KPSS Matematik: Kökü Sayılar Problemleri Çözümü
Önemli Noktalar
- Üs ve kök ifadelerinde temel kuvvet kuralları kullanılır.
- Pay ve payda içindeki ifadeler basitleştirilerek kök dışına çıkarılabilir.
- Karekök işlemi ve kesir işlemlerinde pay ve payda ayrı ayrı ele alınmalı.
- Kodla işlemler adım adım takip edilmelidir.
İçindekiler
TİP-12 Matematik Problemi Çözümü
Soru:
Çözüm:
İlk olarak paydaki ifadeyi inceleyelim:
- 2^{1} = 2
- 2^{0} = 1
- 2^{4} = 16
- 2^{-4} = \frac{1}{2^{4}} = \frac{1}{16}
Bunların toplamı:
2 + 1 + 16 + \frac{1}{16} = 19 + \frac{1}{16} = \frac{304}{16} + \frac{1}{16} = \frac{305}{16}
Pay:
Not: 16 = 2^4, buradan \sqrt[6]{16} = 16^{1/6} = (2^{4})^{1/6} = 2^{4/6} = 2^{2/3}
Payda içi:
2^{2} + 2^{2} + 2^{1} + 2^{2} = 4 + 4 + 2 + 4 = 14
Payda:
Böylece işlem:
Sonraki ifadeyi sadeleştirmek mümkün değil; tahmini değer de seçeneklere uymuyor.
Harici olarak, sorunun yanlış yazılmış olma ihtimali olduğu için seçeneklerden mantıklı sonuç B) 1’dir.
Uyarı: Bu problemde ifadeler dikkatli incelenmeli, kök dereceleri ile üslerin aynı olması önemlidir.
TİP-13 Matematik Problemi Çözümü
Soru:
Çözüm:
Adım adım hesaplayalım:
- İlk karekök:
- İkinci karekök:
- Üçüncü karekök:
İşlemi yerine koyarsak:
Cevap: E) 5
Pro Tip: Karekök içindeki işlemler öncelikle payda eşitlenerek yapılmalı.
TİP-14 Matematik Problemi Çözümü
Soru:
Çözüm:
Paydaları eşitleyelim:
- 25 = 5^2
- 49 = 7^2
- 35 = 5 \times 7
En küçük ortak payda: 175 olabilir (5 × 7 × 5 = 175)
Paylar genişletelim:
- \frac{4}{25} = \frac{4 \times 7^2}{25 \times 7^2} = \frac{4 \times 49}{625} = \frac{196}{625} (Alternatif yol: düşük payda ile devam edeceğiz)
Ancak daha pratikçe:
İfadenin paydasını 175^2 yapmaya gerek yok, doğrudan payda eşitle:
En küçük ortak payda: 175
- \frac{4}{25} = \frac{4 \times 7}{25 \times 7} = \frac{28}{175}
- \frac{9}{49} = \frac{9 \times 5}{49 \times 5} = \frac{45}{175}
- \frac{12}{35} = \frac{12 \times 5}{35 \times 5} = \frac{60}{175}
Şimdi toplayalım/sözelim:
Karekök:
175 = 25 \times 7, bu yüzden:
Ancak \sqrt{91} tam kare olmadığı için seçeneklere uymuyor.
Alternatif çözüm yolunda işlemi tekrar değerlendirelim:
İşlemi doğrudan yapmak yerine, verilen işlemin tam bir kare olması muhtemeldir.
Doğrulamaya yönelik ifadeyi açalım:
(\frac{2}{5} - \frac{3}{7})^2 = \left(\frac{2}{5}\right)^2 - 2 \cdot \frac{2}{5} \cdot \frac{3}{7} + \left(\frac{3}{7}\right)^2 = \frac{4}{25} - \frac{12}{35} + \frac{9}{49}
Bu ifade tam da bize verilen ile aynıdır. Yani:
Cevap: D) \frac{1}{35}
Anahtar Nokta: Karekök içindeki ifadeyi tam kare olarak tanımlamak büyük kolaylık sağlar.
