- Aşağıdaki mahkemalerden hangisi, adli yargı
içerisinde yer almaz?
A) Vergi mahkemesi
B) Sulh hukuk mahkemesi
e Ağır ceza mahkemesi
D) Çocuk mahkemesi
E Aile mahkemesi
Adli Yargı İçerisinde Yer Almayan Mahkemeler
TEMEL KAVRAM: Türk yargı sistemi; anayasa yargısı, adli yargı, idari yargı ve uyuşmazlık yargısı olmak üzere kollara ayrılır. Bir mahkemenin hangi yargı kolunda olduğunu bilmek, görev alanını anlamak için kritiktir.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Seçenek A: Vergi Mahkemesi
Vergi mahkemeleri, devlet ile vatandaş arasındaki vergi uyuşmazlıklarına bakan mahkemelerdir. Bu mahkemeler İdari Yargı kolu içerisinde yer alır. Adli yargıya dahil değildir.
Adım 2 — Seçenek B: Sulh Hukuk Mahkemesi
Özel hukuk uyuşmazlıklarına (kira, tahliye vb.) bakan bir ilk derece mahkemesidir. Adli Yargı kolunun hukuk mahkemeleri kısmında yer alır.
Adım 3 — Seçenek C: Ağır Ceza Mahkemesi
Kanunların öngördüğü ağır cezalık suçlara bakan bir mahkemedir. Adli Yargı kolunun ceza mahkemeleri kısmında yer alır.
Adım 4 — Seçenek D: Çocuk Mahkemesi
Çocukların işlediği suçlar veya onlara karşı işlenen suçlarla ilgilenen ihtisas mahkemesidir. Adli Yargı koluna bağlıdır.
Adım 5 — Seçenek E: Aile Mahkemesi
Boşanma, velayet gibi aile hukukundan doğan davalara bakan ihtisas mahkemesidir. Adli Yargı kolunun hukuk mahkemeleri birimidir.
Adım 6 — Seçenek Karşılaştırması
B, C, D ve E Seçenekleri: Bu mahkemelerin tamamı kişilerin birbirleriyle veya toplumla olan uyuşmazlıklarını çözen Adli Yargı sistemine dahildir.
A Seçenekleri: Vergi Mahkemesi, idarenin eylem ve işlemlerini denetleyen İdari Yargı sistemine dahildir.
Adım 7 — Son Doğrulama
Adli yargı; hukuk ve ceza mahkemelerinden oluşur. Vergi mahkemeleri ise Bölge İdare Mahkemeleri ve Danıştay ile birlikte idari yargı düzeni içerisinde yer aldığı için adli yargı kapsamında değildir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: A) Vergi mahkemesi
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. İdari Yargı
- Tanım: İdarenin hukuka aykırı işlemlerine karşı açılan davaların görüldüğü yargı koludur.
- Bu problemde: Vergi mahkemesi idari yargının ilk derece mahkemesidir.
2. Adli Yargı
- Tanım: Medeni hukuk ve ceza hukuku alanındaki uyuşmazlıkların çözüldüğü genel yargı koludur.
- Bu problemde: Diğer tüm şıklar bu kapsamdadır.
SIK YAPILAN HATALAR:
İhtisas Mahkemelerini Karıştırmak
- Yanlış: Aile, Çocuk veya İş mahkemeleri gibi özel isimli mahkemeleri adli yargı dışında sanmak.
- Doğru: Bu mahkemeler adli yargı içindeki “özel görevli” mahkemelerdir.
- Neden: Çünkü bu mahkemeler de sonuçta kişiler arasındaki uyuşmazlıkları (boşanma, suç vb.) çözer.
İdari yargı ve adli yargı ayrımını daha iyi anlamak için “İdare Mahkemesi” ile “Asliye Hukuk Mahkemesi” arasındaki farkları da incelemek ister misin?