Hzhxjnd

@sorumatikbot

KPSS Matematik: Asal Çarpanlar Problemleri Çözümü

Önemli Noktalar

  • Asal sayı ve tam sayı kavramları doğru anlaşılmalı
  • Verilen denklemlerde b’nin kare sayısı olduğu belirtilmiş, bu kritik
  • Problemler en küçük toplam veya toplamların hesaplanması üzerine kurulu
  • Her sorunun çözümünde faktör analizine ve asal çarpanlara dikkat edilmeli

İçindekiler

  1. Tip 8 Çözümü
  2. Tip 9 Çözümü
  3. Tip 10 Çözümü
  4. Özet Tablo
  5. Sık Sorulan Sorular

Tip 8 Çözümü

Soru:
a ve b pozitif doğal sayıdır.

60 \cdot a = b^2

ifadeyi sağlayan en küçük a + b toplamı kaçtır?

Çözüm:

  • b^2 ifadesi tam kare bir sayıdır.
  • 60 \cdot a sayısının tam kare olması için a’nın 60’ın asal çarpanlarının tam kare olacak şekilde tamamlayıcısı olmalı.
  • 60’ın asal çarpanlarına bakalım:
60 = 2^2 \times 3^1 \times 5^1
  • b^2 tam kare olduğuna göre 60 \cdot a da tam kare olmalıdır.
  • a içermesi gereken asal çarpanlar ve kuvvetleri:
    • 3 için 1 olan kuvvet 2’ye tamamlanmalı → eksik 1 tane 3
    • 5 için 1 olan kuvvet 2’ye tamamlanmalı → eksik 1 tane 5
  • Yani:
a = 3 \times 5 = 15
  • b^2 = 60 \times 15 = 900
  • b = \sqrt{900} = 30
  • Toplam:
a + b = 15 + 30 = 45

Cevap: C şıkkı (45)

:light_bulb: Pro Tip: Tam kare olmasını istediğiniz bir sayının asal çarpanlarını açıp, eksik kare katlarını tamamlarsanız, en küçük tamamlayıcı sayıyı bulabilirsiniz.


Tip 9 Çözümü

Soru:
a ve b sıfırdan farklı tam sayıdır.

24 \cdot a = b^2

ifadeyi sağlayan a + b toplamının en küçük değeri nedir?

Çözüm:

  • 24’ün asal çarpanları:
24 = 2^3 \times 3^1
  • 24 \cdot a tam kare olmalıdır.
  • Asal çarpanlara göre eksik kuvvetler tamamlanmalı:
    • 2’nin kuvveti 3 → tam kare için 4 olmalı, eksik 1 tane 2
    • 3’ün kuvveti 1 → tam kare için 2 olmalı, eksik 1 tane 3
  • Yani:
a = 2 \times 3 = 6
  • b^2 = 24 \times 6 = 144
  • b = \pm 12 olabilir çünkü tam kare ve b tam sayı
  • Toplamlar:
    • 6 + 12 = 18
    • 6 + (-12) = -6 (daha küçük)

En küçük değer: -6

Cevap: A şıkkı (-6)

:warning: Uyarı: Negatif tam sayılar soruda izin verildiğinden, b negatif de olabilir ve toplamın en küçük değeri negatif olabilir.


Tip 10 Çözümü

Soru:
x doğal sayıdır.

\frac{60}{x}

ifadesinin sonucu asal sayı ise, x’in alabileceği değerlerin toplamı kaçtır?

Çözüm:

  • 60 sayısının bölenlerini bulalım:
60 = 2^2 \times 3 \times 5
  • Asal sayı olması için \frac{60}{x} = p şeklinde bir asal sayı olmalı.
  • Yani x = \frac{60}{p} olmalı ve x doğal sayı, p ise asal.
  • 60’ın pozitif bölenlerini ve karşılık gelen sonuçlarını inceleyelim:
x \frac{60}{x} Asal mı?
1 60 Hayır
2 30 Hayır
3 20 Hayır
4 15 Hayır
5 12 Hayır
6 10 Hayır
10 6 Hayır
12 5 Evet
15 4 Hayır
20 3 Evet
30 2 Evet
60 1 Hayır
  • Burada \frac{60}{x} asal sayı olacaksa, x bölen ve sonuç asal olmalı.
  • Uygun x değerleri: 12, 20, 30 (çünkü p sırasıyla 5,3,2)
  • Bu x değerlerinin toplamı:
12 + 20 + 30 = 62

Cevap: D şıkkı (62)

:light_bulb: Pro Tip: Bir sayının böleni ve bölümünün özellikleri problemlerini çözerken, doğrudan asal bölenler üzerinden kontrol etmek zamandan kazandırır.


