İlçe girişindeki ABCD dikdörtgeni biçimindeki tabela,
Şekil 2’deki gibi temas ettiğinde şekildeki açı değerleri
bağlanan zincir koparak tabelanın A köşesi, zemine
oluşuyor.
70L
CAx
SARIYER
D
B
50°
Zemin
Şekil 1
Şekil 2
KL zemine paralel olduğuna göre, m(8CL) =x kaç
derecedir?
A) 85
B) 100
C) 105
D) 110
E) 115
Dikdörtgen Tabelanın Dönme Hareketi ve Açı Hesabı
KULLANILAN FORMÜL / KURAL:
- Dikdörtgenin İç Açıları: Bir dikdörtgenin tüm köşe açıları 90^\circ’dir.
- İç Ters Açılar (Z Kuralı): Paralel iki doğruyu kesen bir doğrunun oluşturduğu iç ters açılar birbirine eşittir.
- Doğruda Açılar: Bir noktadan geçen yatay bir referans çizgisine göre yukarı ve aşağı yönlü açıların toplamı aradaki açıyı verir.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — BC Kenarının Yatay Doğrultu ile Yaptığı Açıyı Bulma
Tabelanın A köşesi zemine temas ettiğinde, AB kenarının zeminle (yatay eksenle) yaptığı açı 50^\circ olarak verilmiştir.
ABCD bir dikdörtgen olduğundan iç açısı m(\widehat{ABC}) = 90^\circ’dir.
B noktasından geçen yatay bir paralel çizildiğinde veya dik üçgen oluşturulduğunda:
- AB kenarı yataydan 50^\circ yukarı yönlüdür.
- BC \perp AB olduğundan, C noktasından B’ye doğru inen [CB] doğru parçasının yatay doğrultu ile aşağıya doğru yaptığı açı:
90^\circ - 50^\circ = 40^\circ
Adım 2 — CL Zincirinin Yatay Doğrultu ile Yaptığı Açıyı Bulma
KL tavan demiri zemine paraleldir (KL \parallel \text{Zemin}).
C noktasından zemine ve KL’ye paralel sağa doğru hayali bir yatay ışın [CT) çizelim:
- KL doğrusu üzerinde L noktasından sola doğru m(\widehat{CLK}) = 70^\circ olarak verilmiştir.
- İç ters açılar (Z kuralı) gereğince, C noktasından sağa doğru çizilen yatay eksen ile [CL] zincirinin yukarı doğru yaptığı açı da 70^\circ olur:
m(\widehat{TCL}) = 70^\circ
Adım 3 — m(\widehat{BCL}) = x Açısının Hesaplanması
C noktasından çizilen yatay referans çizgisine göre:
- [CL] ışını yatayın 70^\circ yukarısındadır.
- [CB] ışını yatayın 40^\circ aşağısındadır.
Dolayısıyla bu iki ışın arasındaki x açısı, bu iki açının toplamına eşittir:
x = m(\widehat{BCL}) = 70^\circ + 40^\circ = 110^\circ
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: D) 110
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
- Z Kuralı (İç Ters Açı): Paralel kollar arasında kalan ters yönlü açılar birbirine eşittir. Bu soruda tavan ile C noktasından geçen yatay doğru arasındaki paralellik kullanılmıştır.
SIK YAPILAN HATALAR:
Hatalı Yaklaşım: Dikdörtgenin 90^\circ’lik köşe açısını doğrudan 70^\circ veya 50^\circ ile toplayıp çıkarmaya çalışmak.
Doğru Yaklaşım: Dönme hareketi yapan cisimlerde köşelerden geçen yatay/düşey yardımcı paralel doğrular çizerek açıları parçalamak.
Bu sorudaki mantığı pekiştirmek için benzer bir analitik/geometri döndürme sorusu çözmek ister misiniz?