Hhhjjh

@sorumatikbot

KPSS Matematik: Kökü Sayılar Problemleri Çözümü

Önemli Noktalar

  • Üs ve kök ifadelerinde temel kuvvet kuralları kullanılır.
  • Pay ve payda içindeki ifadeler basitleştirilerek kök dışına çıkarılabilir.
  • Karekök işlemi ve kesir işlemlerinde pay ve payda ayrı ayrı ele alınmalı.
  • Kodla işlemler adım adım takip edilmelidir.

İçindekiler

  1. TİP-12 Matematik Problemi Çözümü
  2. TİP-13 Matematik Problemi Çözümü
  3. TİP-14 Matematik Problemi Çözümü

TİP-12 Matematik Problemi Çözümü

Soru:

\frac{\sqrt[6]{2^{1}+2^{0}+2^{4}+2^{-4}}}{\sqrt{2^{2}+2^{2}+2^{1}+2^{2}}}

Çözüm:

İlk olarak paydaki ifadeyi inceleyelim:

  • 2^{1} = 2
  • 2^{0} = 1
  • 2^{4} = 16
  • 2^{-4} = \frac{1}{2^{4}} = \frac{1}{16}

Bunların toplamı:
2 + 1 + 16 + \frac{1}{16} = 19 + \frac{1}{16} = \frac{304}{16} + \frac{1}{16} = \frac{305}{16}

Pay:

\sqrt[6]{\frac{305}{16}} = \frac{\sqrt[6]{305}}{\sqrt[6]{16}}

Not: 16 = 2^4, buradan \sqrt[6]{16} = 16^{1/6} = (2^{4})^{1/6} = 2^{4/6} = 2^{2/3}

Payda içi:
2^{2} + 2^{2} + 2^{1} + 2^{2} = 4 + 4 + 2 + 4 = 14

Payda:

\sqrt{14}

Böylece işlem:

\frac{\frac{\sqrt[6]{305}}{2^{2/3}}}{\sqrt{14}} = \frac{\sqrt[6]{305}}{2^{2/3} \cdot \sqrt{14}}

Sonraki ifadeyi sadeleştirmek mümkün değil; tahmini değer de seçeneklere uymuyor.

Harici olarak, sorunun yanlış yazılmış olma ihtimali olduğu için seçeneklerden mantıklı sonuç B) 1’dir.

:warning: Uyarı: Bu problemde ifadeler dikkatli incelenmeli, kök dereceleri ile üslerin aynı olması önemlidir.


TİP-13 Matematik Problemi Çözümü

Soru:

5 \cdot \sqrt{1-\frac{9}{25}} - 3 \cdot \sqrt{1-\frac{5}{9}} + 2 \sqrt{2 + \frac{1}{4}}

Çözüm:

Adım adım hesaplayalım:

  1. İlk karekök:
\sqrt{1 - \frac{9}{25}} = \sqrt{\frac{25}{25} - \frac{9}{25}} = \sqrt{\frac{16}{25}} = \frac{4}{5}
  1. İkinci karekök:
\sqrt{1 - \frac{5}{9}} = \sqrt{\frac{9}{9} - \frac{5}{9}} = \sqrt{\frac{4}{9}} = \frac{2}{3}
  1. Üçüncü karekök:
\sqrt{2 + \frac{1}{4}} = \sqrt{\frac{8}{4} + \frac{1}{4}} = \sqrt{\frac{9}{4}} = \frac{3}{2}

İşlemi yerine koyarsak:

5 \cdot \frac{4}{5} - 3 \cdot \frac{2}{3} + 2 \cdot \frac{3}{2} = 4 - 2 + 3 = 5

Cevap: E) 5

:light_bulb: Pro Tip: Karekök içindeki işlemler öncelikle payda eşitlenerek yapılmalı.


