() Mercanlar tekil canlılar değildir. aksine birbirleriyle uyum
Iginee yaşayan çok sayıda canlıdan oluşurlar. (l1) Besinleri
donüştüren ve parojenlerle savaşan çok sayıda bakteriyle
beraber yaşarlar. (l) Mercanlar da diğer pek çok canlı gibi
iklim değişikliğinden"etkileniyor. (IV) lçinde bulunduklar
suyun sicaklığı yükselmeye başladığında mercanlardaki
algler zehirli kimyasal maddeler salgılamaya başliyor ve
bu durum onların polipler tarafindan mercandan atilmala-
rina yol açıyor. (V) “Mercan ağarması” olarak adlandırilan
bu süreç, bazen mercanların ölümüyle sonuçlaniyor.
Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangisinden
sonra “Ayrica mercanlarda, polip olarak adlandırılan hay-
vanlar ve fotosentez yaparak bu hayvanlara enerji sağla-
yan algler vardır.” cümlesi getirilebilir?
B)
D) IV
Soru: “Ayrıca mercanlarda, polip olarak adlandırılan hayvanlar ve fotosentez yaparak bu hayvanlara enerji sağlayan algler vardır.” cümlesi hangi cümleden sonra getirilebilir?
Çözüm Adımları:
Adım 1 — Cümlenin anlamını belirleyelim
Verilen cümle, mercanların yapısını ek bir bilgiyle açıklıyor. “Ayrıca” ifadesi, önceki cümlede mercanların canlı yapısından söz edilmiş olmasını gerektirir.
Adım 2 — Önceki cümleleri inceleyelim
(I) Mercanların tekil canlı olmadığını söylüyor.
(II) Besinleri dönüştüren bakterilerden söz ediyor.
(III) Mercanların iklim değişikliğinden etkilendiğini söylüyor.
(IV) Sıcaklık artınca alglerin davranışını anlatıyor.
(V) Mercan ağarması sürecini açıklıyor.
Adım 3 — Bağlantıyı kontrol edelim
“Ayrıca mercanlarda…” cümlesi, mercanların yapısını açıklayan ve üstüne yeni bilgi ekleyen bir cümleden sonra gelmelidir. Bu da en uygun olarak (I) numaralı cümlenin sonrasıdır. Çünkü (I) mercanların çok sayıda canlıdan oluştuğunu söyleyerek konuyu başlatır; ardından “ayrıca” ile polipler ve algler hakkında ek bilgi verilebilir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━ Cevap: A) I
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Temel Kavramlar:
1. Bağlantı Kurma
Tanım: Parçada cümleler arasında anlam bütünlüğü sağlama becerisidir.
Bu soruda: “Ayrıca” sözcüğü, önceki cümleyi destekleyen ek bilgi gerektirdiği için (I) uygundur.
2. Konu Akışı
Tanım: Bir paragrafta bilgilerin mantıklı sırayla verilmesidir.
Bu soruda: Önce mercanların yapısı anlatılır, sonra ayrıntı eklenir.
Sık Yapılan Hatalar:
Yalnızca kelime benzerliğine bakmak
Yanlış: “Algler” kelimesini görünce hemen (IV)’ü seçmek.
Neden yanlış: (IV) daha çok sıcaklık artışı ve mercan ağarmasıyla ilgilidir; yapı bilgisi vermez.
“Ayrıca” bağlacını göz ardı etmek
Yanlış: Ek bilgi veren cümlenin bağımsız olabileceğini düşünmek.
Doğru: “Ayrıca”dan önce temel bir açıklama olmalıdır.
Kısa Not: Bu tür sorularda bağlaçlar ve cümlenin işlevi çok önemlidir.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme!
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
Adım 1 — “Ayrıca mercanlarda, polip olarak adlandırılan hayvanlar ve fotosentez yaparak bu hayvanlara enerji sağlayan algler vardır.” cümlesinin anlamını kavrayalım.
Bu cümle mercanların yapısını ve içinde bulunan canlıları detaylandırıyor.
Adım 2 — Parçadaki cümlelerin içeriklerine bakalım:
(I) Mercanların çok sayıda canlıdan oluştuğunu söylüyor.
(II) Mercanlarla beraber yaşayan bakterilerden bahsediyor.
(III) Mercanların iklim değişikliğinden etkilendiğini anlatıyor.
(IV) Suyun sıcaklığı artınca alglerin toksik maddeler salgılaması ve mercan poliplerinin bu algleri atması durumu.
(V) Mercan ağarması ve sonuçları.
Adım 3 — Yerleşim analizi:
“Ayrıca” bağlacı eklenti yapacağı bilgiden sonra kullanılabilir.
(I) cümlesi mercanların çok sayıda canlıdan oluştuğunu söylüyor, buraya eklenirse mercanın yapısındaki canlıları ayrıntılandırır, bu en uygun yer olur.
(II) mercanların beraber yaşadığı bakterilerden bahsediyor, polipler ve algler farklı canlılar olduğu için mantıklı görünmüyor.
(III), (IV), (V) cümleleri ise daha çok iklim değişikliği ve etkileriyle ilgili.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━ Cevap: A şıkkı — (I) numaralı cümleden sonra getirilebilir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Not: Paragraf mantığı ve anlam bütünlüğü açısından, mercanların canlı yapısını ifade eden (I) cümlesinden sonra polipler ve algler ile ilgili açıklama getirmek en uygunudur.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme!
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
Çözüm Adımları:
Cevap: A) I
Temel Kavramlar:
Sık Yapılan Hatalar:
Yalnızca kelime benzerliğine bakmak
Not: Paragraf mantığı ve anlam bütünlüğü açısından, mercanların canlı yapısını ifade eden (I) cümlesinden sonra polipler ve algler ile ilgili açıklama getirmek en uygunudur.