PO_{4}^{3-} iyonu ile ilgili,
I. Anyon köküdür.
II. Toplam proton sayısı 47’dir.
III. Toplam elektron sayısı 50’dir.
yargılarından hangileri doğrudur? (^8O , ^{15}P)
A) I, II ve III
B) II ve III
C) I ve III
D) I ve II
E) Yalnız II
\text{PO}_4^{3-} İyonunun Tanecik Analizi
KULLANILAN FORMÜL / KURAL:
- \text{Toplam Proton Sayısı} = \sum (\text{Atom Sayısı} \times \text{Atom Numarası})
- \text{İyon Yükü} = \text{Toplam Proton Sayısı} - \text{Toplam Elektron Sayısı}
- \text{Toplam Elektron Sayısı} = \text{Toplam Proton Sayısı} - (\text{İyon Yükü})
ÇÖZÜM ADIMLARI & ÖNCÜL ANALİZİ:
-
I. Yargı (Anyon köküdür):
Birden fazla atomun kimyasal bağlarla bir arada bulunduğu yüklü atom gruplarına kök denir. Yükü negatif (-3) olduğu için bu tanecik bir anyon köküdür.
(I. yargı DOĞRUDUR) -
II. Yargı (Toplam proton sayısı 47’dir):
Bileşikteki atomların çekirdeklerindeki proton sayıları toplanır:\text{Toplam } p^+ = (1 \times p^+_{\text{P}}) + (4 \times p^+_{\text{O}})\text{Toplam } p^+ = 15 + (4 \times 8) = 15 + 32 = 47(II. yargı DOĞRUDUR)
-
III. Yargı (Toplam elektron sayısı 50’dir):
İyon -3 yüklü olduğundan nötr haline göre 3 elektron almıştır:\text{Toplam } e^- = \text{Toplam } p^+ - (\text{İyon Yükü})\text{Toplam } e^- = 47 - (-3) = 47 + 3 = 50(III. yargı DOĞRUDUR)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: A) I, II ve III
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
- Kök: Pozitif veya negatif elektrik yükü taşıyan birden fazla atomdan oluşmuş atom gruplarıdır (\text{NH}_4^+, \text{SO}_4^{2-}, \text{PO}_4^{3-} vb.).
- İyon Yükü Değişimi: İyon yükü kazanılırken veya kaybedilirken proton sayısı asla değişmez; yalnızca elektron sayısı değişir.
SIK YAPILAN HATALAR:
Hatalı Yaklaşım: İyon yükü negatif olduğunda elektron sayısından yükü çıkarmak (47 - 3 = 44).
Doğru Yaklaşım: Negatif yük elektron alındığını gösterir, bu yüzden proton sayısına iyon yükünün mutlak değeri eklenir (47 + 3 = 50).
Bu konuyu iyice pekiştirmek için benzer bir poliatomik iyon sorusu (örneğin \text{NH}_4^+ veya \text{SO}_4^{2-}) çözmek ister misin?
