9-4N5
ifadesinin eşiti aşağıdakilerden hangisidir?
A) 5-4
B) 4- /5
C) V5 +2
D) 5 -2
E) 2-5
\sqrt{9-4\sqrt{5}} ifadesinin eşiti nedir?
KULLANILAN FORMÜL:
İç içe köklü ifadelerde \sqrt{a \pm 2\sqrt{b}} kuralı uygulanır. Bu kurala göre, çarpımları b’yi, toplamları a’yı veren iki sayı (m ve n) bulursak:
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — İfadeyi Standart Formüle Benzetme
Kuralın uygulanabilmesi için içteki kökün başında mutlaka 2 katsayısı olmalıdır. Sorudaki katsayı ise 4’tür. Bu nedenle 4 sayısını 2 \times 2 şeklinde düşünüp, 2’lerden birini kök içine karesini alarak (2^2 = 4) gönderiyoruz:
Adım 2 — Çarpanları Belirleme
Şimdi çarpımları 20, toplamları 9 olan iki sayı bulmalıyız:
- 5 \cdot 4 = 20
- 5 + 4 = 9
Bu sayılar m=5 ve n=4 olarak belirlenir.
Adım 3 — Kök Dışına Çıkarma
Bulduğumuz sayıları kök içinde yazarak aradaki işareti (eksi) koruyoruz:
Adım 4 — Sonuç Hesaplama
\sqrt{4} ifadesi tam kare olduğu için dışarı 2 olarak çıkar:
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: D) \sqrt{5} - 2
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Tam Kare Sayılar
- Tanım: Bir tam sayının karesi olan sayılardır.
- Bu problemde: 4 sayısı 2^2 olduğu için \sqrt{4} = 2 olarak kullanılmıştır.
2. Köklü İfadelerde Eşlenik ve Özdeşlik
- Tanım: Kök dışına çıkarma işleminde (x-y)^2 = x^2 - 2xy + y^2 özdeşliğinden yararlanılır.
- Bu problemde: İçteki ifade (\sqrt{5}-2)^2 ifadesinin açılımıdır.
SIK YAPILAN HATALAR:
Katsayıyı Unutmak
- Yanlış: Direkt 9 ve 4 üzerinden işlem yapmak.
- Doğru: İçteki kökün başında mutlaka 2 bırakılmalı, fazlalıklar kök içine atılmalıdır.
- Neden: Formül tam kare açılımından (a^2 - 2ab + b^2) geldiği için “2” çarpanı sabittir.
Sıralama Hatası
- Yanlış: 2 - \sqrt{5} (E seçeneği)
- Doğru: \sqrt{5} - 2
- Neden: Kareköklü bir ifadenin sonucu negatif olamaz. \sqrt{5} \approx 2,23 olduğu için büyük olan sayıdan küçük olan çıkarılmalıdır.
Bu tür iç içe kök sorularında katsayıyı 2’ye dönüştürmek en kritik adımdır. Benzer şekilde \sqrt{8+2\sqrt{15}} gibi toplama içeren bir örnek daha çözmemi ister misin?
