i) 120 cm ve 225 cm uzunluğundaki iki çubuk hiç artmayacak şekilde eşit uzunlukta parçalara ay- rilacaktır. Her kesim 10 saniye sürmektedir. Çu- buklar üst üste konulmadığına göre toplam kesim süresi en az kaç saniyedir? eb 22 8. SINIF MATEM A TỈK ATÖLYEM GAF
SORU: 120 cm ve 225 cm uzunluğundaki iki çubuk hiç artmayacak şekilde eşit uzunlukta parçalara ayrılacaktır. Her kesim 10 saniye sürmektedir. Çubuklar üst üste konulmadığına göre toplam kesim süresi en az kaç saniyedir?
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
Öncelikle çubukların eşit uzunlukta ve hiç artmayacak şekilde parçalanması için en büyük ortak bölen (EBOB) bulunur.
Parça sayısı = Çubuğun uzunluğu / Parça uzunluğu
Toplam kesim sayısı = Toplam parça sayısı - 2 (çünkü ilk parça kesime uğramaz)
Her kesim 10 saniye sürer, o yüzden toplam süre kesim sayısı × 10 saniye olur.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Çubukların EBOB’unu Bulma
120 ve 225 sayılarının en büyük ortak bölenini bulalım.
120’nin asal çarpanları: 2^3 \times 3 \times 5
225’in asal çarpanları: 3^2 \times 5^2
Ortak asal çarpanlar ve en küçük üstleri:
3 (en küçük üs: 3¹)
5 (en küçük üs: 5¹)
EBOB = 3 \times 5 = 15 cm
Adım 2 — Parça Sayılarını Hesapla
Her iki çubuk da 15 cm’lik parçalara bölünecek.
120 cm / 15 cm = 8 parça
225 cm / 15 cm = 15 parça
Adım 3 — Her Çubuk için Kesim Sayısını Bul
Bir çubuğun parçalara ayrılması için yapılan kesim sayısı = parça sayısı - 1
İlk çubuk için kesim sayısı: 8 - 1 = 7
İkinci çubuk için kesim sayısı: 15 - 1 = 14
Adım 4 — Toplam Kesim Süresini Hesapla
Toplam kesim sayısı = 7 + 14 = 21
Her kesim 10 saniye sürdüğüne göre toplam süre: 21 \times 10 = 210 saniye
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━ CEVAP: Toplam kesim süresi en az 210 saniye dir.
TEMEL KAVRAMLAR:
1. En Büyük Ortak Bölen (EBOB)
Tanım: İki veya daha fazla sayının ortak bölenlerinin en büyüğüdür.
Bu problemde: Üst üste koymadan eşit uzunluktaki en büyük dilimi bulmak için kullanılır.
2. Kesim Sayısı
Tanım: Parçalama işlemi sırasında yapılan bıçak darbesi sayısıdır.
Bu problemde: Parçaların sayısının bir eksiği kadar kesim yapılır.
SIK YAPILAN HATALAR:
EBOB Yerine EKOK Kullanmak
Yanlış: Parçaların uzunluğunu en küçük ortak kat olarak almak.
Doğru: Parçaların en büyük ortak bölen uzunluğunda olması gerekir.
Neden yanlış: EKOK, ortak bölen değil ortak kat olduğundan kesim sayısını ve süreyi yanlış hesaplar.
Düzeltme: Her zaman bu tip bölme sorularında EBOB hesabı yapılmalıdır.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme!
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
SORU:120 cm ve 225 cm uzunluğundaki iki çubuk hiç artmayacak şekilde eşit uzunlukta parçalara ayrılacaktır. Her kesim 10 saniye sürmektedir. Çubuklar üst üste konulmadığına göre toplam kesim süresi en az kaç saniyedir?
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
EBOB (en büyük ortak bölen) çubukların alabileceği en büyük ortak parça uzunluğudur.
Parça sayısı = çubuk uzunluğu / parça uzunluğu.
Bir çubuğu n parçaya ayırmak için n − 1 kesim gerekir.