İki basamaklı ab ve cd sayılarının çarpma işlemini yaparken aşağıda gösterildiği gibi ikinci satırda elde ettiği sayıyı Asya, bir basamak sola; Bahar, bir basamak sağa kaydırarak; Cansu ise kaydırma işlemi yapmadan yazıp 1. satırdaki sayıyla toplamışlar ve sonuç olarak sırasıyla A , B ve C sayılarını elde etmişlerdir.
1.
satır \leftarrow \begin{array}{r} ab
\times cd
hline \cdot \cdot
+\boxed{\cdot \cdot}
hline A \end{array} \begin{array}{r} ab
\times cd
hline \cdot \cdot
+\boxed{\cdot \cdot}
hline B \end{array} \begin{array}{r} ab
\times cd
hline \cdot \cdot
+\boxed{\cdot \cdot}
hline C \end{array} A ve B sayılarının toplamı 1265 olduğuna göre, C sayısı kaçtır?
A) 98
B) 107
C) 115
D) 186
E) 205
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Çarpma işleminde satırların sağa veya sola kaydırılması, o satırın basamak ağırlığını (10 ile çarpımını) değiştirir. Birinci satırdaki değer X, ikinci satırdaki değer Y olmak üzere; kaydırmaların oluşturduğu cebirsel ifadelerin toplamı üzerinden ortak paranteze alma kuralı uygulanır.
ÇÖZÜM ADIMLARI
Adım 1 — Satırlardaki Sayıların Tanımlanması
Çarpma işleminde iki basamaklı ab sayısı ile cd sayısı çarpılırken:
1. satırdaki değer:X = ab \cdot d
2. satırdaki değer:Y = ab \cdot c olur.
Adım 2 — Kişilerin Elde Ettiği Sonuçların Modellenmesi
Asya (A): 2. satırı standart çarpma işlemindeki gibi bir basamak sola kaydırdığı için:
A = X + 10Y
Bahar (B): 2. satırı bir basamak sağa kaydırdığı için 1. satır onlar basamağı konumuna geçer:
B = 10X + Y
Cansu (C): Hiçbir kaydırma yapmadan satırları alt alta topladığı için:
C = X + Y
Adım 3 — A + B Toplamından C Değerine Ulaşılması
Verilen A + B = 1265 eşitliğinde ifadeleri taraf tarafa toplayalım:
A + B = (X + 10Y) + (10X + Y) = 11X + 11Y = 11(X + Y)
11(X + Y) = 1265
X + Y = \frac{1265}{11} = 115
Cansu’nun bulduğu sonuç C = X + Y olduğuna göre:
C = 115
CEVAP:C) 115 (C = 115)
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Bu tür sorularda ab ve cd sayılarının basamaklarını tek tek bulmaya çalışmak yerine, satırları X ve Y gibi iki değişken olarak adlandırmak çözümü tek bir adımda ortak paranteze indirgeyerek zaman kazandırır.