39 - 40. soruları aşağıdaki parçaya göre cevaplayınız.
(I) John Locke’a göre her insanın doğuştan sahip olduğu bazı temel haklar vardır: yaşam hakkı, özgürlük hakkı ve mülkiyet hakkı. (II) Doğal yaşam koşullarında bu haklar teorik olarak mevcut olsa da onları koruyacak ortak bir otorite bulunmadığı için güvenlik sorunu yaşanabilir. (III) Bu nedenle insanlar bir toplum sözleşmesi yaparak devleti kurarlar. (IV) Devletin temel görevi, bireylerin doğal haklarını korumaktır. (V) Eğer devlet bu hakları ihlal ederse bireylerin yönetime karşı direnme hakkı doğar. (VI) Locke’a göre meşru devlet, halkın rızasına dayanan ve bireysel hakları güvence altına alan devlettir.
39. Bu parça iki paragrafa ayrılmak istense ikinci paragraf hangi cümleyle başlar?
A) II
B) III
C) IV
D) V
E) VI
Paragrafı İki Paragrafa Ayırma ve Düşüncenin Akışı
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Bir metni iki paragrafa ayırma sorularında; konunun farklı bir boyutuna, yönüne veya yeni bir düşünce aşamasına geçilen ilk cümle bulunur. Yeni paragrafın ilk cümlesi, kendinden önceki cümleye bağlayıcı ögelerle (bu nedenle, oysa, çünkü vb.) bağımlı olmamalı ve bağımsız bir giriş yapabilmelidir.
ÇÖZÜM VE SEÇENEK ANALİZİ
Metindeki cümlelerin anlamsal işlevleri adım adım incelendiğinde:
- I, II ve III. Cümleler (Birinci Paragraf): John Locke’un düşüncesinde insanların doğuştan sahip olduğu haklar, doğal durumda bu hakların güvence altında olmaması ve bu gerekçeyle insanların bir toplum sözleşmesiyle devleti kurma süreci (devletin ortaya çıkış nedeni) anlatılmaktadır. III. cümledeki “Bu nedenle” ifadesi kendisinden önceki II. cümlenin sonucudur; dolayısıyla I, II ve III birbirine sıkıca bağlı tek bir bütündür.
- IV. Cümle (İkinci Paragrafın Girişi): Metin, devletin ortaya çıkış nedeninden ayrılarak “Devletin temel görevi…” ifadesiyle kurulmuş olan devletin işlevine, sınırlarına ve meşruiyetine odaklanan yeni bir konuya geçiş yapmaktadır.
- V ve VI. Cümleler: Devletin hakları ihlal etmesi durumundaki direnme hakkını ve Locke’a göre meşru devletin tanımını açıklayarak IV. cümlede başlatılan düşünceyi devam ettirmektedir.
Bu doğrultuda metin ikiye bölünmek istendiğinde ikinci paragraf IV numaralı cümleyle başlamalıdır.
CEVAP: C) IV
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Paragraf bölme sorularında en sık düşülen çeldirici, III. cümledeki gibi bir bağlaçla (Bu nedenle, Bunun sonucunda) başlayan cümleleri yeni paragraf yapmaktır. Bir paragraf asla kendinden önceki cümlenin gerekçesi veya sonucu olan bir bağlaçla başlayamaz.