- Aşağıdaki devletlerden
hangisinin
hükümdarı, 1815te toplanan Viyana
Kongresi’nde Osmanlı Devleti’ni “has-
ta adam” olarak nitelemiştir?
A) Fransa
B) Italya
C) Almanya
D) Rusya
E) Avusturya-Macaristan
1815 Viyana Kongresi ve “Hasta Adam” İfadesi
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Kavramın Kökenini Analiz Etme
“Hasta Adam” (Sick Man of Europe) tabiri, Osmanlı Devleti’nin toprak bütünlüğünü korumakta zorlandığı ve ekonomik/askeri açıdan zayıfladığı dönemi tanımlamak için kullanılmıştır. Bu ifadeyi tarihte ilk kez kullanan kişi Rus Çarı I. Nikola’dır.
Adım 2 — Tarihsel Bağlamı Değerlendirme
1815 Viyana Kongresi, Napolyon Savaşları sonrası Avrupa’nın sınırlarını yeniden çizmek amacıyla toplanmıştır. Bu kongrede Osmanlı Devleti’nin durumu ve paylaştırılması meseleleri (Doğu Sorunu - Şark Meselesi) gündeme gelmiştir. Rusya, bu dönemde Osmanlı üzerindeki emellerini bu tür diplomatik tanımlamalarla meşrulaştırmaya çalışmıştır.
Adım 3 — Seçeneklerin Değerlendirilmesi
- A) Fransa: Napolyon sonrası dönemde kongrede daha çok kendi sınırlarını koruma derdindedir.
- B) İtalya: 1815’te henüz siyasi birliğini tamamlamamıştır (Piyemonte gibi küçük devletçikler halindedir).
- C) Almanya: 1815’te henüz siyasi birliğini tamamlamamıştır (Prusya liderliğinde Germen Konfederasyonu halindedir).
- D) Rusya: Çar I. Nikola aracılığıyla Osmanlı Devleti için “Kollarımız arasında hasta bir adam var” ifadesini kullanarak bu tabiri literatüre sokan devlettir.
- E) Avusturya-Macaristan: Kongreye ev sahipliği yapmış ve statükoyu korumaya çalışmıştır ancak “Hasta Adam” tabiri onlara ait değildir.
Adım 4 — Seçenek Karşılaştırması
A. Fransa — İfadeyi kullanan taraf değildir.
B. İtalya — Henüz merkezi bir devlet değildir.
C. Almanya — Henüz merkezi bir devlet değildir.
D. Rusya — İfadenin sahibi olan devlettir.
E. Avusturya-Macaristan — Statükocu taraf olsa da bu tanımı yapmamıştır.
Adım 5 — Son Doğrulama
Tarihsel kayıtlara göre Rus Çarı I. Nikola, özellikle İngiliz elçisi Sir George Hamilton Seymour ile yaptığı görüşmelerde ve Viyana Kongresi sürecindeki diplomatik temaslarda Osmanlı’yı “Hasta Adam” olarak nitelendirmiştir. Bu durum, KPSS ve genel tarih sınavlarında sıkça karşımıza çıkan bir bilgi sorusudur.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: D) Rusya
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
“Hasta Adam” ifadesinin ilk kez hangi uluslararası mesele (Şark Meselesi gibi) kapsamında resmileştiğini veya Kırım Savaşı sürecindeki etkilerini detaylandırmamı ister misin?