. Selim Dönemi: Bu dönemde ilk daimi (sürekli) elçilik açılmış ve Londra’ya Yusuf Agah Efendi elçi olarak atanmıştır.
- C) İstibdat Dönemi: II. Abdülhamit’in 1878–1908 yılları arasındaki yönetimidir; elçiliklerin ilk kuruluşuyla ilgisi yoktur.
- D) Lale Devri: Batı tarzı ıslahatların başladığı bu dönemde (III. Ahmet saltanatı), Avrupa başkentlerine ilk geçici elçilik heyetleri gönderilerek Batı’daki kurumlar incelenmiştir. Doğru seçenektir.
- E) Tanzimat Dönemi: 1839 fermanı ile başlayan bu dönem, idari ve hukuki alandaki köklü modernleşme sürecidir.
CEVAP: D) Lale Devri
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: ÖSYM ve okul sınavlarında en çok karıştırılan ikili: İlk geçici elçilik \rightarrow Lale Devri (Yirmisekiz Çelebi Mehmed Efendi - Paris), İlk daimi (sürekli) elçilik \rightarrow III. Selim Dönemi (Yusuf Agah Efendi - Londra) şeklindedir.