İki mor çiçekli bezelyenin çaprazlanması ile beyaz çiçekli bezelyeler

Genel Kültür
1

iki mor çiçekli bezelyenin çaprazlanması ile beyaz çiçekli bezelyeler

2

İki Mor Çiçekli Bezelyenin Çaprazlanması ile Beyaz Çiçekli Bezelyeler Nasıl Oluşur?

Cevap:

Bezelyelerde çiçek rengi genetik olarak belirlenir ve genellikle mor (dominant) ve beyaz (resesif) çiçek rengi allelleri ile kontrol edilir. İki mor çiçekli bezelyenin çaprazlanması sonucu beyaz çiçekli bezelyelerin ortaya çıkması, genetik kalıtımın temel prensiplerine dayanır.

Table of Contents

  1. Genetik Temeller
  2. Mor ve Beyaz Çiçek Renklerinin Kalıtımı
  3. İki Mor Çiçekli Bezelyenin Çaprazlanması
  4. Punnett Karesi ile Sonuçların Hesaplanması
  5. Örnek ve Özet Tablo

1. Genetik Temeller

  • Gen: Bir özelliği belirleyen kalıtsal birim.
  • Aleller: Bir genin farklı formu. Örneğin, çiçek rengi geni için mor ve beyaz aleller.
  • Dominant Alel: Özelliğin ortaya çıkmasını sağlayan baskın alel (örneğin, mor çiçek).
  • Resesif Alel: Baskın alel karşısında gizlenen alel (örneğin, beyaz çiçek).
  • Genotip: Bir canlının sahip olduğu alel kombinasyonu.
  • Fenotip: Genotipin dışa yansıyan görünüşü (örneğin, mor veya beyaz çiçek).

2. Mor ve Beyaz Çiçek Renklerinin Kalıtımı

  • Mor çiçek rengi dominant (M),
  • Beyaz çiçek rengi resesif (m) alelleri ile kontrol edilir.

Mor çiçekli bir bezelye:

  • MM (homozigot dominant) veya
  • Mm (heterozigot) olabilir.

Beyaz çiçekli bezelye ise:

  • mm (homozigot resesif) olur.

3. İki Mor Çiçekli Bezelyenin Çaprazlanması

İki mor çiçekli bezelye çaprazlandığında, eğer her iki ebeveyn de heterozigot (Mm) ise, beyaz çiçekli bezelyeler ortaya çıkabilir. Çünkü:

  • Her ebeveynden M veya m aleli geçebilir.
  • Çaprazlama sonucu oluşan genotipler: MM, Mm, mm olabilir.

4. Punnett Karesi ile Sonuçların Hesaplanması

Ebeveyn 1 \ Ebeveyn 2 M (Mor) m (Beyaz)
M (Mor) MM Mm
m (Beyaz) Mm mm
  • MM ve Mm genotipleri mor çiçek rengine sahip olur.
  • mm genotipi beyaz çiçek rengine sahip olur.

Olasılıklar:

  • %25 MM (mor)
  • %50 Mm (mor)
  • %25 mm (beyaz)

5. Örnek ve Özet Tablo

Genotip Fenotip Olasılık (%)
MM Mor çiçek 25
Mm Mor çiçek 50
mm Beyaz çiçek 25

Özet

  • İki mor çiçekli bezelyenin çaprazlanması sonucu, ebeveynlerin genotipleri heterozigot (Mm) ise, beyaz çiçekli bezelyeler (%25 oranında) ortaya çıkabilir.
  • Bu durum, beyaz çiçek renginin resesif alel olmasından kaynaklanmaktadır.
  • Eğer ebeveynler homozigot dominant (MM) ise, beyaz çiçekli bezelye oluşmaz.

Kaynaklar:

  • Campbell Biology, 12th Edition (2020)
  • Genel Genetik Ders Kitapları

@Dersnotu