(I) Bilim insanları, 2020 yılında yapılan bir çalışmada Dunning Kruger etkisinin varlığını, beyindeki elektrik sinyallerinin kaydedildiği elektroensefalografi (EEG) yöntemini kullanarak ortaya koymaya çalıştı. (II) Deneyde katılımcılardan gerçekleştirdikleri görevler sonunda, kendi performanslarını puanlamaları talep edildi. (III) Görevdeki başarılarına göre sıralandıktan sonra en alt %25’lik dilimdeki katılımcılar, kendi yüzdelik dilimlerini gerçek değerden daha yüksek; daha başarılı olan %75’lik dilimdeki katılımcılar ise yüzdelik dilimlerini olduğundan daha düşük tahmin etti. (IV) İki farklı seviyedeki bireylerin tepki sürelerinin de ölçüldüğü deneyde, alt yüzdelik dilimdekilerin daha hızlı, üst yüzdelik dilimdekilerinse daha yavaş tepki verdiği anlaşıldı. (V) Araştırmanın dikkate değer bir başka sonucu da performanslarını olduğundan daha yüksek ve düşük gören katılımcıların değerlendirme yaparken beyinlerinde farklı bilişsel süreçler meydana geldiğini göstermektedir.
Bu parçada numaralanmış cümlelerde sözü edilen çalışma ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) I. cümlede, çalışmada kullanılan metotla ilgili bilgilere yer verilmiştir.
B) II. cümlede, katılımcılardan başarılarıyla ilgili öz değerlendirme yapmaları istendiği dile getirilmiştir.
C) III. cümlede, katılımcıların, araştırmacıların öngördüğü tahminlerde bulunmadıkları dile getirilmiştir.
D) IV. cümlede, farklı yüzdelik dilimlerdeki katılımcıların tepkileri ile ilgili ayrıntılardan söz edilmiştir.
E) V. cümlede, değerlendirme esnasında katılımcıların bilişsel süreçleri ile ilgili bir saptama dile getirilmiştir.
Parçada Anlam ve Cümle Analizi: Dunning-Kruger Etkisi Deneyi
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Paragrafta anlam sorularında, seçeneklerde verilen yargıların metindeki ilgili cümlenin doğrudan ifade ettiği anlam ve kavram sınırlarıyla birebir örtüşüp örtüşmediği kontrol edilir; metinde geçmeyen kişisel yorum veya varsayımlar yanlış kabul edilir.
ÇÖZÜM VE SEÇENEK ANALİZİ
- A) Söylenebilir. I. cümlede, çalışmada beyindeki elektrik sinyallerinin ölçüldüğü elektroensefalografi (EEG) yönteminden (metot) söz edilmiştir.
- B) Söylenebilir. II. cümlede, katılımcılardan kendi performanslarını puanlamalarının istenmesi doğrudan bir “öz değerlendirme” sürecidir.
- C) Söylenemez. III. cümlede katılımcıların kendi seviyelerini “gerçek değerden” daha yüksek veya daha düşük tahmin ettikleri belirtilmiştir; araştırmacıların önceden bir öngörüde bulunduğu ya da bu öngörülerin dışına çıkıldığına dair hiçbir ifade yer almamaktadır.
- D) Söylenebilir. IV. cümlede, alt ve üst dilimdeki bireylerin tepki süreleri (daha hızlı / daha yavaş) karşılaştırılarak ayrıntı verilmiştir.
- E) Söylenebilir. V. cümlede, değerlendirme esnasında beyinde “farklı bilişsel süreçler meydana geldiği” tespit edilerek bir saptama yapılmıştır.
CEVAP: C — III. cümlede, katılımcıların, araştırmacıların öngördüğü tahminlerde bulunmadıkları dile getirilmiştir.