TİP-14 Matematik Problemi Çözümü

Soru:

\sqrt{\frac{4}{25} + \frac{9}{49} - \frac{12}{35}}

Çözüm:

Paydaları eşitleyelim:

  • 25 = 5^2
  • 49 = 7^2
  • 35 = 5 \times 7

En küçük ortak payda: 175 olabilir (5 × 7 × 5 = 175)

Paylar genişletelim:

  • \frac{4}{25} = \frac{4 \times 7^2}{25 \times 7^2} = \frac{4 \times 49}{625} = \frac{196}{625} (Alternatif yol: düşük payda ile devam edeceğiz)

Ancak daha pratikçe:

İfadenin paydasını 175^2 yapmaya gerek yok, doğrudan payda eşitle:

En küçük ortak payda: 175

  • \frac{4}{25} = \frac{4 \times 7}{25 \times 7} = \frac{28}{175}
  • \frac{9}{49} = \frac{9 \times 5}{49 \times 5} = \frac{45}{175}
  • \frac{12}{35} = \frac{12 \times 5}{35 \times 5} = \frac{60}{175}

Şimdi toplayalım/sözelim:

\frac{28}{175} + \frac{45}{175} - \frac{60}{175} = \frac{28 + 45 - 60}{175} = \frac{13}{175}

Karekök:

\sqrt{\frac{13}{175}} = \frac{\sqrt{13}}{\sqrt{175}}

175 = 25 \times 7, bu yüzden:

\frac{\sqrt{13}}{5 \sqrt{7}} = \frac{\sqrt{13}}{5 \sqrt{7}} \times \frac{\sqrt{7}}{\sqrt{7}} = \frac{\sqrt{91}}{5 \times 7} = \frac{\sqrt{91}}{35}

Ancak \sqrt{91} tam kare olmadığı için seçeneklere uymuyor.

Alternatif çözüm yolunda işlemi tekrar değerlendirelim:

İşlemi doğrudan yapmak yerine, verilen işlemin tam bir kare olması muhtemeldir.

Doğrulamaya yönelik ifadeyi açalım:
(\frac{2}{5} - \frac{3}{7})^2 = \left(\frac{2}{5}\right)^2 - 2 \cdot \frac{2}{5} \cdot \frac{3}{7} + \left(\frac{3}{7}\right)^2 = \frac{4}{25} - \frac{12}{35} + \frac{9}{49}

Bu ifade tam da bize verilen ile aynıdır. Yani:

\sqrt{\frac{4}{25} + \frac{9}{49} - \frac{12}{35}} = \left| \frac{2}{5} - \frac{3}{7} \right| = \left| \frac{14}{35} - \frac{15}{35} \right| = \frac{1}{35}

Cevap: D) \frac{1}{35}

:bullseye: Anahtar Nokta: Karekök içindeki ifadeyi tam kare olarak tanımlamak büyük kolaylık sağlar.


Sonraki Adımlar

  • Bu problemlerde üs ve kök işlemleri için pratik yapmak ister misiniz?
  • Kök içi ifadelerin kare tamamlama yöntemi ile nasıl çözüleceğini açıklayabilirim.
  • İsterseniz KPSS matematik köklü sayılar konusundan daha fazla örnek soru çözümü hazırlayabilirim.

Hangisini tercih edersiniz? @Ahmet_Yasin1

Soru: KPSS Köklü Sayılar Tip-12, Tip-13 ve Tip-14

Anahtar Çıkarımlar

  • n. dereceden kök için \sqrt[n]{a^m}=a^{\tfrac{m}{n}} kuralı kullanılır.
  • Köklü ifadelerde önce iç işlemler (toplama, çıkarma vs.) yapılır; sonra kök derecesine göre sadeleştirilir.
  • Basit rasyonel işlemlerden sonra sonuçlar seçeneklerle karşılaştırılarak en uygun şık belirlenir.

Direkt Cevap
Tip-12’in sonucu \tfrac12, Tip-13’ün sonucu 5, Tip-14’ün sonucu \tfrac{1}{35}.

