İçerisinde eşit hacimde eşit derişimde HCl çözeltisi bulunan sistemlere ayrı ayrı alüminyum parçaları atılarak,

İçerisinde eşit hacimde eşit derişimde HCl çözeltisi bulunan sistemlere ayrı ayrı alüminyum parçaları atılarak,
Al_{(k)} + 3HCl_{(suda)} \rightarrow AlCl_{3(suda)} + \frac{3}{2}H_{2(g)}
tepkimesi gerçekleşiyor. Tepkime sırasında zamanla açığa çıkan H_{2} gazı miktarının değişim grafiği verilmiştir.
Buna göre,
I. t anında açığa çıkan H_{2} gazı miktarı I. durumda daha fazladır.
II. Alüminyum parçacık boyutu II. durumda daha büyüktür.
III. 3t sonunda her iki tepkimenin de hızı maksimum seviyeye ulaşmıştır.
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) I ve II
C) I ve III
D) II ve III
E) I, II ve III

Kimyasal Tepkimelerde Hız ve Temas Yüzeyi İlişkisi

:light_bulb: KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Heterojen tepkimelerde katının temas yüzeyi arttıkça (tanecik boyutu küçüldükçe) tepkime hızı artar; ancak oluşan toplam ürün miktarı değişmez. Zaman geçtikçe reaktifler harcandığı için tepkime hızı başlangıçta maksimumdur ve zamanla azalarak tepkime sonunda sıfır olur.


:brain: ÇÖZÜM VE SEÇENEK ANALİZİ

Grafikte I numaralı eğrinin eğimi II’ye göre daha diktir; bu da I. durumdaki tepkimenin daha hızlı gerçekleştiğini ve daha kısa sürede tamamlandığını gösterir.

  • I. öncül (Doğru): Grafikten t anına düşey bir çizgi çekildiğinde, I. eğrinin düşey eksendeki (H_2 miktarı) karşılığı II. eğriden daha yukarıdadır. Bu nedenle t anında I. kapta açığa çıkan gaz miktarı daha fazladır.
  • II. öncül (Doğru): I. durumdaki tepkime hızı daha büyüktür. Katı reaktiflerde parçacık boyutu küçüldükçe temas yüzeyi ve dolayısıyla tepkime hızı artar. Bu durumda I. sistemde alüminyum daha küçük parçalı (toz hâlinde), II. sistemde ise parçacık boyutu daha büyüktür.
  • III. öncül (Yanlış): Kimyasal tepkimelerde reaktif derişimi zamanla azaldığı için tepkime hızı da sürekli azalır. Bir tepkimenin hızı başlangıçta (t = 0) en yüksektir. 3t anında tepkime tamamlandığı için hız maksimum değil, sıfıra yaklaşmıştır (durmuştur).

:white_check_mark: CEVAP: B) I ve II

:warning: SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Tepkime hızı grafiklerinde eğrinin eğimi anlık hızı verir. Tepkimenin sonuna doğru eğrinin yataylaşması, birim zamanda oluşan madde miktarının (yani hızın) sıfıra yaklaştığını gösterir.