Ik baskısı yapılan bu kitap oldukça getici, eleyici, ay zamanda şaşırtıcı görünüyor. Geleneksel bir yapıya da sahip olan eser () tematikarak bir hayli ağır () Buhälyle esar () ckuruna sadece okunup geçilecek bir hillye değil () el altın tutulacak, dönüp dönüp okunacak edebi bir yapı sunuyor.
Bu parçada yay ayraçlarla boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangileri getirilmelidir?
Ik baskısı yapılan bu kitap oldukça getici, eleyici, ay zamanda şaşırtıcı görünüyor. Geleneksel bir yapıya da sahip olan eser () tematikarak bir hayli ağır () Buhälyle esar () ckuruna sadece okunup geçilecek bir hillye değil () el altın tutulacak, dönüp dönüp okunacak edebi bir yapı sunuyor. Bu parçada yay ayraçlarla boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangileri getirilmelidir?
Cevap:
Bu tür sorularda, metindeki anlam ve cümlenin yapısal bütünlüğü dikkate alınır. Parçada boş bırakılan yerlere uygun olarak noktalama işaretleri şu şekilde olmalıdır:
İlk parantez (): Cümlenin akışında “eser” kelimesini takip eden bir açıklayıcı, niteleyici ifadenin devamı gibi düşünülebilir. Bu nedenle burada virgül (,) kullanılır.
İkinci parantez (): “bir hayli ağır” ifadesinden sonra gelen cümlenin biraz açıklayıcı, ilave unsur olduğunu düşünüyoruz. Bu nedenle yine virgül (,) uygundur.
Üçüncü parantez (): “Buhälyle esar” ifadesi sonrası cümlenin devamına bağlanmadan kısa bir açıklama veya ekleme yapılmış gibi. Bu durumda yine cümle devam ediyor ama araya açıklama girdiği için, iki nokta üst üste ( yerinde olur.
Dördüncü parantez (): Bu kısımda anlamca cümlenin bittiğini gösteren, net bir sonlandırma yapıldığı için nokta (.) doğru tercihtir.
Özetle: Parçadaki yay ayraçlarla boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdaki noktalama işaretleri getirilmelidir:
Parantez Sırası
Doğru Noktalama İşareti
1.
, (Virgül)
2.
, (Virgül)
3.
: (İki Nokta)
4.
. (Nokta)
Neden Bu İşaretler?
Virgül (,), cümle içinde eş görevli sözcükleri, açıklamaları ve ara cümleleri ayırmak için kullanılır.
İki nokta üst üste (, açıklama, örnekleme veya sonuç gösterirken cümleyi böler.
Nokta (.), cümlenin bittiğini belirtir.
Metnin Düzeltilmiş Hali:
“İkinci baskısı yapılan bu kitap oldukça getirici, eleyici, aynı zamanda şaşırtıcı görünüyor. Geleneksel bir yapıya da sahip olan eser, tematik olarak bir hayli ağır, bu haliyle eseri okuruna sadece okunup geçilecek bir hilliye değil; el altın tutulacak, dönüp dönüp okunacak edebi bir yapı sunuyor.”
(Paragrafın anlamı metinde biraz bozuk ama noktalama açısından bu işaretler uygundur.)