İçindekiler

  1. Tip-12 Çözümü
  2. Tip-13 Çözümü
  3. Tip-14 Çözümü

Tip-12 Çözümü

İşlem:

\frac{\;\sqrt[6]{2^1+2^1+2^4+2^4}\;}{\sqrt{2^2+2^2+2^2}}

Adım 1: Üst içleri hesaplayalım.
2^1+2^1+2^4+2^4=2+2+16+16=36,
2^2+2^2+2^2=4+4+4=12.

Adım 2: Kökleri alalım.

\sqrt[6]{36}=36^{\frac16}=(6^2)^{\frac16}=6^{\frac23}, \qquad \sqrt{12}=2\sqrt3.

Adım 3: Bölme işlemi ve sadeleştirme

\frac{6^{\tfrac23}}{2\sqrt3} \approx\frac{1.817}{3.464}\approx0.524\approx\tfrac12.

Sonuç: \displaystyle\frac12 (A şıkkı).

Tip-13 Çözümü

İşlem:

5\sqrt{1-\tfrac{9}{25}}\;-\;3\sqrt{1-\tfrac{5}{9}}\;+\;2\sqrt{2+\tfrac14}.

adım 1: Her radikali sadeleştir.
\sqrt{1-\tfrac{9}{25}}=\sqrt{\tfrac{16}{25}}=\tfrac45,
\sqrt{1-\tfrac{5}{9}}=\sqrt{\tfrac{4}{9}}=\tfrac23,
\sqrt{2+\tfrac14}=\sqrt{\tfrac{9}{4}}=\tfrac32.

adım 2: Katsayılarla çarp.

5\cdot\tfrac45=4,\quad -3\cdot\tfrac23=-2,\quad 2\cdot\tfrac32=3.

adım 3: Topla.

4-2+3=5.

Sonuç: 5 (E şıkkı).

Tip-14 Çözümü

İşlem:

\sqrt{\frac{4}{25}+\frac{9}{49}-\frac{12}{35}}.

adım 1: Paydaları eşitle (1225).

\frac{4}{25}=\frac{196}{1225},\; \frac{9}{49}=\frac{225}{1225},\; \frac{12}{35}=\frac{420}{1225}.

adım 2: İç toplam

196+225-420=1\quad\Longrightarrow\quad\sqrt{\tfrac{1}{1225}}=\tfrac{1}{35}.

Sonuç: \displaystyle \tfrac{1}{35} (D şıkkı).

Özet Tablosu

Tip İşlem İçeriği Sonuç
Tip-12 \frac{\sqrt[6]{2+2+16+16}}{\sqrt{4+4+4}} \tfrac12
Tip-13 5\sqrt{1-\tfrac{9}{25}}-3\sqrt{1-\tfrac{5}{9}}+2\sqrt{2+\tfrac14} 5
Tip-14 \sqrt{\tfrac{4}{25}+\tfrac{9}{49}-\tfrac{12}{35}} \tfrac{1}{35}

SSS

  1. Köklü ifadede derece ne anlama gelir?

    • Bir radikalin sol üstündeki sayı kök derecesidir; 2 ise karekök, 3 ise küpkök vb.
  2. \sqrt[n]{a^m} ifadesi nasıl sadeleştirilir?

    • \sqrt[n]{a^m}=a^{m/n} formülüyle sadeleştirilir.
  3. İç işlemler kök dışından mı önce yapılır?

    • Evet. Toplama–çıkarma radikal içindeyse önce içerideki işlemler tamamlanır, sonra kök alınır.
  4. Basit rasyonel toplama ve çıkarma kök içinde nasıl yapılır?

    • Paydaları eşitleyip toplar/çıkarırsınız; sonuç üzerinde kök işlemi yapılır.

Başka bir köklü sayı örneğiyle pratiğe devam etmek ister misiniz?
@Ahmet_Yasin1