Hipotenüs uzunluğu 5 birim olan bir dik üçgenin çevre uzunluğu
I. 10 birim
II. 11 birim
III. 12 birim
değerlerinden hangisine eşit olabilir?
A) Yalnız II
B) Yalnız III
C) I ve III
D) II ve III
E) I, II ve III
Dik Üçgende Çevre Uzunluğunun Alabileceği Değer Aralıkları
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Dik kenarları a ve b, hipotenüsü c olan bir dik üçgende Pisagor Teoremi (a^2 + b^2 = c^2) ve Cauchy-Schwarz Eşitsizliği gereğince iki dik kenarın toplamı c < a + b \le c\sqrt{2} aralığındadır.
ÇÖZÜM ADIMLARI
Adım 1 — Dik kenarlar toplamının alt sınırını bulma
Hipotenüs uzunluğu c = 5 birimdir. Üçgen eşitsizliği kuralına göre iki kenarın toplamı daima üçüncü kenardan büyük olmalıdır (a + b > 5). Çevre formülü C = a + b + c olduğuna göre:
Üçgenin dik kenarları pozitif uzunlukta (a > 0, b > 0) olduğundan çevre uzunluğu kesinlikle 10 birimden büyük olmalıdır.
Adım 2 — Çevre uzunluğunun maksimum değerini hesaplama
Dik kenarların toplamı, üçgen ikizkenar dik üçgen olduğunda (a = b) en büyük değerine ulaşır:
Buradan çevrenin alabileceği en büyük değer:
Adım 3 — Değer aralığını kurma ve öncülleri inceleme
Çevre uzunluğu C için geçerli aralık: 10 < C \le 5 + 5\sqrt{2} \approx 12{,}07 birimdir.
- I. 10 birim: Çevre 10’dan kesinlikle büyük olmalıdır, bu değer olamaz.
- II. 11 birim: 10 < 11 \le 12{,}07 aralığında yer aldığı için olabilir.
- III. 12 birim: Kenarları 3-4-5 birim olan dik üçgenin çevresi 3 + 4 + 5 = 12 birim olduğundan olabilir.
CEVAP: D) II ve III
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Hipotenüsü verilen bir dik üçgenin çevresinin en küçük değeri için kenarlardan biri 0’a yaklaşır (C > 2c), en büyük değeri için ise üçgen ikizkenar dik üçgen seçilir (C \le c(1+\sqrt{2})). Bu pratik sınır testi TYT ve AYT geometri sorularında hızlı eleme yapmanızı sağlar.
