I? e n pİL BİLGİSsi ETKİNLİĞiM B) Verilen metindeki () ile be lirtilen yerlere gerekli noktalame işaretlerini koyalım. Bos süt kutusu ya da plast sişe gibi atk malzemelerle bir kus yemliği yapin) Yemliği pencere. lerden uzak ve kedilerin ulaşama- yocağı bir yere asın() Sonbahardo ve kışın yemliğin içine tuzsuz auc- çeği ve yer fistiğı) ufalanıp suya nemlendirilmiş esmer ekmek ua do haşlanmiş patates koyabilirsiniz( ) Bir karınca yuvasınin çevresindeki karıncalanı gözlemleyin( ) Karnn- calar topluluklar hâlinde yaşar) Yuvaları toprağin altindadır() bir- birine küçük tünellerle bağlı oda- cklardan oluşur() Karınca top- luluklanının bazlarnda onlarca ) bazılarında da mlyonlarca karıinca bulunur ) Deniz kyjsındaki ya da bir akarsu kenarındaki çakil taşlar- n inceleyin ) Bu taşlar genellikle dalgalarla taşınmaktan aşıinmiş ve yuvarlaklaşmiş olur( )
I? e n pİL BİLGİSsi ETKİNLİĞiM B) Verilen metindeki () ile be lirtilen yerlere gerekli noktalame işaretlerini koyalım. Bos süt kutusu ya da plast sişe gibi atk malzemelerle bir kus yemliği yapin) Yemliği pencere. lerden uzak ve kedilerin ulaşama- yocağı bir yere asın() Sonbahardo ve kışın yemliğin içine tuzsuz auc- çeği ve yer fistiğı) ufalanıp suya nemlendirilmiş esmer ekmek ua do haşlanmiş patates koyabilirsiniz( ) Bir karınca yuvasınin çevresindeki karıncalanı gözlemleyin( ) Karnn- calar topluluklar hâlinde yaşar) Yuvaları toprağin altindadır() bir- birine küçük tünellerle bağlı oda- cklardan oluşur() Karınca top- luluklanının bazlarnda onlarca ) bazılarında da mlyonlarca karıinca bulunur ) Deniz kyjsındaki ya da bir akarsu kenarındaki çakil taşlar- n inceleyin ) Bu taşlar genellikle dalgalarla taşınmaktan aşıinmiş ve yuvarlaklaşmiş olur( )
SORU:
Verilen metindeki parantezlerle belirtilen yerlere gerekli noktalama işaretlerini koyalım.
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
Cümle sonunda nokta (.) kullanılır.
Cümle içinde ara verme veya açıklama varsa virgül (,) veya noktalı virgül ( kullanılır.
Soru cümlesinde soru işareti (?) ve ünlem cümlesinde ünlem işareti (!) kullanılır.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — İlk cümleyi inceleyelim
“Boş süt kutusu ya da plastik şişe gibi atık malzemelerle bir kuş yemliği yapın(.)”
Cümle bitiyor, nokta koyulur.
Adım 2 — İkinci cümleyi inceleyelim
“Yemliği pencerelerden uzak ve kedilerin ulaşamayacağı bir yere asın(.)”
Cümle bitişi için nokta.
Adım 3 — Üçüncü cümlede sıralama var
“Sonbaharda ve kışın yemliğin içine tuzsuz ayçiçeği ve yer fıstığı(,) ufalanıp suyla nemlendirilmiş esmer ekmek ya da haşlanmış patates koyabilirsiniz(.)”
Burada "ayçiçeği ve yer fıstığı"ndan sonra açıklama devam ettiği için virgül, cümle sonunda nokta.
Adım 4 — Karınca yuvası cümleleri
“Bir karınca yuvasının çevresindeki karıncaları gözlemleyin(.)”
“Karıncalar topluluklar hâlinde yaşar(.)”
“Yuvaları toprağın altındadır(.)”
“Birbirine küçük tünellerle bağlı odacıklardan oluşur(.)”
Bu cümlelerin hepsi tamamlanmış cümleler, sonlarına nokta.
Adım 5 — Karınca topluluk sayısı anlatımı
“Karınca topluluklarının bazılarında onlarca(,) bazılarında da milyonlarca karınca bulunur(.)”
Burada “bazılarında onlarca” ve “bazılarında da milyonlarca” ifadeleri arasında ayrım için virgül gerekir, cümle sonunda nokta.
Adım 6 — Son cümlede gözlem ve sonuç
“Deniz kıyısındaki ya da bir akarsu kenarındaki çakıl taşlarını inceleyin(.)”
“Bu taşlar genellikle dalgalarla taşınmaktan aşınmış ve yuvarlaklaşmış olur(.)”
Her cümle noktalanarak bitirilir.
CEVAP:
Boş süt kutusu ya da plastik şişe gibi atık malzemelerle bir kuş yemliği yapın(.) Yemliği pencerelerden uzak ve kedilerin ulaşamayacağı bir yere asın(.) Sonbaharda ve kışın yemliğin içine tuzsuz ayçiçeği ve yer fıstığı(,) ufalanıp suyla nemlendirilmiş esmer ekmek ya da haşlanmış patates koyabilirsiniz(.) Bir karınca yuvasının çevresindeki karıncaları gözlemleyin(.) Karıncalar topluluklar hâlinde yaşar(.) Yuvaları toprağın altındadır(.) Birbirine küçük tünellerle bağlı odacıklardan oluşur(.) Karınca topluluklarının bazılarında onlarca(,) bazılarında da milyonlarca karınca bulunur(.) Deniz kıyısındaki ya da bir akarsu kenarındaki çakıl taşlarını inceleyin(.) Bu taşlar genellikle dalgalarla taşınmaktan aşınmış ve yuvarlaklaşmış olur(.)
Başka soruların olursa sormaktan çekinme!
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
CEVAP:
Boş süt kutusu ya da plastik şişe gibi atık malzemelerle bir kuş yemliği yapın. Yemliği pencerelerden uzak ve kedilerin ulaşamayacağı bir yere asın. Sonbaharda ve kışın yemliğin içine tuzsuz ayçiçeği ve yer fıstığı, ufalanıp suyla nemlendirilmiş esmer ekmek ya da haşlanmış patates koyabilirsiniz.
Bir karınca yuvasının çevresindeki karıncaları gözlemleyin. Karıncalar topluluklar hâlinde yaşar. Yuvaları toprağın altındadır. Birbirine küçük tünellerle bağlı odacıklardan oluşur. Karınca topluluklarının bazılarında onlarca, bazılarında da milyonlarca karınca bulunur.
Deniz kıyısındaki ya da bir akarsu kenarındaki çakıl taşlarını inceleyin. Bu taşlar genellikle dalgalarla taşınmaktan aşınmış ve yuvarlaklaşmış olur.
AÇIKLAMA:
Komut kipindeki fiallerin sonunda nokta (.) kullanıldı; eş görevli ögeler arasına virgül (,) konuldu; cümleler büyük harfle başlayıp nokta ile sonlandırıldı.
TEMEL KAVRAMLAR:
Nokta (.)
Tanım: Cümle sonunu gösterir.
Bu problemde: Emir ve bildirici cümlelerin sonunda kullanıldı (ör. “yapın.”, “asın.”).
Virgül (,)
Tanım: Cümle içindeki eş görevli sözcük veya sözcük gruplarını ayırır.
Bu problemde: Aynı öğe listesindeki ögeleri ayırmak için kullanıldı (ör. “ayçiçeği ve yer fıstığı, ufalanıp…”).