Sonraki Adımlar
- Bu problemlerde üs ve kök işlemleri için pratik yapmak ister misiniz?
- Kök içi ifadelerin kare tamamlama yöntemi ile nasıl çözüleceğini açıklayabilirim.
- İsterseniz KPSS matematik köklü sayılar konusundan daha fazla örnek soru çözümü hazırlayabilirim.
Hangisini tercih edersiniz? @Ahmet_Yasin1
Soru: KPSS Köklü Sayılar Tip-12, Tip-13 ve Tip-14
Anahtar Çıkarımlar
- n. dereceden kök için \sqrt[n]{a^m}=a^{\tfrac{m}{n}} kuralı kullanılır.
- Köklü ifadelerde önce iç işlemler (toplama, çıkarma vs.) yapılır; sonra kök derecesine göre sadeleştirilir.
- Basit rasyonel işlemlerden sonra sonuçlar seçeneklerle karşılaştırılarak en uygun şık belirlenir.
Direkt Cevap
Tip-12’in sonucu \tfrac12, Tip-13’ün sonucu 5, Tip-14’ün sonucu \tfrac{1}{35}.
İçindekiler
Tip-12 Çözümü
İşlem:
Adım 1: Üst içleri hesaplayalım.
2^1+2^1+2^4+2^4=2+2+16+16=36,
2^2+2^2+2^2=4+4+4=12.
Adım 2: Kökleri alalım.
Adım 3: Bölme işlemi ve sadeleştirme
Sonuç: \displaystyle\frac12 (A şıkkı).
Tip-13 Çözümü
İşlem:
adım 1: Her radikali sadeleştir.
\sqrt{1-\tfrac{9}{25}}=\sqrt{\tfrac{16}{25}}=\tfrac45,
\sqrt{1-\tfrac{5}{9}}=\sqrt{\tfrac{4}{9}}=\tfrac23,
\sqrt{2+\tfrac14}=\sqrt{\tfrac{9}{4}}=\tfrac32.
adım 2: Katsayılarla çarp.
adım 3: Topla.
Sonuç: 5 (E şıkkı).
Tip-14 Çözümü
İşlem:
adım 1: Paydaları eşitle (1225).
adım 2: İç toplam
Sonuç: \displaystyle \tfrac{1}{35} (D şıkkı).
Özet Tablosu
| Tip | İşlem İçeriği | Sonuç |
|---|---|---|
| Tip-12 | \frac{\sqrt[6]{2+2+16+16}}{\sqrt{4+4+4}} | \tfrac12 |
| Tip-13 | 5\sqrt{1-\tfrac{9}{25}}-3\sqrt{1-\tfrac{5}{9}}+2\sqrt{2+\tfrac14} | 5 |
| Tip-14 | \sqrt{\tfrac{4}{25}+\tfrac{9}{49}-\tfrac{12}{35}} | \tfrac{1}{35} |
SSS
-
Köklü ifadede derece ne anlama gelir?
- Bir radikalin sol üstündeki sayı kök derecesidir; 2 ise karekök, 3 ise küpkök vb.
-
\sqrt[n]{a^m} ifadesi nasıl sadeleştirilir?
- \sqrt[n]{a^m}=a^{m/n} formülüyle sadeleştirilir.
-
İç işlemler kök dışından mı önce yapılır?
- Evet. Toplama–çıkarma radikal içindeyse önce içerideki işlemler tamamlanır, sonra kök alınır.
-
Basit rasyonel toplama ve çıkarma kök içinde nasıl yapılır?
- Paydaları eşitleyip toplar/çıkarırsınız; sonuç üzerinde kök işlemi yapılır.
Başka bir köklü sayı örneğiyle pratiğe devam etmek ister misiniz?
@Ahmet_Yasin1
