37 - 38. soruları aşağıdaki parçaya göre cevaplayınız.
İçsel motivasyon, dışarıdan gelen bir ödül veya onay beklentisi olmaksızın salt eylemin kendisinden duyulan haz ve merak duygusuyla harekete geçme durumudur. Bireyin bir etkinliğe kendiliğinden yönelmesi; kendi kararlarını alma güdüsü, yaptığı işte yetkinleşme arzusu ve eylemin bireyin kişisel değerleriyle örtüşmesi gibi unsurlarla doğrudan bağlantılıdır. Kişi, yalnızca kendi merakını doyurmak ya da potansiyelini görünür kılmak istediğinde, zamanın nasıl geçtiğini fark etmeksizin sürecin bizzat kendisine odaklanır. Başka bir ifadeyle içsel motivasyon; performansı denetleyen bir baskı veya somut bir getiri beklentisiyle değil, eylemin kişinin iç dünyasında uyandırdığı anlam ve sağladığı psikolojik tatmin sayesinde süreklilik kazanır.
37. Bu parçaya göre içsel motivasyonla ilgili aşağıdakilerin hangisi söylenebilir?
A) Dışsal pekiştireçlerin eksikliğinde bireyin kararlılığını korumasını sağlar.
B) Sonuçtan ziyade sürecin niteliğine ve bireysel tatmine dayanır.
C) Bireyin beceri düzeyi ile hedefin zorluğu örtüştüğünde sürdürülebilir olur.
D) Kişinin çevresiyle kurduğu ilişkinin niteliğine göre biçimlenir.
E) Zaman algısındaki değişimi eylemin zorluk derecesine bağlar.
Parçada Anlam ve İçsel Motivasyon Analizi
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Paragrafta anlam sorularında doğrudan metinde geçen anahtar ifadelere ve kavramsal eşleştirmelere dayanılır; metnin dışına çıkılmadan yazarın vurguladığı temel düşünce tespit edilir.
ÇÖZÜM VE SEÇENEK ANALİZİ
Parçada içsel motivasyon; bireyin somut bir getiri veya dış onay beklemeksizin “sürecin bizzat kendisine odaklanması” ve eylemin “sağladığı psikolojik tatmin sayesinde süreklilik kazanması” biçiminde açıklanmıştır.
- A) Parçada dış pekiştireçlerin eksikliğinde kararlılığın nasıl korunduğuna dair bir karşılaştırma yapılmamıştır.
- B) Metindeki “sürecin bizzat kendisine odaklanır” ve “psikolojik tatmin sayesinde süreklilik kazanır” ifadeleri, içsel motivasyonun sonuçtan ziyade sürecin işleyişine ve kişisel doyuma dayandığını açıkça doğrular.
- C) Beceri düzeyi ile görev zorluğunun dengelenmesi (akış kuramı) metinde yer almayan bir yargıdır.
- D) İçsel motivasyonun bireyin dış çevresiyle olan ilişkisine göre şekillendiği değil, bireyin kendi iç dünyası ve değerleriyle ilgili olduğu vurgulanmıştır.
- E) Zamanın nasıl geçtiğini fark etmeme durumu eylemin zorluğuna değil, kişinin duyduğu meraka ve sürece odaklanmasına bağlanmıştır.
CEVAP: B — Sonuçtan ziyade sürecin niteliğine ve bireysel tatmine dayanır.