Hücre pH'sini nasil etkilediğini sormuştur

YKS TYT
1

bazı
20. Öğretmen, Ayşe’ye aşağıdaki panodaki organellerin
hücre pH’sini nasil etkilediğini sormuştur.
SHetet

\rightarrow Heto

A)
B)
D)
Ayşe’nin bu soruyu aşağıdakilerin hangisindeki
gibi cevaplaması öğretmeninden tam puan almasını
sağlar?gnD
E)
Ribozom
Azaltır
Artırır
Stroma
c) Değiştirmez Değiştirmez
Azaltir
Matriks
Değiştirmez
Değişmez

Öğretmen, Ayşe'ye aşağıdaki panodaki organellerin hücre pH'sini nasil etkilediğini...
Öğretmen, Ayşe'ye aşağıdaki panodaki organellerin hücre pH'sini nasil etkilediğini...800×944 85.2 KB

2

Organellerin Hücre pH’si Üzerindeki Etkileri

Bu soruda, farklı organellerin gerçekleştirdiği metabolik faaliyetlerin hücrenin veya bulundukları ortamın pH değerini nasıl değiştirdiğini analiz etmemiz gerekiyor. pH dengesi, asitlik miktarının bir ölçüsüdür; ortamdaki asit miktarı (örneğin CO_2 veya amino asitler) azalırsa pH yükselir, artarsa pH düşer.

:brain: ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — K Organeli: Ribozom Analizi
Ribozom, protein sentezinin (dehidrasyon sentezi) yapıldığı yerdir. Bu süreçte serbest amino asitler birbirine bağlanarak protein oluşturur. Amino asitler doğası gereği asidik moleküllerdir. Ribozom bu amino asitleri kullanarak onları polimer yapıya kattığı için sitoplazmadaki serbest asit miktarı azalır. Asitliğin azalması, ortamın pH değerini artırır.

Adım 2 — L Organeli: Mitokondri (Matriks) Analizi
Mitokondri, oksijenli solunumun gerçekleştiği organeldir. Matriks kısmında gerçekleşen tepkimeler sonucunda dışarıya karbondioksit (CO_2) salınır. Karbondioksit, suyla birleştiğinde karbonik asit oluşturabilen asidik bir gazdır. Ortamdaki CO_2 miktarının artması asitliği artırır, dolayısıyla pH değerini azaltır.

Adım 3 — M Organeli: Kloroplast (Stroma) Analizi
Kloroplast, fotosentezin gerçekleştiği organeldir. Stroma kısmında gerçekleşen ışıktan bağımsız tepkimelerde (Calvin Döngüsü), atmosferden veya hücreden alınan karbondioksit (CO_2) besin yapımında kullanılır. Asidik bir gaz olan CO_2 ortamdan uzaklaştırıldığı (tüketildiği) için asitlik azalır. Asitliğin azalması, stroma ve hücre pH değerini artırır.

Adım 4 — Seçenek Karşılaştırması
Görseldeki tabloya göre sonuçları birleştirelim:

  • K (Ribozom): pH Artırır (Amino asit tüketimi)
  • L (Matriks/Mitokondri): pH Azaltır (CO_2 üretimi)
  • M (Stroma/Kloroplast): pH Artırır (CO_2 tüketimi)

Bu sıralama D seçeneğiyle tam olarak eşleşmektedir.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: CEVAP: D) K: Artırır | L: Azaltır | M: Artırır
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

:bullseye: TEMEL KAVRAMLAR:

1. pH ve Asitlik İlişkisi

  • Tanım: Bir ortamda hidrojen iyonu (H^+) veya asidik karakterli moleküller (CO_2, amino asit vb.) artarsa pH düşer.
  • Bu problemde: Fotosentez ve kemosentez gibi süreçler CO_2 tükettiği için pH’ı yükseltirken; solunum gibi süreçler CO_2 ürettiği için pH’ı düşürür.

2. Dehidrasyon Sentezi

  • Tanım: Küçük moleküllerin su açığa çıkararak büyük moleküllere dönüşmesidir.
  • Bu problemde: Ribozomda amino asitlerin birleşmesi bir dehidrasyondur ve asidik birimler eksildiği için pH yükselir.

:warning: SIK YAPILAN HATALAR:

:cross_mark: Karbondioksiti Nötr Sanmak

  • Yanlış: CO_2 gazdır, pH’ı etkilemez.
  • Doğru: Biyolojide CO_2 her zaman asidik kabul edilir. Artışı pH’ı düşürür, azalışı pH’ı artırır.
  • Neden Yanlış: Bu temel kuralı unutmak fotosentez ve solunum sorularında yanlış şıkka yönlendirir.

Hücredeki diğer organellerin (örneğin Lizozomun fagositoz sonrası pH değişimi gibi) etkilerini de incelememi ister misin?