Rawza
(Ravzaaksel4242)
Mart 28, 2026, 2:40ös
1
i) 120 cm ve 225 cm uzunluğundaki iki çubuk hiç artmayacak şekilde eşit uzunlukta parçalara ay- rilacaktır. Her kesim 10 saniye sürmektedir. Çu- buklar üst üste konulmadığına göre toplam kesim süresi en az kaç saniyedir?
!Resim [Link Silindi]
SORU: 120 cm ve 225 cm uzunluğundaki iki çubuk en küçük ortak parça uzunlukta ne kadar sürede kesilir?
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
İki sayının en büyük ortak bölenini (EBOB) bulmak.
Parça uzunluğu EBOB olmalıdır ki iki çubuk da kalansız bölünsün.
Parçaların sayısını bulmak için: Çubuk uzunluğu / EBOB.
Toplam kesim sayısı = (parçalar - 1)'lerin toplamı (çubuklar üst üste konulmadığı için ayrı ayrı kesilecek).
Her kesim 10 saniye sürüyor.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — EBOB Bulma
120 ve 225 sayılarının EBOB’unu bulalım.
120 = 2³ × 3 × 5
225 = 3² × 5²
Ortak olan asal çarpanlar en küçük üstlerle: 3¹ × 5¹ = 15
EBOB = 15 cm.
Adım 2 — Parça Sayısı Hesabı
120 cm çubuk: 120 ÷ 15 = 8 parça
225 cm çubuk: 225 ÷ 15 = 15 parça
Adım 3 — Kesim Sayısı Hesabı
120 cm için 8 parça → 7 kesim gerekli
225 cm için 15 parça → 14 kesim gerekli
Toplam kesim sayısı = 7 + 14 = 21 kesim
Adım 4 — Toplam Süre Hesabı
Her kesim 10 saniye sürüyor.
Toplam süre = 21 × 10 = 210 saniye.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: Toplam kesim süresi en az 210 saniye dir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
EBOB (En Büyük Ortak Bölen)
Tanım: İki veya daha fazla sayının ortak bölenlerinin en büyüğüdür.
Bu problemde: Her iki çubuğun da kalansız bölünebildiği en büyük parça uzunluğunu bulmak için kullanılır.
Kesim sayısı
Tanım: Bir çubuğu parçalara ayırmak için yapılan kesimlerin sayısı.
Bu problemde: Parça sayısından 1 eksiktir (parçalar 8 ise kesim 7).
SIK YAPILAN HATALAR:
Ortak payda yerine ortak çarpan alınması
Yanlış: 120 ve 225’in EBOB’unu 1 veya 5 olarak görmek.
Doğru: EBOB’u 15 olarak bulmak gerekir.
Neden yanlış: Parçalar eşit ve kalansız bölünebilmelidir.
Çubukları üst üste koyup kesim sayısı saymak
Yanlış: Çubuklar üst üste konulmadığı için kesim sayıları ayrı ayrı hesaplanmalı.
Doğru: Kesimler ayrı ayrı yapılır ve süre toplar.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme!
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
SORU: 120 cm ve 225 cm uzunluğundaki iki çubuk hiç artmayacak şekilde eşit uzunlukta parçalara ayrılacaktır. Her kesim 10 saniye sürmektedir. Çubuklar üst üste konulmadığına göre toplam kesim süresi en az kaç saniyedir?
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
EBOB (En Büyük Ortak Bölen) kullanılarak parçaların alacağı en uzun ortak uzunluk bulunur.
Bir çubuğu n parçaya ayırmak için gereken kesim sayısı n-1 ’dir.
Toplam kesim sayısı = \dfrac{120}{d}-1+\dfrac{225}{d}-1=\dfrac{345}{d}-2 (burada d ortak parça uzunluğudur).
Toplam süre = (toplam kesim sayısı) × 10 saniye.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — EBOB’u Bul
225 \div 120 = 1 kalan 225-1\times120=105 .
120 \div 105 = 1 kalan 120-1\times105=15 .
105 \div 15 = 7 kalan 0 .
Böylece EBOB(120,225)=15 cm.
Adım 2 — Parça sayısını hesapla
120 \div 15 = 8 → 120 cm’lik çubuk 8 parçaya ayrılır.
225 \div 15 = 15 → 225 cm’lik çubuk 15 parçaya ayrılır.
Adım 3 — Toplam kesim sayısını bul
120 cm’lik çubuk için gereken kesim sayısı 8-1=7 .
225 cm’lik çubuk için gereken kesim sayısı 15-1=14 .
Toplam kesim sayısı 7+14=21 .
Adım 4 — Toplam süreyi hesapla
Her kesim 10 saniye olduğuna göre toplam süre 21\times10 saniyedir.
TEMEL KAVRAMLAR:
EBOB
Tanım: İki veya daha fazla sayının (veya uzunluğun) ortak olarak böldüğü en büyük pozitif sayı.
Bu problemde: Parçaların en uzun ortak uzunluğu olarak seçilir; daha büyük parça uzunluğu daha az kesim gerektirir.
Kesim Sayısı
Tanım: Bir çubuğu n parçaya ayırmak için yapılan kesimlerin sayısı n-1 ’dir.
Bu problemde: Her çubuk için ayrı ayrı uygulanır ve toplam kesim sayısı toplanır.
SIK YAPILAN HATALAR:
Hata — EBOB yerine EKOK kullanmak
Yanlış: Parçaların uzunluğunu EKOK ile almak.
Doğru: Parçaların uzunluğunu EBOB ile almak.
Neden yanlış: EKOK en küçük ortak kat verir; bu durumda parça uzunluğu olması gereken ortak bölen olmalı.
Düzeltme: Parça uzunluğu olarak EBOB(120,225)=15 cm alınır.
Hata — Kesim sayısını parça sayısı ile karıştırmak
Yanlış: n parça için n kesim yapılır demek.
Doğru: n parça için n-1 kesim yapılır.
Neden yanlış: İlk hali hazır çubuk zaten bir parçadır; her ilave parça bir kesim gerektirir.
Düzeltme: Kesim sayısını n-1 formülüyle hesapla.
CEVAP: 210 saniye
Başka soruların olursa sormaktan çekinme!
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?