SENARYO
Kazanım: M.7.3.1.2. İki paralel doğruyla bir keseninin oluşturduğu yöndeş, ters, iç ters, dış ters açıla-
n belirleyerek özeliklerini inceler; oluşan açiların es veya bütünler olanlanını belirler; ilgili
problemleri çözer.
M.7.3.2.3. Dikdörtgen, paralelkenar, yamuk ve eşkenar dörtgeni tanır; açı özelliklerini belirler.
3. Aşağıdaki şekilde ABCD dikdörtgen ve CDEF paralelkenardır.
m(FET) =8°ve m{CTD) = 72° olduğuna göre m(ÉTD) kaç derecedir?
Kazanım: M.7.3.2.1. Düzgün çokgenlerin kenar ve açı özelliklerini açıklar.
a) Düzgün çokgenin tanımını yaparak iki örnek veriniz.
İki Paralel Doğru Arasındaki Açılar ve Düzgün Çokgenler
[KULLANILAN FORMÜL / KURAL:]
- Paralelkenar Özelliği: Karşılıklı kenarlar paraleldir (EF \parallel CD).
- Z Kuralı (İç Ters Açılar): Paralel iki doğru arasında kalan iç ters açıların ölçüleri birbirine eşittir.
- Doğru Açı: Bir doğru üzerindeki açıların toplamı 180^\circ 'dir.
[ÇÖZÜM ADIMLARI:]
Adım 1 — Paralelliği Belirleme
CDEF bir paralelkenar olduğu için EF kenarı ile CD kenarı birbirine paraleldir (EF \parallel CD). Görselde bu paralelliği kesen bir ET doğrusu ve TC doğrusu bulunmaktadır.
Adım 2 — Z Kuralı ile İç Ters Açıyı Bulma
EF \parallel CD olduğu için, FET açısı ile ETC açısının bir kısmı arasında bir ilişki kurabiliriz. Ancak daha doğrudan bir yol izleyelim: EF \parallel CD olduğundan, m(\widehat{FET}) = 8^\circ açısı, iç ters açılar kuralı gereği m(\widehat{ETC}) açısının bir bileşeni veya paralellikten kaynaklı yöndeş/ters durumları etkiler. Şekilde EF doğrusunu sağa doğru uzattığımızda (T noktasından geçen doğru), m(\widehat{FET}) = 8^\circ açısı ile m(\widehat{ETC}) açısının bulunduğu yerdeki paralellikten dolayı m(\widehat{ETD}) açısını bulmak için “M Kuralı” veya “Z Kuralı” mantığını kullanırız.
Adım 3 — M Kuralı Uygulaması
Paralel iki doğru (EF ve CD) arasında kalan açılarda, sola bakan açıların toplamı sağa bakan açıların toplamına eşittir.
- Sola bakan açılar: m(\widehat{FET}) = 8^\circ ve m(\widehat{EDC}) açısının bir parçası.
- Şekli dikkatli incelediğimizde; EF \parallel CD olduğu için m(\widehat{FET}) ile m(\widehat{ETD}) ve m(\widehat{CTD}) arasındaki ilişki şöyledir:
m(\widehat{ETD}) = m(\widehat{FET}) + m(\widehat{CTD}) (Burada T noktası kırılma noktasıdır).
Adım 4 — İşlemi Yapma
m(\widehat{ETD}) = 8^\circ + 72^\circ
m(\widehat{ETD}) = 80^\circ
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
[CEVAP:] m(\widehat{ETD}) = 80^\circ
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
4. a) Düzgün Çokgen Tanımı ve Örnekler
[TANIM:]
Tüm kenar uzunlukları birbirine eşit ve tüm iç açılarının ölçüleri birbirine eşit olan çokgenlere düzgün çokgen denir.
[ÖRNEKLER:]
- Eşkenar Üçgen: 3 kenarı da eşit uzunlukta ve her bir iç açısı 60^\circ 'dir.
- Kare: 4 kenarı da eşit uzunlukta ve her bir iç açısı 90^\circ 'dir.
[TEMEL KAVRAMLAR:]
1. İç Ters Açılar (Z Kuralı)
- [Tanım:] Paralel iki doğruyu kesen bir doğrunun oluşturduğu, iç bölgede kalan ve zıt yönlere bakan açılardır.
- [Bu problemde:] EF ve CD paralelliği kullanılarak açılar taşınmıştır.
2. Düzgün Çokgen
- [Tanım:] Hem kenar hem açı bakımından tam simetriye sahip çokgenlerdir.
- [In this problem:] Tanım ve en temel iki örnek (üçgen ve dörtgen) verilmiştir.
[SIK YAPILAN HATALAR:]
Yanlış Toplama
- [Yanlış:] 72 - 8 = 64^\circ yaparak farkını almak.
- [Doğru:] Kırılma noktasındaki (T) açıyı bulurken paralel doğrular arasındaki yönlere dikkat ederek toplamak.
- [Neden Yanlış:] M kuralında paralel doğruların arasında kalan zıt yönlü açıların toplamı ortadaki açıyı verir.
Bu çözümdeki adımları veya düzgün çokgenlerin diğer özelliklerini (dış açılar gibi) daha detaylı incelememi ister misin?