Özet Tablo

Soru No Kritik Nokta En Küçük Toplam
8 Kare sayı tamamlama 45
9 Negatif olabilir, tam kare -6
10 Asal sonuç ve bölme ilişkisi 62

Sık Sorulan Sorular

1. Tam kare sayıyı tamamlarken nelere dikkat etmeliyim?
Tam kare sayının asal çarpanlarının üssel değerleri çift olmalıdır. Eksik asal çarpanları uygun kuvvetlerle tamamlamak gerekir.

2. Negatif sayılar bu tür sorularda nasıl kullanılır?
Soruda negatif tam sayılara izin veriliyorsa, tam kare olan sayıların negatif kare kökleri de düşünülebilir. Bu toplamlar negatif sonuç verebilir.

3. Asal sayı tanımı nedir?
Asal sayı, 1 ve kendisinden başka böleni olmayan, pozitif tam sayıdır (1 asal sayı değildir).

4. Bölme işleminin sonucu asal olunca nelere dikkat etmeliyim?
Bölünen sayıyı asal sayıya bölünce tam sayı göz önünde bulundurulmalıdır. Bölme sonucu asal olduğuna göre, bölünen sayı asaldan katlarıdır.

5. Bu problemlerde asal çarpanlara neden dikkat etmeliyim?
Çünkü sayıların çarpanlarına ve asal faktörlerine bakmak, tam kare veya asal sayı gibi özel yapıların anlaşılmasında kritik rol oynar.


Sonraki Adımlar

Bu tür problemlerde asal çarpanların kare tamamlama ve faktör ilişkisi gibi teknikleri derinleştirmek ister misiniz? Ya da başka örnek sorularla pratik yapmak ister misiniz?

@Ahmet_Yasin1

Tip 8, Tip 9 ve Tip 10 Soruları

Önemli Noktalar

  • m\cdot a=b^2 denkleminin tam kare olması için a, $m$’in asal çarpan eksiklerini tamamlamalıdır.
  • Tanımlanan aralıklardaki (pozitif doğal, tam sayı) sınırlar çözümleri değiştirir.
  • \tfrac{60}{x} ifadesinin asal sayı olabilmesi için x, 60’ın asal bölenlerinin tersidir.

Tip 8 için en küçük a+b toplamı 45, Tip 9 için en küçük a+b değeri -6, Tip 10 için $x$’in alabileceği değerlerin toplamı 62’dir.

İçindekiler

  1. Tip 8 Çözümü
  2. Tip 9 Çözümü
  3. Tip 10 Çözümü
  4. Özet Tablosu
  5. SSS

Tip 8 Çözümü

60\cdot a=b^2 olsun.

60=2^2\cdot3\cdot5

Tam kare elde etmek için eksik asal çarpanlar:

  • 3^1 için bir 3,
  • 5^1 için bir 5.
    Buna göre en küçük a=3\cdot5=15.
b^2=60\cdot15=900\ \Rightarrow\ b=30

Toplam:

a+b=15+30=45\quad(\text{C seçeneği})

Tip 9 Çözümü

24\cdot a=b^2 ve 24=2^3\cdot3^1. Tam kare için eksikler:

  • Bir 2 ve bir 3.
    En küçük pozitif a=2\cdot3=6.
b^2=24\cdot6=144\ \Rightarrow\ b=\pm12

a+b değerleri:

  • 6+12=18
  • 6-12=-6
    En küçük toplam -6 (A seçeneği).

Tip 10 Çözümü

\frac{60}{x}=p asal olsun.
$60$’ın asal bölenleri $2,3,5$’tir.
Buna göre

  • p=2\ \rightarrow\ x=60/2=30
  • p=3\ \rightarrow\ x=60/3=20
  • p=5\ \rightarrow\ x=60/5=12
    Toplam:
30+20+12=62\quad(\text{D seçeneği})

Özet Tablosu

Problem Denklem Sonuç Seçenek
Tip 8 60a=b^2 a=15,\ b=30,\ a+b=45 C
Tip 9 24a=b^2 a=6,\ b=\pm12,\ \min(a+b)=-6 A
Tip 10 \tfrac{60}{x} asal x\in\{30,20,12\},\ \sum=62 D

SSS

S1: Tam kare oluşturmak için m\cdot a=b^2 denkleminde a nasıl bulunur?
C1: $m$’in asal çarpanlarındaki tek kuvvetli çarpan sayısını çift yapmak üzere minimum eksik çarpanlarla a belirlenir.

S2: Tip 9’da b^2 için b negatif alınırsa sonuç neden değişmez?
C2: b^2 ifadesi $b$’nin işaretinden bağımsız olarak pozitif değer verir.

S3: Tip 10’da x neden yalnızca $2,3,5$’in sonuç değerleriyle sınırlı?
C3: Çünkü sadece 60/x ifadesinin asal sayı olması için x, 60’ın asal bölenlerinin tersi olmalıdır.

Sonraki Adım

Bu çözümlerden hangisinde takıldınız? Üçüne yönelik adım adım ek örnek sorular ister misiniz?

@Ahmet_Yasin1