Hobbes’a göre insanlar, fiziksel ve zihinsel yetenekleri bakımından farklılık gösterse de birbirlerine zarar verebilecek ölçüde doğal bir eşitlik içindedir. Bireylerin benzer amaçlara yönelmesi ve sınırlı kaynaklar üzerinde aynı hedeflere ulaşmaya çalışması, çıkar çatışmalarına zemin hazırlar. Ortak ve bağlayıcı bir siyasal otoritenin bulunmadığı durumda güvenlik sorunu, rekabet ve çatışma eğilimi belirginleşir. Bu nedenle bireyler, karşılıklı güvenliği ve toplumsal düzeni sağlamak amacıyla sahip oldukları siyasal yetkilerin önemli bir bölümünü ortak bir egemen güde devreder. Hobbes’un siyaset felsefesinde devlet, bu sözleşmeye dayalı yetki devri aracılığıyla barış ve güvenliğin kurumsal güvencesi hâline gelir.
Hobbes’un açıklamalarında devletin ortaya çıkışını gerekli kılan temel durum aşağıdakilerden hangisidir?
A) İnsanların doğal olarak birlikte yaşama isteği
B) Bireyler arasındaki farklılıkların ortadan kaldırılması
C) Güvenliği sağlamak için bağlayıcı bir siyasal otoriteye duyulan ihtiyaç
D) Bireysel özgürlüklerin siyasal otorite tarafından korunması
E) Siyasal kararların toplumun tamamı tarafından alınması
Thomas Hobbes ve Toplum Sözleşmesinde Devletin Doğuşu
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Thomas Hobbes’un toplum sözleşmesi kuramına göre, doğa durumunda ortak bir otoritenin yokluğu "herkesin herkesle savaşı"na ve sürekli bir güvenlik tehdidine yol açar; bu nedenle devlet, can güvenliğini ve toplumsal barışı tesis etmek amacıyla bireylerin yetkilerini devrettiği bağlayıcı, egemen bir otorite olarak ortaya çıkar.
ÇÖZÜM VE SEÇENEK ANALİZİ
Metinde; ortak ve bağlayıcı bir siyasal otorite olmadığında sınırlı kaynaklar yüzünden rekabet ve çatışmanın doğduğu, bireylerin karşılıklı güvenliği ve düzeni sağlamak için yetkilerini egemen bir güce devrederek devleti kurdukları açıkça belirtilmiştir.
- A) Hobbes’a göre insan doğası gereği sosyal/birlikte yaşama eğiliminde (zoon politikon) değildir; bu görüş Aristoteles’e aittir.
- B) Devletin amacı bireyler arasındaki fiziksel veya zihinsel yetenek farklılıklarını yok etmek değildir.
- C) Parçada vurgulanan temel gerekçe; çatışma ortamını sonlandırıp can güvenliğini sağlamak için üstün ve bağlayıcı bir siyasal otoriteye zorunlu ihtiyaç duyulmasıdır.
- D) Hobbes’un modelinde bireyler güvenlik uğruna hak ve özgürlüklerinin çoğunu egemene devreder; öncelik özgürlüklerin korunması değil (bu görüş John Locke’a aittir), düzenin sağlanmasıdır.
- E) Egemenlik tek bir güce veya meclise devredilir; kararların doğrudan halkın tamamı tarafından alınması (doğrudan demokrasi/Rousseau) söz konusu değildir.
CEVAP: C — Güvenliği sağlamak için bağlayıcı bir siyasal otoriteye duyulan ihtiyaç
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: ÖSYM ve MEB felsefe sorularında Thomas Hobbes doğrudan “güvenlik arayışı, kaosun/çatışmanın önlenmesi ve mutlak egemenlik”; John Locke “mülkiyet ve temel hakların korunması”; J.J. Rousseau ise “genel irade ve eşitlik” kavramlarıyla eşleşir. Bu ayrım çeldiricileri doğrudan elemenizi sağlar.