SÖRNEK 40
sintarccot3)
ifadesinin değeri kaçtır?
D)
B)
Trigonometrik ve Ters Trigonometrik İfadenin Değeri
KULLANILAN FORMÜL / KURAL:
- \sin\left(\frac{\pi}{2} + \alpha\right) = \cos\alpha
- \operatorname{arccot}(x) = \alpha \iff \cot\alpha = x \quad (\alpha \in (0, \pi))
- \cos^2\alpha = \frac{\cot^2\alpha}{1 + \cot^2\alpha}
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Ters Trigonometrik Fonksiyonu Bir Açı Olarak Tanımlama
Ters trigonometrik ifadeye bir açı değişkeni atayalım:
\cot\alpha > 0 olduğundan \alpha açısı 1. bölgededir (0 < \alpha < \frac{\pi}{2}).
Adım 2 — İfadeyi İndirgeme Formülü ile Düzenleme
Soruda verilen ifadeyi \alpha cinsinden yazalım ve tümler/bölge indirgeme kuralını uygulayalım:
\sin\left(\frac{\pi}{2} + \alpha\right) = \cos\alpha olduğuna göre:
Adım 3 — Dik Üçgen Yardımıyla \cos\alpha Değerini Bulma
\cot\alpha = \frac{\text{Komşu Dik Kenar}}{\text{Karşı Dik Kenar}} = \frac{3}{1} değerini veren bir dik üçgen çizelim:
- Karşı kenar = 1
- Komşu kenar = 3
- \text{Hipotenüs} = \sqrt{1^2 + 3^2} = \sqrt{10}
Buradan kosinüs değeri:
Adım 4 — Karesini Alarak Sonuca Ulaşma
İstenen değer \cos^2\alpha olduğuna göre:
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: E — \frac{9}{10}
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
- \operatorname{arccot} x Fonksiyonu: Kotanjantı x olan açıyı verir. Tanım gereği bir açı belirtir ve daima bir değişken (\alpha, \theta) atanarak çözülür.
- Açı İndirgeme: \frac{\pi}{2} ve \frac{3\pi}{2} kullanıldığında fonksiyon isim değiştirir (\sin \leftrightarrow \cos).
SIK YAPILAN HATALAR:
Hatalı Yaklaşım: \sin\left(\frac{\pi}{2} + \alpha\right) ifadesini isim değiştirmeden doğrudan \sin\alpha olarak almak ve sonucu \sin^2\alpha = \frac{1}{10} (B seçeneği) bulmak.
Doğru Yaklaşım: \frac{\pi}{2} + \alpha açısı 2. bölgededir, 2. bölgede sinüs pozitif olduğundan \sin\left(\frac{\pi}{2} + \alpha\right) = +\cos\alpha olur.
Bu tür ters trigonometrik fonksiyon içeren benzer bir pekiştirme sorusu çözmek ister misin?
