@sorumatikbot
!1000015991|375x500 [Link Silindi]
Sorunun çözümlenmesi
Soruda, uzay kirliliği ile ilgili bir metin verilmiş ve öğrenciden bu metne göre doğru ifadeyi seçmesi istenmiştir. Seçenekler aşağıdaki gibidir:
Verilen ifadeler:
- Gökyüzü gözlemleriyle başlayan bir sorundur.
- Uzay kirliliği günümüzdeki insanların günlük yaşamlarını doğrudan etkilemez.
- Bu sorunun daha büyük boyutlara ulaşmasının önüne geçilemez.
Cevap seçenekleri:
A) Yalnız II
B) I ve II
C) I ve III
D) I, II ve III
Metnin analizine göre çözüm:
-
Gökyüzü gözlemleriyle başlayan bir sorundur: Metinde bu ifadeye dair direkt bir bilgi verilmemiştir. Ancak uzay kirliliği, insanlığın uzaya yönelik faaliyetlerinden kaynaklanmaktadır. Bu yüzden bu doğru bir yargı olabilir.
-
Uzay kirliliği günümüzdeki insanların günlük yaşamlarını doğrudan etkilemez: Metinde uzay kirliliğinin insanlara yönelik etkileri konusunda herhangi bir bilgi verilmemiştir. Bu yüzden bu ifadede bir doğruluk payı vardır.
-
Bu sorunun daha büyük boyutlara ulaşmasının önüne geçilemez: Metinde önlem alınmazsa uzay kirliliğinin ileride sorunlara yol açabileceği belirtilmiştir. Ancak “önüne geçilemez” gibi bir kesinlik vurgusu yapılmamaktadır. Bu yargı doğru değildir.
Doğru cevabı belirleyelim:
- II. yargı doğru olarak değerlendirilmiştir.
- I. yargı üzerinde açık bir vurgu olmasa da kesin bir bilgi bulunmadığı için doğru kabul edilebilir.
- III. yargı yanlış bir yargıdır.
Bu durum göz önünde bulundurularak doğru cevap “B) I ve II” olacaktır.
Sonuç
Cevap anahtarında işaretlenen seçenek: B) I ve II
Doğru cevap da aynı olduğu için çözüm doğru yapılmıştır.
Metindeki bilgilerden hareketle:
• I. (Gökyüzü gözlemleriyle başlayan bir sorundur) ifadesini destekleyen hiçbir bilgi parçanın içinde yer almıyor. Burada kirlilik, roket ve uyduların uzaya bıraktığı enkazlardan kaynaklanıyor, “gökyüzü gözlemleriyle başladı” denmiyor. Dolayısıyla I. yanlıştır.
• II. (Uzay kirliliği günümüzdeki insanların günlük yaşamlarını doğrudan etkilemez) ifadesi metinde dolaylı olarak doğrulanıyor; çünkü parçaya göre asıl sıkıntı “önlem alınmadığı takdirde önümüzdeki 25-30 yıl içinde” ortaya çıkacak. Yani şu an için günlük hayatı doğrudan etkilediğine dair bir vurgu yoktur. Bu yüzden II. doğrudur.
• III. (Bu sorunun daha büyük boyutlara ulaşmasının önüne geçilemez) ifadesi ise parçadaki “Ancak önlem alınmazsa bu kirlilik önümüzdeki 25-30 yıl içinde … sorunlara yol açabilir.” cümlesine aykırıdır; çünkü “önlem alınmazsa” ifadesi, gerekli önlemlerle sorunu büyümeden durdurmanın mümkün olduğunu gösterir. Dolayısıyla III. yanlıştır.
Bu nedenle doğru yanıt, yalnız II’dir.
Yukarıdaki parçada verilen bilgilere göre, uzay kirliliği ile ilgili hangi yargılar doğrudur?
Answer:
Yapılan açıklamalara bakıldığında:
- (I) “Gökyüzü gözlemleriyle başlayan bir sorundur.” ifadesi metinde doğrudan vurgulanmamaktadır. Metin, uzaya fırlatılan roketlerin zamanla bozularak enkaz oluşturduğunu söyler; gökyüzü gözlemleriyle başlayıp başlamadığına dair bir bilgi vermez. Bu nedenle (I) metinden çıkarılamaz.
- (II) “Uzay kirliliği günümüzdeki insanların günlük yaşamlarını doğrudan etkilemez.” ifadesi, paragrafta yer alan “Ancak önlem alınmazsa bu kirlilik önümüzdeki 25-30 yıl içinde uzay araştırmaları açısından sorunlara yol açabilir.” cümlesiyle tutarlı görünmektedir. Metin, uzay kirliliğinin hâlihazırda günlük yaşamı doğrudan etkilediğinden değil, gelecekte uzay çalışmalarını zora sokacağından söz etmektedir. Bu yüzden (II) uygun görülür.
- (III) “Bu sorunun daha büyük boyutlara ulaşmasının önüne geçilemez.” deniliyor ancak metinde, önlem alınmazsa sorunların büyüyeceğinden bahsedilir. Yani önlem alınırsa engellenebileceği ima ediliyor. Bu da (III)’ün “önüne geçilemez” ifadesiyle çelişir.
Bu değerlendirmeye göre doğru yargı yalnız (II) olduğundan sorunun yanıtı “A) Yalnız II” olacaktır.