- Türkiye fiziki haritasında ok istikametinde giden bir kişi sıcaklığın giderek azaldığını hissetmektedir. Bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisi olabilir?
A) Yükselti
B) Bitki örtüsü
C) Enlem
D) Bakı - Karadeniz ikliminin görüldüğü Trabzon’da yaşayan Meltem ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenirse yanlış olur?
A) Günlük hayatında şemsiye ve yağmurluk vazgeçilmez bir araçtır.
B) Yaz ile kış arasındaki sıcaklık farkının az olduğunu hisseder.
C) Yaşadığı yerde gür ormanlık alanlar yaygındır.
D) Etrafında portakal ve muz bahçeleri bulunur. - Diyagramda numaralandırılarak boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangileri getirilmelidir?
I, II, III
A) Bozkır, Maki, Orman
B) Orman, Bozkır, Maki
C) Maki, Orman, Bozkır
D) Bozkır, Orman, Maki
Türkiye’nin İklimi ve Coğrafi Özellikleri Soru Çözümleri
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Türkiye’de batıdan doğuya gidildikçe yükseltinin artması sıcaklığı düşürür. Karadeniz ikliminde her mevsim yağış ve ılıman koşullar hâkimken, Akdeniz ikliminde maki ve karasal iklimde bozkır bitki örtüsü görülür.
ÇÖZÜM VE SEÇENEK ANALİZİ
3. Soru Çözümü
Fiziki haritada gösterilen ok batıdan doğuya doğru yönelmiştir.
- Türkiye’de batıdan doğuya gidildikçe ortalama yükselti belirgin biçimde artar.
- Yükselti arttıkça her 200 metrede sıcaklık yaklaşık 1^\circ\text{C} düşer.
- Ok aynı enlem kuşağında doğuya ilerlediği için enlem, bakı veya bitki örtüsü temel sebep olamaz.
CEVAP: A) Yükselti
4. Soru Çözümü
Trabzon’da her mevsim yağışlı ve ılıman geçen Karadeniz iklimi etkilidir:
- A) Her mevsim yağış görüldüğü için şemsiye ve yağmurluk temel ihtiyaçtır. (Doğru)
- B) Nem oranının yüksek olması sıcaklık farklarının az olmasını sağlar. (Doğru)
- C) Düzenli yağış rejimi sayesinde gür ormanlar yaygındır. (Doğru)
- D) Portakal ve özellikle muz tarımı, kış ılıklığının yüksek olduğu tipik Akdeniz iklimi kıyılarında (Antalya, Mersin) yapılır; Trabzon için genel bir özellik değildir. (Yanlış)
CEVAP: D) Etrafında portakal ve muz bahçeleri bulunur.
5. Soru Çözümü
Türkiye’deki ana iklim tipleri ve bunlara ait doğal bitki örtüleri eşleştirmesi:
- I. Karasal iklim: İlkbahar yağışlarıyla yeşeren, yazın kuruyan kısa ot topluluğu olan Bozkır (step).
- II. Akdeniz iklimi: Yaz kuraklığına dayanıklı, kısa boylu çalı topluluğu olan Maki.
- III. Karadeniz iklimi: Yıl boyu nem ve yağış isteyen gür Orman.
Sıralama: Bozkır - Maki - Orman olmalıdır.
CEVAP: A) Bozkır, Maki, Orman
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Batı-doğu yönlü sıcaklık değişimlerinde temel etken yükselti; güney-kuzey yönlü sıcaklık değişimlerinde ise temel etken enlem (Güneş ışınlarının düşme açısı) faktörüdür.
